अध्ययनम्
- अनुक्रमणिका
- मूलम्
११ वामदेवो गौतमः। इन्द्रः। त्रिष्टुप्।
ए॒वा त्वामि॑न्द्र वज्रि॒न्नत्र॒ विश्वे॑ दे॒वास॑: सु॒हवा॑स॒ ऊमा॑: ।
म॒हामु॒भे रोद॑सी वृ॒द्धमृ॒ष्वं निरेक॒मिद् वृ॑णते वृत्र॒हत्ये॑
॥१॥e̱vā tvāmi̍ndra vajri̱nnatra̱ viśve̍ de̱vāsa̍: su̱havā̍sa̱ ūmā̍: |
ma̱hāmu̱bhe roda̍sī vṛ̱ddhamṛ̱ṣvaṃ nireka̱mid vṛ̍ṇate vṛtra̱hatye̍
अवा॑सृजन्त॒ जिव्र॑यो॒ न दे॒वा भुव॑: स॒म्राळि॑न्द्र स॒त्ययो॑निः ।
अह॒न्नहिं॑ परि॒शया॑न॒मर्ण॒: प्र व॑र्त॒नीर॑रदो वि॒श्वधे॑नाः
॥२॥avā̍sṛjanta̱ jivra̍yo̱ na de̱vā bhuva̍: sa̱mrāl̤i̍ndra sa̱tyayo̍niḥ |
aha̱nnahi̍ṃ pari̱śayā̍na̱marṇa̱: pra va̍rta̱nīra̍rado vi̱śvadhe̍nāḥ
अतृ॑प्णुवन्तं॒ विय॑तमबु॒ध्यमबु॑ध्यमानं सुषुपा॒णमि॑न्द्र ।
स॒प्त प्रति॑ प्र॒वत॑ आ॒शया॑न॒महिं॒ वज्रे॑ण॒ वि रि॑णा अप॒र्वन्
॥३॥atṛ̍pṇuvanta̱ṃ viya̍tamabu̱dhyamabu̍dhyamānaṃ suṣupā̱ṇami̍ndra |
sa̱pta prati̍ pra̱vata̍ ā̱śayā̍na̱mahi̱ṃ vajre̍ṇa̱ vi ri̍ṇā apa̱rvan
अक्षो॑दय॒च्छव॑सा॒ क्षाम॑ बु॒ध्नं वार्ण वात॒स्तवि॑षीभि॒रिन्द्र॑: ।
दृ॒ळहान्यौ॑भ्नादु॒शमा॑न॒ ओजोऽवा॑भिनत् क॒कुभ॒: पर्व॑तानाम्
॥४॥akṣo̍daya̱cchava̍sā̱ kṣāma̍ bu̱dhnaṃ vārṇa vāta̱stavi̍ṣībhi̱rindra̍: |
dṛ̱l̤ahānyau̍bhnādu̱śamā̍na̱ ojo'vā̍bhinat ka̱kubha̱: parva̍tānām
अ॒भि प्र द॑द्रु॒र्जन॑यो॒ न गर्भं॒ रथा॑ इव॒ प्र य॑युः सा॒कमद्र॑यः ।
अत॑र्पयो वि॒सृत॑ उ॒ब्ज ऊ॒र्मीन् त्वं वृ॒ताँ अ॑रिणा इन्द्र॒ सिन्धू॑न्
॥५॥a̱bhi pra da̍dru̱rjana̍yo̱ na garbha̱ṃ rathā̍ iva̱ pra ya̍yuḥ sā̱kamadra̍yaḥ |
ata̍rpayo vi̱sṛta̍ u̱bja ū̱rmīn tvaṃ vṛ̱tām̐ a̍riṇā indra̱ sindhū̍n
त्वं म॒हीम॒वनिं॑ वि॒श्वधे॑नां तु॒र्वीत॑ये व॒य्या॑य॒ क्षर॑न्तीम् ।
अर॑मयो॒ नम॒सैज॒दर्ण॑: सुतर॒णाँ अ॑कृणोरिन्द्र॒ सिन्धू॑न्
॥६॥tvaṃ ma̱hīma̱vani̍ṃ vi̱śvadhe̍nāṃ tu̱rvīta̍ye va̱yyā̍ya̱ kṣara̍ntīm |
ara̍mayo̱ nama̱saija̱darṇa̍: sutara̱ṇām̐ a̍kṛṇorindra̱ sindhū̍n
प्राग्रुवो॑ नभ॒न्वो॒३ न वक्वा॑ ध्व॒स्रा अ॑पिन्वद् युव॒तीर्ऋ॑त॒ज्ञाः ।
धन्वा॒न्यज्राँ॑ अपृणक् तृषा॒णाँ अधो॒गिन्द्र॑: स्त॒र्यो॒३ दंसु॑पत्नीः
॥७॥prāgruvo̍ nabha̱nvo̱3 na vakvā̍ dhva̱srā a̍pinvad yuva̱tīrṛ̍ta̱jñāḥ |
dhanvā̱nyajrā̍m̐ apṛṇak tṛṣā̱ṇām̐ adho̱gindra̍: sta̱ryo̱3 daṃsu̍patnīḥ
पू॒र्वीरु॒षस॑: श॒रद॑श्च गू॒र्ता वृ॒त्रं ज॑घ॒न्वाँ अ॑सृज॒द् वि सिन्धू॑न् ।
परि॑ष्ठिता अतृणद् बद्बधा॒नाः सी॒रा इन्द्र॒: स्रवि॑तवे पृथि॒व्या
॥८॥pū̱rvīru̱ṣasa̍: śa̱rada̍śca gū̱rtā vṛ̱traṃ ja̍gha̱nvām̐ a̍sṛja̱d vi sindhū̍n |
pari̍ṣṭhitā atṛṇad badbadhā̱nāḥ sī̱rā indra̱: sravi̍tave pṛthi̱vyā
व॒म्रीभि॑: पु॒त्रम॒ग्रुवो॑ अदा॒नं नि॒वेश॑नाद्धरिव॒ आ ज॑भर्थ ।
व्य१न्धो अ॑ख्य॒दहि॑माददा॒नो निर्भू॑दुख॒च्छित्सम॑रन्त॒ पर्व॑
॥९॥va̱mrībhi̍: pu̱trama̱gruvo̍ adā̱naṃ ni̱veśa̍nāddhariva̱ ā ja̍bhartha |
vya1ndho a̍khya̱dahi̍mādadā̱no nirbhū̍dukha̱cchitsama̍ranta̱ parva̍
प्र ते॒ पूर्वा॑णि॒ कर॑णानि विप्राऽऽवि॒द्वाँ आ॑ह वि॒दुषे॒ करां॑सि ।
यथा॑यथा॒ वृष्ण्या॑नि॒ स्वगू॒र्ता ऽपां॑सि राज॒न् नर्यावि॑वेषीः
॥१०॥pra te̱ pūrvā̍ṇi̱ kara̍ṇāni viprā''vi̱dvām̐ ā̍ha vi̱duṣe̱ karā̍ṃsi |
yathā̍yathā̱ vṛṣṇyā̍ni̱ svagū̱rtā 'pā̍ṃsi rāja̱n naryāvi̍veṣīḥ
नू ष्टु॒त इ॑न्द्र॒ नू गृ॑णा॒न इषं॑ जरि॒त्रे न॒द्यो॒३ न पी॑पेः ।
अका॑रि ते हरिवो॒ ब्रह्म॒ नव्यं॑ धि॒या स्या॑म र॒थ्य॑: सदा॒साः
॥११॥nū ṣṭu̱ta i̍ndra̱ nū gṛ̍ṇā̱na iṣa̍ṃ jari̱tre na̱dyo̱3 na pī̍peḥ |
akā̍ri te harivo̱ brahma̱ navya̍ṃ dhi̱yā syā̍ma ra̱thya̍: sadā̱sāḥ