अध्ययनम्
- अनुक्रमणिका
- मूलम्
११ गाथिनो विश्वामित्रः। आप्रीसूक्तं (१ इध्मः समिद्धोऽग्निर्वा, २ तनूनपात्, ३ इळः, ४ बर्हिः, ५ देवीर्द्वारः, ६ उषासनक्ता, ७ दैव्यो होतारौ प्रचेतसौ, ८ तिस्रो देव्यःसरस्वतीळाभारत्यः, ९ त्वष्टा, १० वनस्पतिः, ११ स्वाहाकृतयः)। त्रिष्टुप् ।
स॒मित्स॑मित् सु॒मना॑ बोध्य॒स्मे शु॒चाशु॑चा सुम॒तिं रा॑सि॒ वस्व॑: ।
आ दे॑व दे॒वान् य॒जथा॑य वक्षि॒ सखा॒ सखी॑न् त्सु॒मना॑ यक्ष्यग्ने
॥१॥sa̱mitsa̍mit su̱manā̍ bodhya̱sme śu̱cāśu̍cā suma̱tiṃ rā̍si̱ vasva̍: |
ā de̍va de̱vān ya̱jathā̍ya vakṣi̱ sakhā̱ sakhī̍n tsu̱manā̍ yakṣyagne
यं दे॒वास॒स्त्रिरह॑न्ना॒यज॑न्ते दि॒वेदि॑वे॒ वरु॑णो मि॒त्रो अ॒ग्निः ।
सेमं य॒ज्ञं मधु॑मन्तं कृधी न॒स्तनू॑नपाद् घृ॒तयो॑निं वि॒धन्त॑म्
॥२॥yaṃ de̱vāsa̱striraha̍nnā̱yaja̍nte di̱vedi̍ve̱ varu̍ṇo mi̱tro a̱gniḥ |
semaṃ ya̱jñaṃ madhu̍mantaṃ kṛdhī na̱stanū̍napād ghṛ̱tayo̍niṃ vi̱dhanta̍m
प्र दीधि॑तिर्वि॒श्ववा॑रा जिगाति॒ होता॑रमि॒ळः प्र॑थ॒मं यज॑ध्यै ।
अच्छा॒ नमो॑भिर्वृष॒भं व॒न्दध्यै॒ स दे॒वान् य॑क्षदिषि॒तो यजी॑यान्
॥३॥pra dīdhi̍tirvi̱śvavā̍rā jigāti̱ hotā̍rami̱l̤aḥ pra̍tha̱maṃ yaja̍dhyai |
acchā̱ namo̍bhirvṛṣa̱bhaṃ va̱ndadhyai̱ sa de̱vān ya̍kṣadiṣi̱to yajī̍yān
ऊ॒र्ध्वो वां॑ गा॒तुर॑ध्व॒रे अ॑कार्यू॒र्ध्वा शो॒चींषि॒ प्रस्थि॑ता॒ रजां॑सि ।
दि॒वो वा॒ नाभा॒ न्य॑सादि॒ होता॑ स्तृणी॒महि॑ दे॒वव्य॑चा॒ वि ब॒र्हिः
॥४॥ū̱rdhvo vā̍ṃ gā̱tura̍dhva̱re a̍kāryū̱rdhvā śo̱cīṃṣi̱ prasthi̍tā̱ rajā̍ṃsi |
di̱vo vā̱ nābhā̱ nya̍sādi̱ hotā̍ stṛṇī̱mahi̍ de̱vavya̍cā̱ vi ba̱rhiḥ
स॒प्त हो॒त्राणि॒ मन॑सा वृणा॒ना इन्व॑न्तो॒ विश्वं॒ प्रति॑ यन्नृ॒तेन॑ ।
नृ॒पेश॑सो वि॒दथे॑षु॒ प्र जा॒ता अ॒भी॒३मं य॒ज्ञं वि च॑रन्त पू॒र्वीः
॥५॥sa̱pta ho̱trāṇi̱ mana̍sā vṛṇā̱nā inva̍nto̱ viśva̱ṃ prati̍ yannṛ̱tena̍ |
nṛ̱peśa̍so vi̱dathe̍ṣu̱ pra jā̱tā a̱bhī̱3maṃ ya̱jñaṃ vi ca̍ranta pū̱rvīḥ
आ भन्द॑माने उ॒षसा॒ उपा॑के उ॒त स्म॑येते त॒न्वा॒३ विरू॑पे ।
यथा॑ नो मि॒त्रो वरु॑णो॒ जुजो॑ष॒दिन्द्रो॑ म॒रुत्वाँ॑ उ॒त वा॒ महो॑भिः
॥६॥ā bhanda̍māne u̱ṣasā̱ upā̍ke u̱ta sma̍yete ta̱nvā̱3 virū̍pe |
yathā̍ no mi̱tro varu̍ṇo̱ jujo̍ṣa̱dindro̍ ma̱rutvā̍m̐ u̱ta vā̱ maho̍bhiḥ
दैव्या॒ होता॑रा प्रथ॒मा न्यृ॑ञ्जे स॒प्त पृ॒क्षास॑: स्व॒धया॑ मदन्ति ।
ऋ॒तं शंस॑न्त ऋ॒तमित् त आ॑हु॒रनु॑ व्र॒तं व्र॑त॒पा दीध्या॑नाः
॥७॥daivyā̱ hotā̍rā pratha̱mā nyṛ̍ñje sa̱pta pṛ̱kṣāsa̍: sva̱dhayā̍ madanti |
ṛ̱taṃ śaṃsa̍nta ṛ̱tamit ta ā̍hu̱ranu̍ vra̱taṃ vra̍ta̱pā dīdhyā̍nāḥ
आ भार॑ती॒ भार॑तीभिः स॒जोषा॒ इळा॑ दे॒वैर्म॑नु॒ष्ये॑भिर॒ग्निः ।
सर॑स्वती सारस्व॒तेभि॑र॒र्वाक् तिस्रो दे॒वीर्ब॒र्हिरेदं स॑दन्तु
॥८॥ā bhāra̍tī̱ bhāra̍tībhiḥ sa̱joṣā̱ il̤ā̍ de̱vairma̍nu̱ṣye̍bhira̱gniḥ |
sara̍svatī sārasva̱tebhi̍ra̱rvāk tisro de̱vīrba̱rhiredaṃ sa̍dantu
तन्न॑स्तु॒रीप॒मध॑ पोषयि॒त्नु देव॑ त्वष्ट॒र्वि र॑रा॒णः स्य॑स्व ।
यतो॑ वी॒रः क॑र्म॒ण्य॑: सु॒दक्षो॑ यु॒क्तग्रा॑वा॒ जाय॑ते दे॒वका॑मः
॥९॥tanna̍stu̱rīpa̱madha̍ poṣayi̱tnu deva̍ tvaṣṭa̱rvi ra̍rā̱ṇaḥ sya̍sva |
yato̍ vī̱raḥ ka̍rma̱ṇya̍: su̱dakṣo̍ yu̱ktagrā̍vā̱ jāya̍te de̱vakā̍maḥ
वन॑स्प॒तेऽव॑ सृ॒जोप॑ दे॒वान॒ग्निर्ह॒विः श॑मि॒ता सू॑दयाति ।
सेदु॒ होता॑ स॒त्यत॑रो यजाति॒ यथा॑ दे॒वानां॒ जनि॑मानि॒ वेद॑
॥१०॥vana̍spa̱te'va̍ sṛ̱jopa̍ de̱vāna̱gnirha̱viḥ śa̍mi̱tā sū̍dayāti |
sedu̱ hotā̍ sa̱tyata̍ro yajāti̱ yathā̍ de̱vānā̱ṃ jani̍māni̱ veda̍
आ या॑ह्यग्ने समिधा॒नो अ॒र्वाङिन्द्रे॑ण दे॒वैः स॒रथं॑ तु॒रेभि॑: ।
ब॒र्हिर्न॑ आस्ता॒मदि॑तिः सुपु॒त्रा स्वाहा॑ दे॒वा अ॒मृता॑ मादयन्ताम्
॥११॥ā yā̍hyagne samidhā̱no a̱rvāṅindre̍ṇa de̱vaiḥ sa̱ratha̍ṃ tu̱rebhi̍: |
ba̱rhirna̍ āstā̱madi̍tiḥ supu̱trā svāhā̍ de̱vā a̱mṛtā̍ mādayantām