धात्रीमाहात्म्यवर्णनम्
शौनक उवाच
कार्तिकस्य च माहात्म्यं महत्पुण्यफलप्रदम् ॥
कदा धात्री समुत्पन्ना कथं सा ख्यातिमागता
॥१॥कस्मादियं पवित्रा च कस्मात्पापप्रणाशिनी ॥
आमर्दकी कृता केन कथयस्वात्र विस्तरात्
॥२॥सूत उवाच
कथयामि द्विजश्रेष्ठ यथा चेयं हि पुण्यदा ॥
ऊर्जशुक्लचतुर्दश्यां धात्रीपूजां समाचरेत्
॥३॥आमर्दकीमहावृक्षः सर्वपापप्रणाशनः ॥
वैकुण्ठाख्यचतुर्दश्यां धात्रीछायां गतो नरः
॥४॥पूजयेत्तत्र देवेशं राधया सहितं हरिम् ॥
प्रदक्षिणां ततः कुर्याच्छतमष्टोत्तरं तथा
॥५॥सुवर्णरजतैर्वापि फलैरामलकैस्तथा ॥
शतमष्टोत्तरं कुर्यादेकैकेन प्रदक्षिणाम्
॥६॥साष्टांगं प्रणतो भूत्वा प्रार्थयेत्परमेश्वरम् ॥
धात्रीछायां समाश्रित्य शृणुयाच्च कथामिमाम्
॥७॥ब्राह्मणान्भोजयेत्पश्चाद्यथाशक्त्या च दक्षिणाम् ॥
ब्राह्मणेषु च तुष्टेषु तुष्टो मोक्षप्रदो हरिः ॥
अत्र ते कथयिष्यामि कथां पुण्यफलप्रदाम् ॥
आमर्दकीफलं वक्तुं ब्रह्मा चाऽपि न पार्यते
॥९॥एकार्णवे पुरा जाते नष्टे स्थावरजंगमे ॥
नष्टे देवाऽसुरगणे प्रणष्टोरगराक्षसे
॥१०॥तत्र देवाधिदेवेशः परमात्मा सनातनः ॥
जजाप ब्रह्म परममात्मनः परमाव्ययम्
॥११॥ततोऽस्य ब्रह्म जपतो निरगाच्छ्वसितं पुरः ॥
तद्दर्शनाऽनुरागेण नेत्राभ्यामगमज्जलम्
॥१२॥प्रेमाश्रुभरनिर्भिन्नो भूमौ बिंदुः पपात सः ॥
तस्माद्बिंदो समुत्पन्नः स्वयं धात्री नगो महान्
॥१३॥शाखाप्रशाखाबहुलः फलभारेण पीडितः ॥
सर्वेषामेव वृक्षाणामादिरोहः प्रकीर्तितः
॥१४॥ब्रह्मा तमसृजत्पूर्वं तत्पश्चाच्चाऽसृजत्प्रजाः ॥
देवदानवगन्धर्वयक्षराक्षसपन्नगान्
॥१५॥असृजद्भगवान्देवो मानुषांश्च तथामलान् ॥
आजग्मुस्तत्र देवास्ते यत्र धात्री हरिप्रिया
॥१६॥तां दृष्ट्वा ते महाभागाः परमं विस्मयं गताः ॥
न जानीम इमं वृक्षं चिंतयन्तो मुहुर्मुहुः
॥१७॥एवं चिंतयतां तेषां वागुवाचाऽशरीरिणी ॥
आमर्दकी नगो ह्येष प्रवरो वैष्णवो यतः
॥१८॥अस्य वै स्मरणादेव लभेद्गोदानजं फलम् ॥
दर्शनाद्द्विगुणं पुण्यं त्रिगुणं भक्षणात्तथा
॥१९॥तस्मात्सर्वप्रयत्नेन सेव्या आमर्दकी सदा ॥
सर्वपापहरा प्रोक्ता वैष्णवी पापनाशिनी
॥२०॥तस्या मूले स्थितो विष्णुस्तदूर्ध्वं च पितामहः ॥
स्कन्धे च भगवान्रुद्रः संस्थितः परमेश्वरः
॥२१॥शाखासु सवितारश्च प्रशाखासु च देवताः ॥
पर्णेषु देवताः संति पुष्पेषु मरुतस्तथा
॥२२॥प्रजानां पतयः सर्वे फलेष्वेवं व्यवस्थिताः ॥
सर्वदेवमयी ह्येषा धात्री वै कथिता मया
॥२३॥अतः सा पूजनीया च सर्वकामार्थसिद्धये ॥
एकदा नारदो योगी ब्रह्मणः पुरतः स्थितः ॥
नमस्कृत्वा जगन्नाथं पप्रच्छातीव विस्मितः
॥२४॥श्रीनारद उवाच
यथा प्रियं सुतुलसीकाननं सर्वदा हरेः ॥
तथा धात्रीवनं मासे कार्तिके श्रीहरिप्रियम्
॥२५॥ब्रह्मोवाच
धात्रीवने हरेः पूजा धात्री छायासु भोजनम् ॥
कार्तिके मासि यः कुर्यात्तस्य पापं विनश्यति
॥२६॥तीर्थानि मुनयो देवा यज्ञाः सर्वेऽपि कार्तिके ॥
नित्यं धात्रीं समाश्रित्य तिष्ठंत्यर्के तुलास्थिते
॥२७॥यत्किंचित्कुरुते पुण्यं धात्रीछायासु मानवः ॥
तत्कोटिगुणितं भूयान्नाऽत्र कार्या विचारणा
॥२८॥अत्रैवोदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम्
॥२९॥अयोध्यानगरे कश्चिद्वैश्यश्चासीद्विजोत्तम ॥
पुत्रदारविहीनश्च दैवाद्दारिद्र्यपीडितः
॥३०॥भिक्षया चोदराग्निं स शमयामास नारद ॥
कदाचिद्वणिजो वैश्यो ययाचे क्षुत्प्रपीडितः
॥३१॥भिक्षाप्तचणकान्गृह्य धात्रीछायामगात्किल ॥
तत्र तान्भक्षयामास कार्तिके मासि नारद
॥३२॥केचिदुर्वरितास्तेपु चणकास्तत्र नारद ॥
वैश्येन तेन दत्ता हि क्षुत्क्षामाय द्विजातये
॥३३॥तेन पुण्यप्रभावेन राजाऽऽसीद्धनिकः क्षितौ ॥
तस्माद्दानं प्रकर्तव्यं कार्तिके मासि सर्वदा
॥३४॥धात्रीवने मुनिश्रेष्ठ सर्वकामार्थसिद्धये ॥
धात्रीछायां समाश्रित्य कार्तिके च हरेः कथाम् ॥
यः शृणोति स पापेभ्यो मुच्यते द्विजसूनुवत्
॥३५॥नारद उवाच
कोऽभूद्द्विजसुतो ब्रह्मन्किं पापं कृतवान्पुरा ॥
तस्य जाता कथं मुक्तिरेतद्विस्तरतो वद
॥३६॥ब्रह्मोवाच
पुरा द्विजवरश्चासीत्कावेर्या उत्तरे तटे
॥३७॥देवशर्मेति विख्यातो वेदवेदांगपारगः ॥
तस्य पुत्रो दुराचारस्तमाह च पिता हितम्
॥३८॥इदानीं कार्तिको मासो वर्तते हरिवल्लभः ॥
तत्र स्नानं च दानं च व्रतानि नियमान्कुरु
॥३९॥तुलसीपुष्पसहितां कुरुपूजां हरेः सुत ॥
दीपदानं च विविधं नमस्कारं प्रदक्षिणाम्
॥४०॥एवं पितुर्वचः श्रुत्वा पुत्रः क्रोधसमन्वितः ॥
पितरं प्राह दुष्टात्मा चलदोष्ठो विनिंदयन्
॥४१॥पुत्र उवाच
न करिष्याम्यहं तात कार्तिके पुण्यसंग्रहम् ॥
इति पुत्रवचः श्रुत्वा सक्रोधः प्राह तं सुतम्
॥४२॥मूषको भव दुर्बुद्धे वने वृक्षस्य कोटरे ॥
इति शापभयाद्भीतो नत्वा पितरमब्रवीत्
॥४३॥दुर्योनेर्मम मुक्तिः स्यात्कथं तद्वद मे गुरो ॥
इति प्रसादितो विप्रः प्राह निष्कृतिकारणम्
॥४४॥यदोर्ज्जव्रतजं पुण्यं शृणोषि हरिवल्लभम् ॥
तदा ते भविता मुक्तिस्तत्कथाश्रवणात्सुत
॥४५॥स पित्रा चैवमुक्तस्तु तत्क्षणान्मूषकोऽभवत् ॥
बहुवर्षसहस्राणि गह्वरे विपिने वसन्
॥४६॥एकदा कार्तिके मासि विश्वामित्रः सशिष्यकः ॥
स्नात्वा नद्यां हरिं चार्च्य धात्रीछायां समाश्रितः
॥४७॥कथयामास माहात्म्यं शिष्येभ्यश्चोर्ज्जसंभवम् ॥
तदा कश्चिद्दुराचारो व्याधोऽगान्मृगयां चरन्
॥४८॥दृष्ट्वा ऋषिगणान्हंतुं कृतेच्छः प्राणिघातकः ॥
तेषां दर्शनमात्रेण सुबुद्धिरभवत्तदा
॥४९॥अथोवाच द्विजान्नत्वा भवद्भिः क्रियतेऽत्र किम् ॥
तेनैवमुक्तो विप्रेंद्रो विश्वामित्रस्तमब्रवीत्
॥५०॥विश्वामित्र उवाच
सर्वेषामेव मासानां कार्तिकः श्रेष्ठ उच्यते ॥
तस्मिन्यत्क्रियते कर्म वर्धते वटबीजवत्
॥५१॥कार्तिके मासि यः कुर्यात्स्नानं दानं च पूजनम् ॥
विप्राणां भोजनं चैव तदक्षय्यफलं भवेत्
॥५२॥व्याधप्रयुक्तमाकर्ण्य धर्मं च ऋषिणा द्विजः ॥
मौषकं देहमुत्सृज्य दिव्यदेहोऽभवत्तदा
॥५३॥विश्वामित्रं प्रणम्याथ स्ववृत्तांतं निवेद्य च ॥
अनुज्ञातोऽथ ऋषिणा विमानस्थो दिवं ययौ
॥५४॥विस्मितो गाधिपुत्रस्तु व्याधश्चैव विशेषतः ॥
व्याधोऽप्यूर्जव्रतं कृत्वा जगाम हरिमंदिरम्
॥५५॥तस्मात्सर्वप्रयत्नेन कार्तिके केशवाऽग्रतः ॥
धात्रीछायां समाश्रित्य कथाश्रवणमाचरेत्
॥५६॥मूषकोऽपि च दुर्योनेर्मुक्त ऊर्जकथाश्रुतेः ॥
शृणुयाच्छ्रावयेद्यो वा मुक्तिभागी न संशयः
॥५७॥धात्रीछायां समाश्रित्य वनभोजनमाचरेत् ॥
आदौ कृत्वा तथा स्नानमुदके वनसंस्थिते ॥
कृत्वा कर्माणि नित्यानि माधवं पूजयेत्ततः
॥५८॥धात्रीछायां समाश्रित्य हरौ भक्तिसमन्वितः ॥
शृणुयाच्च कथां दिव्यां मासमाहात्म्यशंसनीम्
॥५९॥ततस्तु ब्राह्मणान्भक्त्या भोजयेद्ब्रह्मवित्तमान् ॥
ततो भुंजीत विप्रेंद्र स्वयं हरिमनुस्मरन्
॥६०॥एवंकृते व्रते विप्र कार्तिके हरिवल्लभे ॥
यत्पापं नश्यते पुत्र सावधानमना शृणु
॥६१॥हरेर्नार्पितभोगाच्च भोजने सूर्यदर्शनात् ॥
रजस्वलावाक्छ्रवणपापाद्भोजनके तथा
॥६२॥भोजनावसरे चान्यस्पर्शदोषस्तु यद्भवेत् ॥
निषिद्धभोजनात्तस्माद्भोजने चाऽन्नदूषणात्
॥६३॥शुद्धस्यापि तथा त्यागात्पुण्यकाले हरिप्रिये ॥
एतैर्यत्साधितं पापं तत्सर्वं नश्यति धुवम्
॥६४॥तस्मात्सर्वप्रयत्नेन धात्र्यां भोजनमाचरेत्
॥६५॥कार्तिके मासि वै विप्रो धात्रीमालां तु यो वहेत् ॥
तथैव तुलसीमालां तस्य पुण्यमनंतकम्
॥६६॥धात्रीछायां समाश्रित्य दीपमालार्पणं नरः ॥
करिष्यति विशेषेण तस्य पुण्यमनंतकम्
॥६७॥राधादामोदरौ पूज्यौ तुलस्यधो विशेषतः ॥
तुलस्यभावे कर्तव्या पूजा धात्रीतले शुभा
॥६८॥धात्रीछायातले येन सकृद्भुक्तं तु कार्तिके ॥
दंपत्योर्भोजनं दत्तमन्नदोषात्प्रमुच्यते
॥६९॥संपूर्णे कार्तिके यस्तु संपूज्यामलकीं शुभाम् ॥
राधादामोदरप्रीत्यै भोजयित्वा च दंपती ॥
पश्चात्स्वयं तु भुंजीत न श्रीस्तस्य क्षयं व्रजेत्
॥७०॥यः कश्चिद्वैष्णवो लोके धत्ते धात्रीफलं मुने ॥
प्रियो भवति देवानां मनुष्याणां च का कथा
॥७१॥धात्रीफलविलिप्तांगो धात्रीफलसमन्वितः ॥
धात्रीफलकृताहारो नरो नारायणो भवेत्
॥७२॥धात्रीफलानि यो नित्यं वहते करसंपुटे ॥
तस्य नारायणो देवो वरमिष्टं प्रयच्छति
॥७३॥श्रीकामः सर्वदा स्नानं कुर्यादामलकैर्नरः ॥
तुष्यत्यामलकैर्विष्णुरेकादश्यां विशेषतः
॥७४॥नवम्यां दर्शे सप्तम्यां संक्रांतौ रविवासरे ॥
चन्द्रसूर्योपरागे च स्नानमामलकैस्त्यजेत्
॥७५॥धात्रीछायां समाश्रित्य कुर्य्यात्पिंडं त यो नरः ॥
प्रयांति पितरो मुक्तिं प्रसादान्माधवस्य तु
॥७६॥मूर्ध्नि पाणौ मुखे चैव बाह्वोः कंठे तु यो नरः ॥
धत्ते धात्रीफलं वत्स धात्रीफलविभूषितः
॥७७॥यावल्लुठति कण्ठस्था धात्रीमाला नरस्य हि ॥
तावत्तस्य शरीरे तु प्रीत्या लुंठति केशवः
॥७८॥धात्रीफलं च तुलसी मृत्तिका द्वारकोद्भवा ॥
सफलं जीवितं तस्य त्रितयं यस्य वेश्मनि
॥७९॥यावद्दिनानि वहते धात्रीमालां कलौ नरः ॥
तावद्युगसहस्राणि वैकुण्ठे वसतिर्भवेत्
॥८०॥मालायुग्मं वहेद्यस्तु धात्रीतुलसिसंभवम् ॥
यो नरः कंठदेशे तु कल्पकोटिं दिवं वसेत्
॥८१॥धात्रीछायां गतो यस्तु द्वादश्यां पूजयेद्धरिम् ॥
तत्रैव भोजनं यस्तु ब्राह्मणानां च कारयेत्
॥८२॥स्वयं च तत्र भुंक्ते यः सूपभक्षादिकं तथा ॥
न तस्य पुनरावृत्तिः कल्पकोटिशतैरपि
॥८३॥तुलस्याश्चैव धात्र्याश्च फलैः पत्रैर्हरिं यजेत्
॥८४॥तुलसी धात्रीयुक्ता हि सिक्ते सति च कार्तिके ॥
विलयं यांति पापानि ब्रह्महत्यादिकानि च
॥८५॥धर्मदत्तो द्विजः पूर्वं यथा मुक्तिमवाप ह
॥८६॥नारद उवाच
कार्तिके मासि सा सेव्या पूजनीया सदा नरैः ॥
चातुर्मास्ये न सेव्या सा इत्युक्तं भवता पुरा ॥
तस्मात्सर्वमशेषेण कथयस्व ममाग्रतः
॥८७॥ब्रह्मोवाच
कार्तिके मासि विप्रर्षे शुक्ला या दशमी शुभा ॥
तद्दिनाऽऽरभ्य सा सेव्या दैवे पित्र्ये च कर्मणि ॥
दशम्यारभ्य तत्पत्रैः फलकैर्मधुसूदनम्
॥८८॥पूजयंति नरा ये वै ते वै वैकुण्ठगामिनः ॥
समाप्ते कार्तिकव्रते वनभोजनमाचरेत्
॥८९॥दशम्यां वाऽथ द्वादश्यां पौर्णमास्यामथाऽपि वा ॥
पंचम्यां वा महाभाग वनभोजनमाचरेत्
॥९०॥सर्वोपस्करसंयुक्तो वृद्धबालैश्च संयुतः ॥
वनं प्रवेशयेद्धीमान्धात्रीवृक्षैः सुशोभितम्
॥९१॥चूतैर्बकैस्तथाऽश्वत्थैः पिचुमंदैः कदंबकैः ॥
न्यग्रोधतिंतिणीवृक्षैः समंतात्परिशोभितम्
॥९२॥तत्र गत्वा महाप्राज्ञ पुण्याऽहं कारयेत्पुरा ॥
वास्तुपीठं तथा पूज्यं धात्रीमूले तु कारयेत्
॥९३॥वेदिकां चतुरस्रां च हस्तमात्रायतां शुभाम् ॥
तथोपवेदिकां कृत्वा वेदिकाग्रे महामते
॥९४॥उपवेशाय देवस्य ह्यलं कार्यं तु धातुभिः ॥
वेदिकापश्चिमेभागे कारयेत्कुण्डमंडपम्
॥९५॥मेखलात्रयसंयुक्तं पिप्पलच्छदसंयुतम् ॥
हस्तमात्रायतं सौम्य एवं कुण्डं तु कारयेत्
॥९६॥पश्चात्स्नात्वा ततो जप्त्वा देवपूजां समाचरेत् ॥
पश्चादग्निं समाधाय होमं कुर्याद्यथाविधि
॥९७॥पायसाऽऽज्यगुडसूपपालाशसमिधा तथा ॥
ग्रहाणां वास्तुदेवेभ्यश्चरुं कृत्वा प्रयत्नतः
॥९८॥धात्री शांतिस्तथा कांतिर्माया प्रकृतिरेव च ॥
विष्णुपत्नी महालक्ष्मी रमा मा कमला तथा
॥९९॥इंदिरा लोकमाता च कल्याणी कमला तथा ॥
सावित्री च जगद्धात्री गायत्री सुधृतिस्तथा
॥१००॥अंतज्ञा विश्वरूपा च सुकृपा ह्यब्धिसंभवा ॥
प्रधानदेवताभिस्तु रक्षाहोमं समारभेत्
॥१॥संसृष्टेति च मंत्रेण ऋषभं मेति मंत्रतः ॥
अपूपं गुडसूपाभ्यां संयुतं जुहुयाद्धविः
॥२॥अष्टोत्तरशतं हुत्वा मूलमंत्रेण पायसम् ॥
ततो ग्रहादि देवांस्तु यथासंख्येन होमयेत्
॥३॥धात्रीहोमे महाप्राज्ञ रक्षाहोमे तु पायसम् ॥
ततः स्विष्टकृतं हुत्वा बलिदानं समाचरेत्
॥४॥इंद्रादि लोकपालांश्च रक्षा पूज्या प्रयत्नतः ॥
धात्रीवृक्षस्य सर्वत्र वेदिकासंयुतस्य च
॥५॥सूपेन गुडमिश्रेण बलिं पश्चान्निवेदयेत् ॥
देवि धात्रि नमस्तुभ्यं गृहाण बलिमुत्तमम्
॥६॥मिश्रितं गुडसूपाभ्यां सर्वमंगलदायिनि ॥
पुत्रान्देहि महाप्राज्ञान्यशो देहि शुभप्रदम्
॥७॥प्रज्ञां मेधां च सौभाग्यं विष्णुभक्तिं च देहि मे ॥
नीरोगं कुरु मे नित्यं निष्पापं कुरु सर्वदा
॥८॥वर्चस्कं कुरु मां देवि धनवंतं तथा कुरु ॥
इति तां प्रार्थयेद्देवीं प्रादक्षिण्याद्बलिं न्यसेत्
॥९॥बलिप्रदानकाले तु ये कुर्वंति प्रदक्षिणम् ॥
ते यांति विष्णुसालोक्यं पितृभिः सार्द्धमेव च
॥११०॥ततः पूर्णाहुतिं कृत्वा होमशेषं समापयेत्
॥११॥धात्रीवृक्षस्य मूलस्थं मंदस्मितरमापतिम् ॥
ते यांति विष्णुसायुज्यं ये पश्यंतीह चक्षुषा
॥१२॥वैश्वदेवं ततः कृत्वा पूजयेद्वनदेवताः ॥
गंधाक्षतांस्ततो दत्त्वा विप्रेभ्यः पद्मसंभव
॥१३॥ब्राह्मणान्भोजयेत्पश्चात्स्वयं भुंजीत बंधुभिः ॥
गृहं प्रवेशयेत्पश्चाद्वृद्धान्बालादिकैः सह
॥१४॥ब्रह्मचारी भवेद्रात्रौ क्षितिशायी भवेत्ततः ॥
ग्रामस्थैश्च मिलित्वा च स्वयं वा कारयेद्बुधः
॥१५॥सर्वपापविमुक्त्यर्थं वनभोजनमुत्तमम् ॥
कृत्वैवं सकलं कर्म कृष्णाय च समर्पयेत्
॥१६॥अश्वमेधसहस्रस्य राजसूयशतस्य च ॥
यत्फलं समवाप्नोति तत्फलं वनभोजने
॥१७॥अतो धात्री महाभाग पवित्रा पापनाशनी ॥
धात्री चैव नृणां धात्री धात्रीवत्कुरुते क्रियाम्
॥१८॥ददात्यायुः पयःपानात्स्नानाद्वै धर्मसंचयम् ॥
अलक्ष्मीनाशनं स्नानमात्रैर्निर्वाणमाप्नुयात् ॥
विघ्नानि नैव जायंते धात्रीस्नानेन वै नृणाम्
॥१९॥तस्मात्त्वं कुरु विप्रेंद्र धात्रीस्नानं हि यत्नतः ॥
प्रयास्यसि हरेर्द्धाम देवत्वं प्राप्य नारद
॥१२०॥यत्रयत्र मुनिश्रेष्ठ धात्रीस्नानं समाचरेत् ॥
तीर्थे वाऽपि गृहे वाऽपि तत्रतत्र हरिः स्थितः
॥२१॥धात्रीस्नानेन विप्रर्षे यस्यास्थीनि कलेवरे ॥
प्रक्षाल्यंते मुनिश्रेष्ठ न स गर्भगृहं वसेत्
॥२२॥धात्रीजलेन विप्रेंद्र येषां केशाश्च रंजिताः ॥
ते नराः केशवं यांति नाशयित्वा कलेर्मलम्
॥२३॥धात्रीफलं महापुण्यं स्नानं पुण्यतमं स्मृतम् ॥
पुण्यात्पुण्यतरं वत्स भक्षणे मुनिसत्तम
॥२४॥न गंगा न गया काशी न वेणी न च पुष्करम् ॥
एकैव हि यथा पुण्या धात्री माधववासरे
॥२५॥धात्रीस्नानं हरेर्नाम तथैवैकादशी सुत ॥
गयाश्राद्धं तथा वत्स समानि मुनयो विदुः
॥२६॥संस्पृशन्यस्तु वै धात्रीमहन्यहनि मानवः ॥
मुच्यते पातकैः सर्वैर्मनोवाक्कायसंभवैः
॥२७॥धात्रीफलैरमावास्यासप्तमीनवमीषु च ॥
रविवारे च संक्रांतौ न स्नायान्मुनिसत्तम
॥२८॥यस्मिन्गृहेमुनिवर धात्री तिष्ठति सर्वदा ॥
तस्मिन्गृहे न गच्छंति प्रेतकूष्मांडराक्षसाः
॥२९॥धात्रीफलकृतां मालां कंठस्थां यो वहेन्नहि ॥
स वैष्णवो न विज्ञेयो विष्णोर्भक्तिपरो यदि
॥१३०॥न त्याज्या तुलसीमाला धात्रीमाला विशेषतः ॥
तथा पद्माक्षमालाऽपि धर्मकामार्थमीप्सुभिः
॥३१॥यावद्दिनानि वहते धात्रीमालां कलौ नरः ॥
तावद्युगसहस्राणि वैकुण्ठे वसतिर्भवेत्
॥३२॥सर्वदेवमयी धात्री वासुदेवमनःप्रिया ॥
आरोपणीया सेव्या च पूजनीया सदा नरैः
॥३३॥एतत्ते सर्वमाख्यातं धात्रीमाहात्म्यमुत्तमम् ॥
श्रोतव्यं च सदा भक्तैश्चतुर्वर्गफलप्रदम्
॥३४॥धात्रीछायां समाश्रित्य कार्तिकेऽन्नं भुनक्ति यः ॥
अन्नसंसर्गजं पापमावर्षं तस्य नश्यति
॥१३५॥इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां द्वितीये वैष्णवखण्डे कार्तिकमासमाहात्म्ये धात्रीमाहात्म्यवर्णनंनाम द्वादशोऽध्यायः ॥ १२ ॥