मुख्यं गम्यताम्

Try searching

Quick links

Crawlable search page

Vājasaneyi Saṃhitā (Mādhyandina) — Chapter 30 (22 mantras)

VS (Mādhyandina) 30 — Mādhyandina Saṃhitā, adhyāya 30. Vedic svara-marked text.

3
Triṃśo'dhyāyaḥ

deva̍ savita̱: pra su̍va ya̱jñaṃ pra su̍va ya̱jñapa̍ti̱ṃ bhagā̍ya |

di̱vyo ga̍ndha̱rvaḥ ke̍tu̱pūḥ keta̍ṃ naḥ punātu vā̱caspati̱rvāja̍ṃ naḥ svadatu

||30.1||

दि॒व्यो ग॑न्ध॒र्वः के॑तु॒पूः केतं॑ नः पुनातु वा॒चस्पति॒र्वाजं॑ नः स्वदतु

tatsa̍vi̱turvare̍ṇya̱ṃ bhargo̍ de̱vasya̍ dhīmahi |

dhiyo̱ yo na̍: praco̱dayāt

||30.2||

तत्स॑वि॒तुर्वरे॑ण्यं॒ भर्गो॑ दे॒वस्य॑ धीमहि ।

धियो॒ यो न॑: प्रचो॒दयात्

viśvā̍ni deva savitarduri̱tāni̱ parā̍ suva |

yadbha̱draṃ tanna̱ ā su̍va

||30.3||

विश्वा॑नि देव सवितर्दुरि॒तानि॒ परा॑ सुव ।

यद्भ॒द्रं तन्न॒ आ सु॑व

vi̱bha̱ktāra havāmahe̱ vaso̍ści̱trasya̱ rādha̍saḥ |

sa̱vi̱tāra̍ṃ nṛ̱cakṣa̍sam

||30.4||

वि॒भ॒क्तार॑ᳪ हवामहे॒ वसो॑श्चि॒त्रस्य॒ राध॑सः ।

स॒वि॒तारं॑ नृ॒चक्ष॑सम्

brahma̍ṇe brāhma̱ṇaṃ kṣa̱trāya̍ rāja̱nya̱ṃ ma̱rudbhyo̱ vaiśya̱ṃ tapa̍se śū̱draṃ tama̍se̱ taska̍raṃ nāra̱kāya̍ vīra̱haṇa̍ṃ pā̱pmane̍ klī̱bamā̍kra̱yāyā̍ ayo̱gūṃ kāmā̍ya pum̐śca̱lūmati̍kruṣṭāya māga̱dham

||30.5||

ब्रह्म॑णे ब्राह्म॒णं क्ष॒त्राय॑ राज॒न्यं॒ म॒रुद्भ्यो॒ वैश्यं॒ तप॑से शू॒द्रं तम॑से॒ तस्क॑रं नार॒काय॑ वीर॒हणं॑ पा॒प्मने॑ क्ली॒बमा॑क्र॒याया॑ अयो॒गूं कामा॑य पुँश्च॒लूमति॑क्रुष्टाय माग॒धम्

nṛ̱ttāya̍ sū̱taṃ gī̱tāya̍ śailū̱ṣaṃ dharmā̍ya sabhāca̱raṃ na̱riṣṭhā̍yai bhīma̱laṃ na̱rmāya̍ re̱bha hasā̍ya̱ kāri̍māna̱ndāya̍ strīṣa̱khaṃ pra̱made̍ kumārīpu̱traṃ me̱dhāyai̍ rathakā̱raṃ dhai̍ryāya̱ takṣā̍ṇam

||30.6||

नृ॒त्ताय॑ सू॒तं गी॒ताय॑ शैलू॒षं धर्मा॑य सभाच॒रं न॒रिष्ठा॑यै भीम॒लं न॒र्माय॑ रे॒भᳪ हसा॑य॒ कारि॑मान॒न्दाय॑ स्त्रीष॒खं प्र॒मदे॑ कुमारीपु॒त्रं मे॒धायै॑ रथका॒रं धै॑र्याय॒ तक्षा॑णम्

tapa̍se kaulā̱laṃ mā̱yāyai̍ ka̱rmāra rū̱pāya̍ maṇikā̱ra śu̱bhe va̱pa śa̍ra̱vyā̱yā iṣukā̱ra he̱tyai dha̍nuṣkā̱raṃ karma̍ṇe jyākā̱raṃ di̱ṣṭāya̍ rajjusa̱rjaṃ mṛ̱tyave̍ mṛga̱yumanta̍kāya śva̱nina̍m

||30.7||

तप॑से कौला॒लं मा॒यायै॑ क॒र्मार॑ᳪ रू॒पाय॑ मणिका॒रᳪ शु॒भे व॒पᳪ श॑र॒व्या॒या इषुका॒रᳪ हे॒त्यै ध॑नुष्का॒रं कर्म॑णे ज्याका॒रं दि॒ष्टाय॑ रज्जुस॒र्जं मृ॒त्यवे॑ मृग॒युमन्त॑काय श्व॒निन॑म्

na̱dībhya̍: pauñji̱ṣṭhamṛ̱kṣīkā̍bhyo̱ naiṣādaṃ puruṣavyā̱ghrāya̍ du̱rmada̍ṃ gandharvāpsa̱robhyo̱ vrātya̍ṃ pra̱yugbhya̱ unma̍tta sarpadevaja̱nebhyo'pra̍tipada̱maye̍bhyaḥ kita̱vamī̱ryatā̍yā̱ aki̍tavaṃ piśā̱cebhyo̍ bidalakā̱rīṃ yā̍tu̱dhāne̍bhyaḥ kaṇṭakīkā̱rīm

||30.8||

न॒दीभ्य॑: पौञ्जि॒ष्ठमृ॒क्षीका॑भ्यो॒ नैषादं पुरुषव्या॒घ्राय॑ दु॒र्मदं॑ गन्धर्वाप्स॒रोभ्यो॒ व्रात्यं॑ प्र॒युग्भ्य॒ उन्म॑त्तᳪ सर्पदेवज॒नेभ्योऽप्र॑तिपद॒मये॑भ्यः कित॒वमी॒र्यता॑या॒ अकि॑तवं पिशा॒चेभ्यो॑ बिदलका॒रीं या॑तु॒धाने॑भ्यः कण्टकीका॒रीम्

sa̱ndhaye̍ jā̱raṃ ge̱hāyo̍papa̱timārtyai̱ pari̍vitta̱ṃ nirṛ̍tyai parivividā̱namarā̍ddhyā edidhiṣuḥ pa̱tiṃ niṣkṛ̍tyai peśaskā̱rī sa̱ṃjñānā̍ya smarakā̱rīṃ pra̍kā̱modyā̍yopa̱sada̱ṃ varṇā̍yānu̱rudha̱ṃ balā̍yopa̱dām

||30.9||

स॒न्धये॑ जा॒रं गे॒हायो॑पप॒तिमार्त्यै॒ परि॑वित्तं॒ निरृ॑त्यै परिविविदा॒नमरा॑द्ध्या एदिधिषुः प॒तिं निष्कृ॑त्यै पेशस्का॒रीᳪ सं॒ज्ञाना॑य स्मरका॒रीं प्र॑का॒मोद्या॑योप॒सदं॒ वर्णा॑यानु॒रुधं॒ बला॑योप॒दाम्

u̱tsā̱debhya̍: ku̱bjaṃ pra̱mude̍ vāma̱naṃ dvā̱rbhyaḥ srā̱ma svapnā̍yā̱ndhamadha̍rmāya badhi̱raṃ pa̱vitrā̍ya bhi̱ṣaja̍ṃ pra̱jñānā̍ya nakṣatrada̱rśamā̍śi̱kṣāyai̍ pra̱śnina̍mupaśi̱kṣāyā̍ abhipra̱śnina̍ṃ ma̱ryādā̍yai praśnavivā̱kam

||30.10||

उ॒त्सा॒देभ्य॑: कु॒ब्जं प्र॒मुदे॑ वाम॒नं द्वा॒र्भ्यः स्रा॒मᳪ स्वप्ना॑या॒न्धमध॑र्माय बधि॒रं प॒वित्रा॑य भि॒षजं॑ प्र॒ज्ञाना॑य नक्षत्रद॒र्शमा॑शि॒क्षायै॑ प्र॒श्निन॑मुपशि॒क्षाया॑ अभिप्र॒श्निनं॑ म॒र्यादा॑यै प्रश्नविवा॒कम्

arme̍bhyo hasti̱paṃ ja̱vāyā̍śva̱paṃ puṣṭyai̍ gopā̱laṃ vī̱ryā̱yāvipā̱laṃ teja̍se'japā̱lamirā̍yai kī̱nāśa̍ṃ kī̱lālā̍ya surākā̱raṃ bha̱drāya̍ gṛha̱pa śreya̍se vitta̱dhamādhya̍kṣyāyānukṣa̱tāra̍m

||30.11||

अर्मे॑भ्यो हस्ति॒पं ज॒वाया॑श्व॒पं पुष्ट्यै॑ गोपा॒लं वी॒र्या॒याविपा॒लं तेज॑सेऽजपा॒लमिरा॑यै की॒नाशं॑ की॒लाला॑य सुराका॒रं भ॒द्राय॑ गृह॒पᳪ श्रेय॑से वित्त॒धमाध्य॑क्ष्यायानुक्ष॒तार॑म्

bhāyai̍ dārvā̱hāra̍ṃ pra̱bhāyā̍ agnye̱dhaṃ bra̱dhnasya̍ vi̱ṣṭapā̍yābhiṣe̱ktāra̱ṃ varṣi̍ṣṭhāya̱ nākā̍ya parive̱ṣṭāra̍ṃ devalo̱kāya̍ peśi̱tāra̍ṃ manuṣyalo̱kāya̍ prakari̱tāra sarve̍bhyo lo̱kebhya̍ upase̱ktāra̱mava̍ ṛtyai va̱dhāyo̍pamanthi̱tāra̱ṃ medhā̍ya vāsaḥ palpū̱līṃ pra̍kā̱māya̍ rajayi̱trīm

||30.12||

भायै॑ दार्वा॒हारं॑ प्र॒भाया॑ अग्न्ये॒धं ब्र॒ध्नस्य॑ वि॒ष्टपा॑याभिषे॒क्तारं॒ वर्षि॑ष्ठाय॒ नाका॑य परिवे॒ष्टारं॑ देवलो॒काय॑ पेशि॒तारं॑ मनुष्यलो॒काय॑ प्रकरि॒तार॒ᳪ सर्वे॑भ्यो लो॒केभ्य॑ उपसे॒क्तार॒मव॑ ऋत्यै व॒धायो॑पमन्थि॒तारं॒ मेधा॑य वासः पल्पू॒लीं प्र॑का॒माय॑ रजयि॒त्रीम्

ṛ̱taye̍ ste̱nahṛ̍dayaṃ vaira̍hatyāya̱ piśu̍na̱ṃ vivi̍ktyai kṣa̱ttāra̱maupa̍draṣṭryāyānukṣa̱ttāra̱ṃ balā̍yānuca̱raṃ bhū̱mne pa̍riṣka̱ndaṃ pri̱yāya̍ priyavā̱dina̱ mari̍ṣṭyā aśvasā̱da sva̱rgā̍ya lo̱kāya̍ bhāgadu̱ghaṃ varṣi̍ṣṭhāya̱ nākā̍ya parive̱ṣṭāra̍m

||30.13||

ऋ॒तये॑ स्ते॒नहृ॑दयं वैर॑हत्याय॒ पिशु॑नं॒ विवि॑क्त्यै क्ष॒त्तार॒मौप॑द्रष्ट्र्यायानुक्ष॒त्तारं॒ बला॑यानुच॒रं भू॒म्ने प॑रिष्क॒न्दं प्रि॒याय॑ प्रियवा॒दिन॒ मरि॑ष्ट्या अश्वसा॒दᳪ स्व॒र्गा॑य लो॒काय॑ भागदु॒घं वर्षि॑ष्ठाय॒ नाका॑य परिवे॒ष्टार॑म्

ma̱nyave̍'yastā̱paṃ krodhā̍ya nisa̱raṃ yogā̍ya yo̱ktāra śokā̍yābhisa̱rtāra̱ṃ kṣemā̍ya vimo̱ktāra̍mutkūlanikū̱lebhya̍stri̱ṣṭhina̱ṃ vapu̍ṣe mānaskṛ̱ta śīlā̍yāñjanīkā̱rīṃ nirṛ̍tyai kośakā̱rīṃ ya̱māyā̱sūm

||30.14||

म॒न्यवे॑ऽयस्ता॒पं क्रोधा॑य निस॒रं योगा॑य यो॒क्तार॒ᳪ शोका॑याभिस॒र्तारं॒ क्षेमा॑य विमो॒क्तार॑मुत्कूलनिकू॒लेभ्य॑स्त्रि॒ष्ठिनं॒ वपु॑षे मानस्कृ॒तᳪ शीला॑याञ्जनीका॒रीं निरृ॑त्यै कोशका॒रीं य॒माया॒सूम्

ya̱māya̍ yama̱sūmatha̍rva̱bhyo'va̍tokā saṃvatsa̱rāya̍ paryā̱yiṇī̍ṃ parivatsa̱rāyāvi̍jātāmidāvatsa̱rāyā̱tītva̍rīmidvatsa̱rāyā̍ti̱ṣkadva̍rīṃ vatsa̱rāya̱ vija̍rjarā saṃvatsa̱rāya̱ pali̍knīmṛ̱bhubhyo̍'jinasa̱ndha sā̱dhyebhya̍ścarma̱mnam

||30.15||

य॒माय॑ यम॒सूमथ॑र्व॒भ्योऽव॑तोकाᳪ संवत्स॒राय॑ पर्या॒यिणीं॑ परिवत्स॒रायावि॑जातामिदावत्स॒राया॒तीत्व॑रीमिद्वत्स॒राया॑ति॒ष्कद्व॑रीं वत्स॒राय॒ विज॑र्जराᳪ संवत्स॒राय॒ पलि॑क्नीमृ॒भुभ्यो॑ऽजिनस॒न्धᳪ सा॒ध्येभ्य॑श्चर्म॒म्नम्

saro̍bhyo dhaiva̱ramu̍pa̱sthāva̍rābhyo̱ dāśa̍ṃ vaiśa̱ntābhyo̍ bai̱ndaṃ na̍ḍva̱lābhyaḥ śauṣka̍laṃ pā̱rāya̍ mārgā̱rama̍vā̱rāya̍ kai̱varta̍ṃ tī̱rthebhya̍ ā̱ndaṃ viṣa̍mebhyo mainā̱la svane̍bhya̱: parṇa̍ka̱ṃ guhā̍bhya̱: kirā̍ta sānu̍bhyo̱ jambha̍ka̱ṃ parva̍tebhyaḥ kimpūru̱ṣam

||30.16||

सरो॑भ्यो धैव॒रमु॑प॒स्थाव॑राभ्यो॒ दाशं॑ वैश॒न्ताभ्यो॑ बै॒न्दं न॑ड्व॒लाभ्यः शौष्क॑लं पा॒राय॑ मार्गा॒रम॑वा॒राय॑ कै॒वर्तं॑ ती॒र्थेभ्य॑ आ॒न्दं विष॑मेभ्यो मैना॒लᳪ स्वने॑भ्य॒: पर्ण॑कं॒ गुहा॑भ्य॒: किरा॑त॒ᳪ सानु॑भ्यो॒ जम्भ॑कं॒ पर्व॑तेभ्यः किम्पूरु॒षम्

bī̱bha̱tsāyai̍ paulka̱saṃ varṇā̍ya hiraṇyakā̱raṃ tu̱lāyai̍ vāṇi̱jaṃ pa̍ścādo̱ṣāya̍ glā̱vina̱ṃ viśve̍bhyo bhū̱tebhya̍: sidhma̱laṃ bhūtyai̍ jāgara̱ṇamabhū̍tyai svapa̱namārtyai̍ janavā̱dina̱ṃ vyṛ̱rddhyā apaga̱lbha saśa̱rāya̍ pra̱cchida̍m

||30.17||

बी॒भ॒त्सायै॑ पौल्क॒सं वर्णा॑य हिरण्यका॒रं तु॒लायै॑ वाणि॒जं प॑श्चादो॒षाय॑ ग्ला॒विनं॒ विश्वे॑भ्यो भू॒तेभ्य॑: सिध्म॒लं भूत्यै॑ जागर॒णमभू॑त्यै स्वप॒नमार्त्यै॑ जनवा॒दिनं॒ व्यृ॒र्द्ध्या अपग॒ल्भᳪ स॑ᳪश॒राय॑ प्र॒च्छिद॑म्

a̱kṣa̱rā̱jāya̍ kita̱vaṃ kṛ̱tāyā̍dinavada̱rśaṃ tretā̍yai ka̱lpina̍ṃ dvā̱parā̍yādhika̱lpina̍māska̱ndāya̍ sabhāsthā̱ṇuṃ mṛ̱tyave̍ govya̱cchamanta̍kāya goghā̱taṃ kṣu̱dhe yo gāṃ vi̍kṛ̱ntanta̱ṃ bhikṣa̍māṇa upa̱tiṣṭha̍ti duṣkṛ̱tāya̱ cara̍kācāryaṃ pā̱pmane̍ saila̱gam

||30.18||

अ॒क्ष॒रा॒जाय॑ कित॒वं कृ॒ताया॑दिनवद॒र्शं त्रेता॑यै क॒ल्पिनं॑ द्वा॒परा॑याधिक॒ल्पिन॑मास्क॒न्दाय॑ सभास्था॒णुं मृ॒त्यवे॑ गोव्य॒च्छमन्त॑काय गोघा॒तं क्षु॒धे यो गां वि॑कृ॒न्तन्तं॒ भिक्ष॑माण उप॒तिष्ठ॑ति दुष्कृ॒ताय॒ चर॑काचार्यं पा॒प्मने॑ सैल॒गम्

pra̱ti̱śrutkā̍yā arta̱naṃ ghoṣā̍ya bha̱ṣamantā̍ya bahuvā̱dina̍mana̱ntāya̱ mūka śabdā̍yāḍambarāghā̱taṃ maha̍se vīṇāvā̱daṃ krośā̍ya tūṇava̱dhmama̍varaspa̱rāya̍ śaṅkha̱dhmaṃ vanā̍ya vana̱pama̱nyato̍raṇyāya dāva̱pam

||30.19||

प्र॒ति॒श्रुत्का॑या अर्त॒नं घोषा॑य भ॒षमन्ता॑य बहुवा॒दिन॑मन॒न्ताय॒ मूक॒ᳪ शब्दा॑याडम्बराघा॒तं मह॑से वीणावा॒दं क्रोशा॑य तूणव॒ध्मम॑वरस्प॒राय॑ शङ्ख॒ध्मं वना॑य वन॒पम॒न्यतो॑रण्याय दाव॒पम्

na̱rmāya̍ pum̐śca̱lū hasā̍ya̱ kāri̱ṃ yāda̍se śāba̱lyāṃ grā̍ma̱ṇyaṃ gaṇa̍kamabhi̱krośa̍ka̱ṃ tānmaha̍se vīṇāvā̱daṃ pā̍ṇi̱ghnaṃ tū̍ṇava̱dhmaṃ tānnṛ̱ttāyā̍na̱ndāya̍

tala̱vam

||30.20||

न॒र्माय॑ पुँश्च॒लूᳪ हसा॑य॒ कारिं॒ याद॑से शाब॒ल्यां ग्रा॑म॒ण्यं गण॑कमभि॒क्रोश॑कं॒ तान्मह॑से वीणावा॒दं पा॑णि॒घ्नं तू॑णव॒ध्मं तान्नृ॒त्ताया॑न॒न्दाय॑

तल॒वम्

a̱gnaye̱ pīvā̍naṃ pṛthi̱vyai pī̍ṭhasa̱rpiṇa̍ṃ vā̱yave̍ cāṇḍā̱lama̱ntari̍kṣāya vaśana̱rtina̍ṃ di̱ve kha̍la̱ti sūryā̍ya harya̱kṣaṃ nakṣa̍trebhyaḥ kirmi̱raṃ ca̱ndrama̍se ki̱lāsa̱mahne̍ śu̱klaṃ pi̍ṅgā̱kṣa rātryai̍ kṛ̱ṣṇaṃ pi̍ṅgā̱kṣam

||30.21||

अ॒ग्नये॒ पीवा॑नं पृथि॒व्यै पी॑ठस॒र्पिणं॑ वा॒यवे॑ चाण्डा॒लम॒न्तरि॑क्षाय वᳪशन॒र्तिनं॑ दि॒वे ख॑ल॒तिᳪ सूर्या॑य हर्य॒क्षं नक्ष॑त्रेभ्यः किर्मि॒रं च॒न्द्रम॑से कि॒लास॒मह्ने॑ शु॒क्लं पि॑ङ्गा॒क्षᳪ रात्र्यै॑ कृ॒ष्णं पि॑ङ्गा॒क्षम्

athai̱tāna̱ṣṭau virū̍pā̱nā la̍bha̱te'ti̍dīrgha̱ṃ cāti̍hrasva̱ṃ cāti̍sthūla̱ṃ cāti̍kṛśa̱ṃ cāti̍śukla̱ṃ cāti̍kṛṣṇa̱ṃ cāti̍kulva̱ṃ cāti̍lomaśaṃ ca |

aśū̍drā̱ abrā̍hmaṇā̱ste prā̍jāpa̱tyāḥ |

mā̱ga̱dhaḥ pu̍m̐śca̱lī ki̍ta̱vaḥ klī̱bo'śū̍drā̱ abrā̍hmaṇā̱ste prā̍jāpa̱tyāḥ

||30.22||

अथै॒तान॒ष्टौ विरू॑पा॒ना ल॑भ॒तेऽति॑दीर्घं॒ चाति॑ह्रस्वं॒ चाति॑स्थूलं॒ चाति॑कृशं॒ चाति॑शुक्लं॒ चाति॑कृष्णं॒ चाति॑कुल्वं॒ चाति॑लोमशं च ।

अशू॑द्रा॒ अब्रा॑ह्मणा॒स्ते प्रा॑जाप॒त्याः ।

मा॒ग॒धः पुँ॑श्च॒ली कि॑त॒वः क्ली॒बोऽशू॑द्रा॒ अब्रा॑ह्मणा॒स्ते प्रा॑जाप॒त्याः