अध्ययनम्
- अनुक्रमणिका
- मूलम्
११ गाथिनो विश्वामित्रः, १० घोर आङ्गिरसः। इन्द्रः। त्रिष्टुप्।
इ॒मामू॒ षु प्रभृ॑तिं सा॒तये॑ धा॒: शश्व॑च्छश्वदू॒तिभि॒र्याद॑मानः ।
सु॒तेसु॑ते वावृधे॒ वर्ध॑नेभि॒र्यः कर्म॑भिर्म॒हद्भि॒: सुश्रु॑तो॒ भूत्
॥१॥i̱māmū̱ ṣu prabhṛ̍tiṃ sā̱taye̍ dhā̱: śaśva̍cchaśvadū̱tibhi̱ryāda̍mānaḥ |
su̱tesu̍te vāvṛdhe̱ vardha̍nebhi̱ryaḥ karma̍bhirma̱hadbhi̱: suśru̍to̱ bhūt
इन्द्रा॑य॒ सोमा॑: प्र॒दिवो॒ विदा॑ना ऋ॒भुर्येभि॒र्वृष॑पर्वा॒ विहा॑याः ।
प्र॒य॒म्यमा॑ना॒न् प्रति॒ षू गृ॑भा॒येन्द्र॒ पिब॒ वृष॑धूतस्य॒ वृष्ण॑:
॥२॥indrā̍ya̱ somā̍: pra̱divo̱ vidā̍nā ṛ̱bhuryebhi̱rvṛṣa̍parvā̱ vihā̍yāḥ |
pra̱ya̱myamā̍nā̱n prati̱ ṣū gṛ̍bhā̱yendra̱ piba̱ vṛṣa̍dhūtasya̱ vṛṣṇa̍:
पिबा॒ वर्ध॑स्व॒ तव॑ घा सु॒तास॒ इन्द्र॒ सोमा॑सः प्रथ॒मा उ॒तेमे ।
यथापि॑बः पू॒र्व्याँ इ॑न्द्र॒ सोमाँ॑ ए॒वा पा॑हि॒ पन्यो॑ अ॒द्या नवी॑यान्
॥३॥pibā̱ vardha̍sva̱ tava̍ ghā su̱tāsa̱ indra̱ somā̍saḥ pratha̱mā u̱teme |
yathāpi̍baḥ pū̱rvyām̐ i̍ndra̱ somā̍m̐ e̱vā pā̍hi̱ panyo̍ a̱dyā navī̍yān
म॒हाँ अम॑त्रो वृ॒जने॑ विर॒प्श्यु१ ग्रं शव॑: पत्यते धृ॒ष्ण्वोज॑: ।
नाह॑ विव्याच पृथि॒वी च॒नैनं॒ यत् सोमा॑सो॒ हर्य॑श्व॒मम॑न्दन्
॥४॥ma̱hām̐ ama̍tro vṛ̱jane̍ vira̱pśyu1 graṃ śava̍: patyate dhṛ̱ṣṇvoja̍: |
nāha̍ vivyāca pṛthi̱vī ca̱naina̱ṃ yat somā̍so̱ harya̍śva̱mama̍ndan
म॒हाँ उ॒ग्रो वा॑वृधे वी॒र्या॑य स॒माच॑क्रे वृष॒भः काव्ये॑न ।
इन्द्रो॒ भगो॑ वाज॒दा अ॑स्य॒ गाव॒: प्र जा॑यन्ते॒ दक्षि॑णा अस्य पू॒र्वीः
॥५॥ma̱hām̐ u̱gro vā̍vṛdhe vī̱ryā̍ya sa̱māca̍kre vṛṣa̱bhaḥ kāvye̍na |
indro̱ bhago̍ vāja̱dā a̍sya̱ gāva̱: pra jā̍yante̱ dakṣi̍ṇā asya pū̱rvīḥ
प्र यत् सिन्ध॑वः प्रस॒वं यथाय॒न्नाप॑: समु॒द्रं र॒थ्ये॑व जग्मुः ।
अत॑श्चि॒दिन्द्र॒: सद॑सो॒ वरी॑या॒न् यदीं॒ सोम॑: पृ॒णति॑ दु॒ग्धो अं॒शुः
॥६॥pra yat sindha̍vaḥ prasa̱vaṃ yathāya̱nnāpa̍: samu̱draṃ ra̱thye̍va jagmuḥ |
ata̍ści̱dindra̱: sada̍so̱ varī̍yā̱n yadī̱ṃ soma̍: pṛ̱ṇati̍ du̱gdho a̱ṃśuḥ
स॒मु॒द्रेण॒ सिन्ध॑वो॒ याद॑माना॒ इन्द्रा॑य॒ सोमं॒ सुषु॑तं॒ भर॑न्तः ।
अं॒शुं दु॑हन्ति ह॒स्तिनो॑ भ॒रित्रै॒र्मध्व॑: पुनन्ति॒ धार॑या प॒वित्रै॑:
॥७॥sa̱mu̱dreṇa̱ sindha̍vo̱ yāda̍mānā̱ indrā̍ya̱ soma̱ṃ suṣu̍ta̱ṃ bhara̍ntaḥ |
a̱ṃśuṃ du̍hanti ha̱stino̍ bha̱ritrai̱rmadhva̍: punanti̱ dhāra̍yā pa̱vitrai̍:
ह्र॒दा इ॑व कु॒क्षय॑: सोम॒धाना॒: समी॑ विव्याच॒ सव॑ना पु॒रूणि॑ ।
अन्ना॒ यदिन्द्र॑: प्रथ॒मा व्याश॑ वृ॒त्रं ज॑घ॒न्वाँ अ॑वृणीत॒ सोम॑म्
॥८॥hra̱dā i̍va ku̱kṣaya̍: soma̱dhānā̱: samī̍ vivyāca̱ sava̍nā pu̱rūṇi̍ |
annā̱ yadindra̍: pratha̱mā vyāśa̍ vṛ̱traṃ ja̍gha̱nvām̐ a̍vṛṇīta̱ soma̍m
आ तू भ॑र॒ माकि॑रे॒तत् परि॑ ष्ठाद् वि॒द्मा हि त्वा॒ वसु॑पतिं॒ वसू॑नाम् ।
इन्द्र॒ यत् ते॒ माहि॑नं॒ दत्र॒मस्त्य॒स्मभ्यं॒ तद्ध॑र्यश्व॒ प्र य॑न्धि
॥९॥ā tū bha̍ra̱ māki̍re̱tat pari̍ ṣṭhād vi̱dmā hi tvā̱ vasu̍pati̱ṃ vasū̍nām |
indra̱ yat te̱ māhi̍na̱ṃ datra̱mastya̱smabhya̱ṃ taddha̍ryaśva̱ pra ya̍ndhi
अ॒स्मे प्र य॑न्धि मघवन्नृजीषि॒न्निन्द्र॑ रा॒यो वि॒श्ववा॑रस्य॒ भूरे॑: ।
अ॒स्मे श॒तं श॒रदो॑ जी॒वसे॑ धा अ॒स्मे वी॒राञ्छश्व॑त इन्द्र शिप्रिन्
॥१०॥a̱sme pra ya̍ndhi maghavannṛjīṣi̱nnindra̍ rā̱yo vi̱śvavā̍rasya̱ bhūre̍: |
a̱sme śa̱taṃ śa̱rado̍ jī̱vase̍ dhā a̱sme vī̱rāñchaśva̍ta indra śiprin
शु॒नं हु॑वेम म॒घवा॑न॒मिन्द्र॑म॒स्मिन् भरे॒ नृत॑मं॒ वाज॑सातौ ।
शृ॒ण्वन्त॑मु॒ग्रमू॒तये॑ स॒मत्सु॒ घ्नन्तं॑ वृ॒त्राणि॑ सं॒जितं॒ धना॑नाम्
॥११॥śu̱naṃ hu̍vema ma̱ghavā̍na̱mindra̍ma̱smin bhare̱ nṛta̍ma̱ṃ vāja̍sātau |
śṛ̱ṇvanta̍mu̱gramū̱taye̍ sa̱matsu̱ ghnanta̍ṃ vṛ̱trāṇi̍ sa̱ṃjita̱ṃ dhanā̍nām