अध्ययनम्
- अनुक्रमणिका
- मूलम्
१० प्रजापतिर्वैश्वामित्रः, प्रजापतिर्वाच्यो वा, तावुभावपि वा गाथिनो विश्वामित्रो वा। इन्द्रः। त्रिष्टुप्।
अ॒भि तष्टे॑व दीधया मनी॒षामत्यो॒ न वा॒जी सु॒धुरो॒ जिहा॑नः ।
अ॒भि प्रि॒याणि॒ मर्मृ॑श॒त् परा॑णि क॒वीँरि॑च्छामि सं॒दृशे॑ सुमे॒धाः
॥१॥a̱bhi taṣṭe̍va dīdhayā manī̱ṣāmatyo̱ na vā̱jī su̱dhuro̱ jihā̍naḥ |
a̱bhi pri̱yāṇi̱ marmṛ̍śa̱t parā̍ṇi ka̱vīm̐ri̍cchāmi sa̱ṃdṛśe̍ sume̱dhāḥ
इ॒नोत पृ॑च्छ॒ जनि॑मा कवी॒नां म॑नो॒धृत॑: सु॒कृत॑स्तक्षत॒ द्याम् ।
इ॒मा उ॑ ते प्र॒ण्यो॒३ वर्ध॑माना॒ मनो॑वाता॒ अध॒ नु धर्म॑णि ग्मन्
॥२॥i̱nota pṛ̍ccha̱ jani̍mā kavī̱nāṃ ma̍no̱dhṛta̍: su̱kṛta̍stakṣata̱ dyām |
i̱mā u̍ te pra̱ṇyo̱3 vardha̍mānā̱ mano̍vātā̱ adha̱ nu dharma̍ṇi gman
नि षी॒मिदत्र॒ गुह्या॒ दधा॑ना उ॒त क्ष॒त्राय॒ रोद॑सी॒ सम॑ञ्जन् ।
सं मात्रा॑भिर्ममि॒रे ये॒मुरु॒र्वी अ॒न्तर्म॒ही समृ॑ते॒ धाय॑से धुः
॥३॥ni ṣī̱midatra̱ guhyā̱ dadhā̍nā u̱ta kṣa̱trāya̱ roda̍sī̱ sama̍ñjan |
saṃ mātrā̍bhirmami̱re ye̱muru̱rvī a̱ntarma̱hī samṛ̍te̱ dhāya̍se dhuḥ
आ॒तिष्ठ॑न्तं॒ परि॒ विश्वे॑ अभूष॒ञ्छ्रियो॒ वसा॑नश्चरति॒ स्वरो॑चिः ।
म॒हत् तद् वृष्णो॒ असु॑रस्य॒ नामाऽऽ वि॒श्वरू॑पो अ॒मृता॑नि तस्थौ
॥४॥ā̱tiṣṭha̍nta̱ṃ pari̱ viśve̍ abhūṣa̱ñchriyo̱ vasā̍naścarati̱ svaro̍ciḥ |
ma̱hat tad vṛṣṇo̱ asu̍rasya̱ nāmā'' vi̱śvarū̍po a̱mṛtā̍ni tasthau
असू॑त॒ पूर्वो॑ वृष॒भो ज्याया॑नि॒मा अ॑स्य शु॒रुध॑: सन्ति पू॒र्वीः ।
दिवो॑ नपाता वि॒दथ॑स्य धी॒भिः क्ष॒त्रं रा॑जाना प्र॒दिवो॑ दधाथे
॥५॥asū̍ta̱ pūrvo̍ vṛṣa̱bho jyāyā̍ni̱mā a̍sya śu̱rudha̍: santi pū̱rvīḥ |
divo̍ napātā vi̱datha̍sya dhī̱bhiḥ kṣa̱traṃ rā̍jānā pra̱divo̍ dadhāthe
त्रीणि॑ राजाना वि॒दथे॑ पु॒रूणि॒ परि॒ विश्वा॑नि भूषथ॒: सदां॑सि ।
अप॑श्य॒मत्र॒ मन॑सा जग॒न्वान् व्र॒ते ग॑न्ध॒र्वाँ अपि॑ वा॒युके॑शान्
॥६॥trīṇi̍ rājānā vi̱dathe̍ pu̱rūṇi̱ pari̱ viśvā̍ni bhūṣatha̱: sadā̍ṃsi |
apa̍śya̱matra̱ mana̍sā jaga̱nvān vra̱te ga̍ndha̱rvām̐ api̍ vā̱yuke̍śān
तदिन्न्व॑स्य वृष॒भस्य॑ धे॒नोरा नाम॑भिर्ममिरे॒ सक्म्यं॒ गोः ।
अ॒न्यद॑न्यदसु॒र्यं१ वसा॑ना॒ नि मा॒यिनो॑ ममिरे रू॒पम॑स्मिन्
॥७॥tadinnva̍sya vṛṣa̱bhasya̍ dhe̱norā nāma̍bhirmamire̱ sakmya̱ṃ goḥ |
a̱nyada̍nyadasu̱ryaṃ1 vasā̍nā̱ ni mā̱yino̍ mamire rū̱pama̍smin
तदिन्न्व॑स्य सवि॒तुर्नकि॑र्मे हिर॒ण्ययी॑म॒मतिं॒ यामशि॑श्रेत् ।
आ सु॑ष्टु॒ती रोद॑सी विश्वमि॒न्वे अपी॑व॒ योषा॒ जनि॑मानि वव्रे
॥८॥tadinnva̍sya savi̱turnaki̍rme hira̱ṇyayī̍ma̱mati̱ṃ yāmaśi̍śret |
ā su̍ṣṭu̱tī roda̍sī viśvami̱nve apī̍va̱ yoṣā̱ jani̍māni vavre
यु॒वं प्र॒त्नस्य॑ साधथो म॒हो यद् दैवी॑ स्व॒स्तिः परि॑ णः स्यातम् ।
गो॒पाजि॑ह्वस्य त॒स्थुषो॒ विरू॑पा॒ विश्वे॑ पश्यन्ति मा॒यिन॑: कृ॒तानि॑
॥९॥yu̱vaṃ pra̱tnasya̍ sādhatho ma̱ho yad daivī̍ sva̱stiḥ pari̍ ṇaḥ syātam |
go̱pāji̍hvasya ta̱sthuṣo̱ virū̍pā̱ viśve̍ paśyanti mā̱yina̍: kṛ̱tāni̍
शु॒नं हु॑वेम म॒घवा॑न॒मिन्द्र॑म॒स्मिन्भरे॒ नृत॑मं॒ वाज॑सातौ ।
शृ॒ण्वन्त॑मु॒ग्रमू॒तये॑ स॒मत्सु॒ घ्नन्तं॑ वृ॒त्राणि॑ सं॒जितं॒ धना॑नाम्
॥१०॥śu̱naṃ hu̍vema ma̱ghavā̍na̱mindra̍ma̱sminbhare̱ nṛta̍ma̱ṃ vāja̍sātau |
śṛ̱ṇvanta̍mu̱gramū̱taye̍ sa̱matsu̱ ghnanta̍ṃ vṛ̱trāṇi̍ sa̱ṃjita̱ṃ dhanā̍nām