अध्ययनम्
- अनुक्रमणिका
- मूलम्
११ वामदेवो गौतमः। ऋभवः। त्रिष्टुप्।
ऋ॒भुर्विभ्वा॒ वाज॒ इन्द्रो॑ नो॒ अच्छे॒मं य॒ज्ञं र॑त्न॒धेयोप॑ यात ।
इ॒दा हि वो॑ धि॒षणा॑ दे॒व्यह्ना॒मधा॑त् पी॒तिं सं मदा॑ अग्मता वः
॥१॥ṛ̱bhurvibhvā̱ vāja̱ indro̍ no̱ acche̱maṃ ya̱jñaṃ ra̍tna̱dheyopa̍ yāta |
i̱dā hi vo̍ dhi̱ṣaṇā̍ de̱vyahnā̱madhā̍t pī̱tiṃ saṃ madā̍ agmatā vaḥ
वि॒दा॒नासो॒ जन्म॑नो वाजरत्ना उ॒त ऋ॒तुभि॑र्ऋभवो मादयध्वम् ।
सं वो॒ मदा॒ अग्म॑त॒ सं पुरं॑धिः सु॒वीरा॑म॒स्मे र॒यिमेर॑यध्वम्
॥२॥vi̱dā̱nāso̱ janma̍no vājaratnā u̱ta ṛ̱tubhi̍rṛbhavo mādayadhvam |
saṃ vo̱ madā̱ agma̍ta̱ saṃ pura̍ṃdhiḥ su̱vīrā̍ma̱sme ra̱yimera̍yadhvam
अ॒यं वो॑ य॒ज्ञ ऋ॑भवोऽकारि॒ यमा म॑नु॒ष्वत् प्र॒दिवो॑ दधि॒ध्वे ।
प्र वोऽच्छा॑ जुजुषा॒णासो॑ अस्थु॒रभू॑त॒ विश्वे॑ अग्रि॒योत वा॑जाः
॥३॥a̱yaṃ vo̍ ya̱jña ṛ̍bhavo'kāri̱ yamā ma̍nu̱ṣvat pra̱divo̍ dadhi̱dhve |
pra vo'cchā̍ jujuṣā̱ṇāso̍ asthu̱rabhū̍ta̱ viśve̍ agri̱yota vā̍jāḥ
अभू॑दु वो विध॒ते र॑त्न॒धेय॑मि॒दा न॑रो दा॒शुषे॒ मर्त्या॑य ।
पिब॑त वाजा ऋभवो द॒दे वो॒ महि॑ तृ॒तीयं॒ सव॑नं॒ मदा॑य
॥४॥abhū̍du vo vidha̱te ra̍tna̱dheya̍mi̱dā na̍ro dā̱śuṣe̱ martyā̍ya |
piba̍ta vājā ṛbhavo da̱de vo̱ mahi̍ tṛ̱tīya̱ṃ sava̍na̱ṃ madā̍ya
आ वा॑जा या॒तोप॑ न ऋभुक्षा म॒हो न॑रो॒ द्रवि॑णसो गृणा॒नाः ।
आ व॑: पी॒तयो॑ऽभिपि॒त्वे अह्ना॑मि॒मा अस्तं॑ नव॒स्व॑ इव ग्मन्
॥५॥ā vā̍jā yā̱topa̍ na ṛbhukṣā ma̱ho na̍ro̱ dravi̍ṇaso gṛṇā̱nāḥ |
ā va̍: pī̱tayo̍'bhipi̱tve ahnā̍mi̱mā asta̍ṃ nava̱sva̍ iva gman
आ न॑पातः शवसो यात॒नोपे॒मं य॒ज्ञं नम॑सा हू॒यमा॑नाः ।
स॒जोष॑सः सूरयो॒ यस्य॑ च॒ स्थ मध्व॑: पात रत्न॒धा इन्द्र॑वन्तः
॥६॥ā na̍pātaḥ śavaso yāta̱nope̱maṃ ya̱jñaṃ nama̍sā hū̱yamā̍nāḥ |
sa̱joṣa̍saḥ sūrayo̱ yasya̍ ca̱ stha madhva̍: pāta ratna̱dhā indra̍vantaḥ
स॒जोषा॑ इन्द्र॒ वरु॑णेन॒ सोमं॑ स॒जोषा॑: पाहि गिर्वणो म॒रुद्भि॑: ।
अ॒ग्रे॒पाभि॑र्ऋतु॒पाभि॑: स॒जोषा॒ ग्नास्पत्नी॑भी रत्न॒धाभि॑: स॒जोषा॑:
॥७॥sa̱joṣā̍ indra̱ varu̍ṇena̱ soma̍ṃ sa̱joṣā̍: pāhi girvaṇo ma̱rudbhi̍: |
a̱gre̱pābhi̍rṛtu̱pābhi̍: sa̱joṣā̱ gnāspatnī̍bhī ratna̱dhābhi̍: sa̱joṣā̍:
स॒जोष॑स आदि॒त्यैर्मा॑दयध्वं स॒जोष॑स ऋभव॒: पर्व॑तेभिः ।
स॒जोष॑सो॒ दैव्ये॑ना सवि॒त्रा स॒जोष॑स॒: सिन्धु॑भी रत्न॒धेभि॑:
॥८॥sa̱joṣa̍sa ādi̱tyairmā̍dayadhvaṃ sa̱joṣa̍sa ṛbhava̱: parva̍tebhiḥ |
sa̱joṣa̍so̱ daivye̍nā savi̱trā sa̱joṣa̍sa̱: sindhu̍bhī ratna̱dhebhi̍:
ये अ॒श्विना॒ ये पि॒तरा॒ य ऊ॒ती धे॒नुं त॑त॒क्षुर्ऋ॒भवो॒ ये अश्वा॑ ।
ये अंस॑त्रा॒ य ऋध॒ग्रोद॑सी॒ ये विभ्वो॒ नर॑: स्वप॒त्यानि॑ च॒क्रुः
॥९॥ye a̱śvinā̱ ye pi̱tarā̱ ya ū̱tī dhe̱nuṃ ta̍ta̱kṣurṛ̱bhavo̱ ye aśvā̍ |
ye aṃsa̍trā̱ ya ṛdha̱groda̍sī̱ ye vibhvo̱ nara̍: svapa̱tyāni̍ ca̱kruḥ
ये गोम॑न्तं॒ वाज॑वन्तं सु॒वीरं॑ र॒यिं ध॒त्थ वसु॑मन्तं पुरु॒क्षुम् ।
ते अ॑ग्रे॒पा ऋ॑भवो मन्दसा॒ना अ॒स्मे ध॑त्त॒ ये च॑ रा॒तिं गृ॒णन्ति॑
॥१०॥ye goma̍nta̱ṃ vāja̍vantaṃ su̱vīra̍ṃ ra̱yiṃ dha̱ttha vasu̍mantaṃ puru̱kṣum |
te a̍gre̱pā ṛ̍bhavo mandasā̱nā a̱sme dha̍tta̱ ye ca̍ rā̱tiṃ gṛ̱ṇanti̍
नापा॑भूत॒ न वो॑ऽतीतृषा॒माऽनि॑:शस्ता ऋभवो य॒ज्ञे अ॒स्मिन् ।
समिन्द्रे॑ण॒ मद॑थ॒ सं म॒रुद्भि॒: सं राज॑भी रत्न॒धेया॑य देवाः
॥११॥nāpā̍bhūta̱ na vo̍'tītṛṣā̱mā'ni̍:śastā ṛbhavo ya̱jñe a̱smin |
samindre̍ṇa̱ mada̍tha̱ saṃ ma̱rudbhi̱: saṃ rāja̍bhī ratna̱dheyā̍ya devāḥ