अध्ययनम्
- अनुक्रमणिका
- मूलम्
११ गृत्समद(आङ्गिरसः शौनहोत्रः पश्चाद्) भार्गवः शौनकः। आप्रीसूक्तं- (१ इध्मः समिद्धोऽग्निर्वा, २ नराशंसः, ३ इळः, ४ बर्हिः, ५ देवीर्द्वारः, ६ उषासानक्ता, ७ दैव्यो होतारौ प्रचेतसौ, ८ तिस्रो देव्यःसरस्वतीळाभारत्यः, ९ त्वष्टा, १० वनस्पतिः, ११ स्वाहाकृतय,) । त्रिष्टुप्, जगती।
समि॑द्धो अ॒ग्निर्निहि॑तः पृथि॒व्यां प्र॒त्यङ् विश्वा॑नि॒ भुव॑नान्यस्थात् ।
होता॑ पाव॒कः प्र॒दिव॑: सुमे॒धा दे॒वो दे॒वान् य॑जत्व॒ग्निरर्ह॑न्
॥१॥sami̍ddho a̱gnirnihi̍taḥ pṛthi̱vyāṃ pra̱tyaṅ viśvā̍ni̱ bhuva̍nānyasthāt |
hotā̍ pāva̱kaḥ pra̱diva̍: sume̱dhā de̱vo de̱vān ya̍jatva̱gnirarha̍n
नरा॒शंस॒: प्रति॒ धामा॑न्य॒ञ्जन् ति॒स्रो दिव॒: प्रति॑ म॒ह्ना स्व॒र्चिः ।
घृ॒त॒प्रुषा॒ मन॑सा ह॒व्यमु॒न्दन् मू॒र्धन्य॒ज्ञस्य॒ सम॑नक्तु दे॒वान्
॥२॥narā̱śaṃsa̱: prati̱ dhāmā̍nya̱ñjan ti̱sro diva̱: prati̍ ma̱hnā sva̱rciḥ |
ghṛ̱ta̱pruṣā̱ mana̍sā ha̱vyamu̱ndan mū̱rdhanya̱jñasya̱ sama̍naktu de̱vān
ई॒ळि॒तो अ॑ग्ने॒ मन॑सा नो॒ अर्ह॑न् दे॒वान् य॑क्षि॒ मानु॑षा॒त्पूर्वो॑ अ॒द्य ।
स आ व॑ह म॒रुतां॒ शर्धो॒ अच्यु॑त॒मिन्द्रं॑ नरो बर्हि॒षदं॑ यजध्वम्
॥३॥ī̱l̤i̱to a̍gne̱ mana̍sā no̱ arha̍n de̱vān ya̍kṣi̱ mānu̍ṣā̱tpūrvo̍ a̱dya |
sa ā va̍ha ma̱rutā̱ṃ śardho̱ acyu̍ta̱mindra̍ṃ naro barhi̱ṣada̍ṃ yajadhvam
देव॑ बर्हि॒र्वर्ध॑मानं सु॒वीरं॑ स्ती॒र्णं रा॒ये सु॒भरं॒ वेद्य॒स्याम् ।
घृ॒तेना॒क्तं व॑सवः सीदते॒दं विश्वे॑ देवा आदित्या य॒ज्ञिया॑सः
॥४॥deva̍ barhi̱rvardha̍mānaṃ su̱vīra̍ṃ stī̱rṇaṃ rā̱ye su̱bhara̱ṃ vedya̱syām |
ghṛ̱tenā̱ktaṃ va̍savaḥ sīdate̱daṃ viśve̍ devā ādityā ya̱jñiyā̍saḥ
वि श्र॑यन्तामुर्वि॒या हू॒यमा॑ना॒ द्वारो॑ दे॒वीः सु॑प्राय॒णा नमो॑भिः ।
व्यच॑स्वती॒र्वि प्र॑थन्तामजु॒र्या वर्णं॑ पुना॒ना य॒शसं॑ सु॒वीर॑म्
॥५॥vi śra̍yantāmurvi̱yā hū̱yamā̍nā̱ dvāro̍ de̱vīḥ su̍prāya̱ṇā namo̍bhiḥ |
vyaca̍svatī̱rvi pra̍thantāmaju̱ryā varṇa̍ṃ punā̱nā ya̱śasa̍ṃ su̱vīra̍m
सा॒ध्वपां॑सि स॒नता॑ न उक्षि॒ते उ॒षासा॒नक्ता॑ व॒य्ये॑व रण्वि॒ते ।
तन्तुं॑ त॒तं सं॒वय॑न्ती समी॒ची य॒ज्ञस्य॒ पेश॑: सु॒दुघे॒ पय॑स्वती
॥६॥sā̱dhvapā̍ṃsi sa̱natā̍ na ukṣi̱te u̱ṣāsā̱naktā̍ va̱yye̍va raṇvi̱te |
tantu̍ṃ ta̱taṃ sa̱ṃvaya̍ntī samī̱cī ya̱jñasya̱ peśa̍: su̱dughe̱ paya̍svatī
दैव्या॒ होता॑रा प्रथ॒मा वि॒दुष्ट॑र ऋ॒जु य॑क्षत॒: समृ॒चा व॒पुष्ट॑रा ।
दे॒वान् यज॑न्तावृतु॒था सम॑ञ्जतो॒ नाभा॑ पृथि॒व्या अधि॒ सानु॑षु त्रि॒षु
॥७॥daivyā̱ hotā̍rā pratha̱mā vi̱duṣṭa̍ra ṛ̱ju ya̍kṣata̱: samṛ̱cā va̱puṣṭa̍rā |
de̱vān yaja̍ntāvṛtu̱thā sama̍ñjato̱ nābhā̍ pṛthi̱vyā adhi̱ sānu̍ṣu tri̱ṣu
सर॑स्वती सा॒धय॑न्ती॒ धियं॑ न॒ इळा॑ दे॒वी भार॑ती वि॒श्वतू॑र्तिः ।
ति॒स्रो दे॒वीः स्व॒धया॑ ब॒र्हिरेदमच्छि॑द्रं पान्तु शर॒णं नि॒षद्य॑
॥८॥sara̍svatī sā̱dhaya̍ntī̱ dhiya̍ṃ na̱ il̤ā̍ de̱vī bhāra̍tī vi̱śvatū̍rtiḥ |
ti̱sro de̱vīḥ sva̱dhayā̍ ba̱rhiredamacchi̍draṃ pāntu śara̱ṇaṃ ni̱ṣadya̍
पि॒शङ्ग॑रूपः सु॒भरो॑ वयो॒धाः श्रु॒ष्टी वी॒रो जा॑यते दे॒वका॑मः ।
प्र॒जां त्वष्टा॒ वि ष्य॑तु॒ नाभि॑म॒स्मे अथा॑ दे॒वाना॒मप्ये॑तु॒ पाथ॑:
॥९॥pi̱śaṅga̍rūpaḥ su̱bharo̍ vayo̱dhāḥ śru̱ṣṭī vī̱ro jā̍yate de̱vakā̍maḥ |
pra̱jāṃ tvaṣṭā̱ vi ṣya̍tu̱ nābhi̍ma̱sme athā̍ de̱vānā̱mapye̍tu̱ pātha̍:
वन॒स्पति॑रवसृ॒जन्नुप॑ स्थाद॒ग्निर्ह॒विः सू॑दयाति॒ प्र धी॒भिः ।
त्रिधा॒ सम॑क्तं नयतु प्रजा॒नन् दे॒वेभ्यो॒ दैव्य॑: शमि॒तोप॑ ह॒व्यम्
॥१०॥vana̱spati̍ravasṛ̱jannupa̍ sthāda̱gnirha̱viḥ sū̍dayāti̱ pra dhī̱bhiḥ |
tridhā̱ sama̍ktaṃ nayatu prajā̱nan de̱vebhyo̱ daivya̍: śami̱topa̍ ha̱vyam
घृ॒तं मि॑मिक्षे घृ॒तम॑स्य॒ योनि॑र्घृ॒ते श्रि॒तो घृ॒तम्व॑स्य॒ धाम॑ ।
अ॒नु॒ष्व॒धमा व॑ह मा॒दय॑स्व॒ स्वाहा॑कृतं वृषभ वक्षि ह॒व्यम्
॥११॥ghṛ̱taṃ mi̍mikṣe ghṛ̱tama̍sya̱ yoni̍rghṛ̱te śri̱to ghṛ̱tamva̍sya̱ dhāma̍ |
a̱nu̱ṣva̱dhamā va̍ha mā̱daya̍sva̱ svāhā̍kṛtaṃ vṛṣabha vakṣi ha̱vyam