अध्ययनम्
- अनुक्रमणिका
- मूलम्
२१ गृत्समद (आङ्गिरसः शौनहोत्रः पश्चाद्) भार्गवः शौनकः। १-२ वायुः, ३ इंद्रवायू, ४-६ मित्रावरुणौ, ७-९ अश्विनौ, १०-१२ इन्द्रः, १३-१५ विश्वेदेवाः, १६-१८ सरस्वती, १९-२१ द्यावापृथिव्यौ हविर्धाने वाः (१९ तृतीयपादस्य अग्निर्वा)।गायत्री, १६-१७ अनुष्टुप्, १८ बृहती।
वायो॒ ये ते॑ सह॒स्रिणो॒ रथा॑स॒स्तेभि॒रा ग॑हि । नि॒युत्वा॒न्त्सोम॑पीतये
॥१॥vāyo̱ ye te̍ saha̱sriṇo̱ rathā̍sa̱stebhi̱rā ga̍hi | ni̱yutvā̱ntsoma̍pītaye
नि॒युत्वा॑न् वाय॒वा ग॑ह्य॒यं शु॒क्रो अ॑यामि ते । गन्ता॑सि सुन्व॒तो गृ॒हम्
॥२॥ni̱yutvā̍n vāya̱vā ga̍hya̱yaṃ śu̱kro a̍yāmi te | gantā̍si sunva̱to gṛ̱ham
शु॒क्रस्या॒द्य गवा॑शिर॒ इन्द्र॑वायू नि॒युत्व॑तः । आ या॑तं॒ पिब॑तं नरा
॥३॥śu̱krasyā̱dya gavā̍śira̱ indra̍vāyū ni̱yutva̍taḥ | ā yā̍ta̱ṃ piba̍taṃ narā
अ॒यं वां॑ मित्रावरुणा सु॒तः सोम॑ ऋतावृधा ।ममेदि॒ह श्रु॑तं॒ हव॑म्
॥४॥a̱yaṃ vā̍ṃ mitrāvaruṇā su̱taḥ soma̍ ṛtāvṛdhā |mamedi̱ha śru̍ta̱ṃ hava̍m
राजा॑ना॒वन॑भिद्रुहा ध्रु॒वे सद॑स्युत्त॒मे । स॒हस्र॑स्थूण आसाते
॥५॥rājā̍nā̱vana̍bhidruhā dhru̱ve sada̍syutta̱me | sa̱hasra̍sthūṇa āsāte
ता स॒म्राजा॑ घृ॒तासु॑ती आदि॒त्या दानु॑न॒स्पती॑ ।सचे॑ते॒ अन॑वह्वरम्
॥६॥tā sa̱mrājā̍ ghṛ̱tāsu̍tī ādi̱tyā dānu̍na̱spatī̍ |sace̍te̱ ana̍vahvaram
गोम॑दू॒ षु ना॑स॒त्याश्वा॑वद्यातमश्विना । व॒र्ती रु॑द्रा नृ॒पाय्य॑म्
॥७॥goma̍dū̱ ṣu nā̍sa̱tyāśvā̍vadyātamaśvinā | va̱rtī ru̍drā nṛ̱pāyya̍m
न यत् परो॒ नान्त॑र आद॒धर्ष॑द् वृषण्वसू । दु॒:शंसो॒ मर्त्यो॑ रि॒पुः
॥८॥na yat paro̱ nānta̍ra āda̱dharṣa̍d vṛṣaṇvasū | du̱:śaṃso̱ martyo̍ ri̱puḥ
ता न॒ आ वो॑ळहमश्विना र॒यिं पि॒शङ्ग॑संदृशम् । धिष्ण्या॑ वरिवो॒विद॑म्
॥९॥tā na̱ ā vo̍l̤ahamaśvinā ra̱yiṃ pi̱śaṅga̍saṃdṛśam | dhiṣṇyā̍ varivo̱vida̍m
इन्द्रो॑ अ॒ङ्ग म॒हद् भ॒यम॒भी षदप॑ चुच्यवत् । स हि स्थि॒रो विच॑र्षणिः
॥१०॥indro̍ a̱ṅga ma̱had bha̱yama̱bhī ṣadapa̍ cucyavat | sa hi sthi̱ro vica̍rṣaṇiḥ
इन्द्र॑श्च मृ॒ळया॑ति नो॒ न न॑: प॒श्चाद॒घं न॑शत् । भ॒द्रं भ॑वाति नः पु॒रः
॥११॥indra̍śca mṛ̱l̤ayā̍ti no̱ na na̍: pa̱ścāda̱ghaṃ na̍śat | bha̱draṃ bha̍vāti naḥ pu̱raḥ
इन्द्र॒ आशा॑भ्य॒स्परि॒ सर्वा॑भ्यो॒ अभ॑यं करत् । जेता॒ शत्रू॒न् विच॑र्षणिः
॥१२॥indra̱ āśā̍bhya̱spari̱ sarvā̍bhyo̱ abha̍yaṃ karat | jetā̱ śatrū̱n vica̍rṣaṇiḥ
विश्वे॑ देवास॒ आ ग॑त शृणु॒ता म॑ इ॒मं हव॑म् । एदं ब॒र्हिर्नि षी॑दत
॥१३॥viśve̍ devāsa̱ ā ga̍ta śṛṇu̱tā ma̍ i̱maṃ hava̍m | edaṃ ba̱rhirni ṣī̍data
ती॒व्रो वो॒ मधु॑माँ अ॒यं शु॒नहो॑त्रेषु मत्स॒रः । ए॒तं पि॑बत॒ काम्य॑म्
॥१४॥tī̱vro vo̱ madhu̍mām̐ a̱yaṃ śu̱naho̍treṣu matsa̱raḥ | e̱taṃ pi̍bata̱ kāmya̍m
इन्द्र॑ज्येष्ठा॒ मरु॑द्गणा॒ देवा॑स॒: पूष॑रातयः । विश्वे॒ मम॑ श्रुता॒ हव॑म्
॥१५॥indra̍jyeṣṭhā̱ maru̍dgaṇā̱ devā̍sa̱: pūṣa̍rātayaḥ | viśve̱ mama̍ śrutā̱ hava̍m
अम्बि॑तमे॒ नदी॑तमे॒ देवि॑तमे॒ सर॑स्वति ।
अ॒प्र॒श॒स्ता इ॑व स्मसि॒ प्रश॑स्तिमम्ब नस्कृधि
॥१६॥ambi̍tame̱ nadī̍tame̱ devi̍tame̱ sara̍svati |
a̱pra̱śa̱stā i̍va smasi̱ praśa̍stimamba naskṛdhi
त्वे विश्वा॑ सरस्वति श्रि॒तायूं॑षि दे॒व्याम् ।
शु॒नहो॑त्रेषु मत्स्व प्र॒जां दे॑वि दिदिड्ढि नः
॥१७॥tve viśvā̍ sarasvati śri̱tāyū̍ṃṣi de̱vyām |
śu̱naho̍treṣu matsva pra̱jāṃ de̍vi didiḍḍhi naḥ
इ॒मा ब्रह्म॑ सरस्वति जु॒षस्व॑ वाजिनीवति ।
या ते॒ मन्म॑ गृत्सम॒दा ऋ॑तावरि प्रि॒या दे॒वेषु॒ जुह्व॑ति
॥१८॥i̱mā brahma̍ sarasvati ju̱ṣasva̍ vājinīvati |
yā te̱ manma̍ gṛtsama̱dā ṛ̍tāvari pri̱yā de̱veṣu̱ juhva̍ti
प्रेतां॑ य॒ज्ञस्य॑ श॒म्भुवा॑ यु॒वामिदा वृ॑णीमहे । अ॒ग्निं च॑ हव्य॒वाह॑नम्
॥१९॥pretā̍ṃ ya̱jñasya̍ śa̱mbhuvā̍ yu̱vāmidā vṛ̍ṇīmahe | a̱gniṃ ca̍ havya̱vāha̍nam
द्यावा॑ नः पृथि॒वी इ॒मं सि॒ध्रम॒द्य दि॑वि॒स्पृश॑म् । य॒ज्ञं दे॒वेषु॑ यच्छताम्
॥२०॥dyāvā̍ naḥ pṛthi̱vī i̱maṃ si̱dhrama̱dya di̍vi̱spṛśa̍m | ya̱jñaṃ de̱veṣu̍ yacchatām
आ वा॑मु॒पस्थ॑मद्रुहा दे॒वाः सी॑दन्तु य॒ज्ञिया॑: । इ॒हाद्य सोम॑पीतये
॥२१॥ā vā̍mu̱pastha̍madruhā de̱vāḥ sī̍dantu ya̱jñiyā̍: | i̱hādya soma̍pītaye