sūta sarvārthatattvajña vedavedāntapāraga
atha kaṭāhatīrthamāhātmyam ||
ṛṣaya ūcuḥ ||
sūta sarvārthatattvajña vedavedāntapāraga ||
śrīveṃkaṭācale tīrthaṃ kaṭāhākhyaṃ supāvanam
||1||अथ कटाहतीर्थमाहात्म्यम् ॥
ऋषय ऊचुः ॥
सूत सर्वार्थतत्त्वज्ञ वेदवेदान्तपारग ॥
श्रीवेंकटाचले तीर्थं कटाहाख्यं सुपावनम्
śrūyate tasya māhātmyaṃ ghuṣyate ca jagattraye ||
asmākametadbrūhi tvaṃ kṛpayā vyāsaśāsita
||2||श्रूयते तस्य माहात्म्यं घुष्यते च जगत्त्रये ॥
अस्माकमेतद्ब्रूहि त्वं कृपया व्यासशासित
purā vai nāradaḥ śrīmānbrahmaputro mahānṛṣiḥ ||
dṛṣṭvā vai naimiṣāraṇyaṃ saṃprāpto dvijasattamaḥ
||3||पुरा वै नारदः श्रीमान्ब्रह्मपुत्रो महानृषिः ॥
दृष्ट्वा वै नैमिषारण्यं संप्राप्तो द्विजसत्तमः
tadānīṃ brahmaputraṃ tamarghyapādyādibhiḥ śubhaiḥ ||
pūjayitvā yathānyāyaṃ pavitre ca kuśāsane
||4||तदानीं ब्रह्मपुत्रं तमर्घ्यपाद्यादिभिः शुभैः ॥
पूजयित्वा यथान्यायं पवित्रे च कुशासने
sanniveśya mahābhaktyā vinayānatakandharāḥ ||
praṇamya prārthayāmāsurime sarve maharṣayaḥ
||5||सन्निवेश्य महाभक्त्या विनयानतकन्धराः ॥
प्रणम्य प्रार्थयामासुरिमे सर्वे महर्षयः
tvāṃ vinā nārada śrīmannasmākaṃ bhuvanatraye ||
dharmopadeśakaḥ kaścinnāsti nāsti maharṣiṣu
||6||त्वां विना नारद श्रीमन्नस्माकं भुवनत्रये ॥
धर्मोपदेशकः कश्चिन्नास्ति नास्ति महर्षिषु
veṃkaṭādrau mahāpuṇye sarvadevaniṣevite ||
vaikuṇḍādāgate divye siddhagandharvasevite
||7||वेंकटाद्रौ महापुण्ये सर्वदेवनिषेविते ॥
वैकुण्डादागते दिव्ये सिद्धगन्धर्वसेविते
kaṭāhatīrthamāhātmyaṃ varṇayādya vanaukasām
||8||कटाहतीर्थमाहात्म्यं वर्णयाद्य वनौकसाम्
śrīnārada uvāca
śṛṇudhvamṛṣayaḥ sarve śaunakādyā mahaujasaḥ ||
kaṭāhatīrthamāhātmyaṃ ko vetti bhuvanatraye
||9||शृणुध्वमृषयः सर्वे शौनकाद्या महौजसः ॥
कटाहतीर्थमाहात्म्यं को वेत्ति भुवनत्रये
mahādevo vijānāti tasya tīrthasya vaibhavam ||
yāni kāni ca puṇyāni brahmāṇḍāntargatāni vai
||10||महादेवो विजानाति तस्य तीर्थस्य वैभवम् ॥
यानि कानि च पुण्यानि ब्रह्माण्डान्तर्गतानि वै
tāni gaṃgāditīrthāni svapāpapariśuddhaye ||
kaṭāhatīrthasevāṃ ca kurvanti dvijasattamāḥ
||11||तानि गंगादितीर्थानि स्वपापपरिशुद्धये ॥
कटाहतीर्थसेवां च कुर्वन्ति द्विजसत्तमाः
brāhmaṇāḥ kṣattriyā vaiśyāḥ śūdrāścetarajātayaḥ ||
spṛśanti tajjalamiti na pibedyo vimūḍhadhīḥ
||12||ब्राह्मणाः क्षत्त्रिया वैश्याः शूद्राश्चेतरजातयः ॥
स्पृशन्ति तज्जलमिति न पिबेद्यो विमूढधीः
sa hi caṇḍālatāṃ prāpya kumbhīpāke patiṣyati ||
brahmacārī gṛhastho vā vānaprastho yatīśvaraḥ
||13||स हि चण्डालतां प्राप्य कुम्भीपाके पतिष्यति ॥
ब्रह्मचारी गृहस्थो वा वानप्रस्थो यतीश्वरः
sevayā tasya tīrthasya prāpnoti paramaṃ padam ||
śrutismṛtipurāṇeṣu tattīrthasya praśaṃsanam
||14||सेवया तस्य तीर्थस्य प्राप्नोति परमं पदम् ॥
श्रुतिस्मृतिपुराणेषु तत्तीर्थस्य प्रशंसनम्
bahudhā varṇyate paṃcamahāpātakanāśanam ||
atyadbhutataraṃ viprāḥ sarvalokaikapāvanam
||15||बहुधा वर्ण्यते पंचमहापातकनाशनम् ॥
अत्यद्भुततरं विप्राः सर्वलोकैकपावनम्
brahmahatyāyutaṃ cāpi surāpānāyutaṃ tathā ||
ayutaṃ gurudārāṇāṃ gamanaṃ pāpakāraṇam
||16||ब्रह्महत्यायुतं चापि सुरापानायुतं तथा ॥
अयुतं गुरुदाराणां गमनं पापकारणम्
steyāyutaṃ suvarṇānāṃ tatsaṃsargāśca koṭayaḥ ||
śīghraṃ vilayamāyāṃti tasya tīrthasya sevayā
||17||स्तेयायुतं सुवर्णानां तत्संसर्गाश्च कोटयः ॥
शीघ्रं विलयमायांति तस्य तीर्थस्य सेवया
yāni niṣkṛtihīnāni pāpāni vividhāni ca ||
tāni sarvāṇi naśyaṃti tīrthasyāsya niṣevaṇāt
||18||यानि निष्कृतिहीनानि पापानि विविधानि च ॥
तानि सर्वाणि नश्यंति तीर्थस्यास्य निषेवणात्
idaṃ tīrthaṃ mahāpuṇyaṃ bhagavatpādanissṛtam ||
kuṣṭhādirogayukto yaḥ pratyahaṃ ca pibedidam
||19||इदं तीर्थं महापुण्यं भगवत्पादनिस्सृतम् ॥
कुष्ठादिरोगयुक्तो यः प्रत्यहं च पिबेदिदम्
atha kaṭāhatīrthamahimaśraddhāśūnyānāṃ mahānarakaprāptiḥ ||
so'pi rogavihīnaḥ sanviṣṇulokaṃ ca gacchati ||
bhagavāñchaṃkaro devo rahasyānubhave purā
||20||अथ कटाहतीर्थमहिमश्रद्धाशून्यानां महानरकप्राप्तिः ॥
सोऽपि रोगविहीनः सन्विष्णुलोकं च गच्छति ॥
भगवाञ्छंकरो देवो रहस्यानुभवे पुरा
pārvatyai kathayāmāsa tasya tīrthasya vaibhavam ||
ukteṣveteṣu sandeho na kartavyaḥ kadācana
||21||पार्वत्यै कथयामास तस्य तीर्थस्य वैभवम् ॥
उक्तेष्वेतेषु सन्देहो न कर्तव्यः कदाचन
arthavādo'yamiti ca na vaktavyaṃ kadācana ||
ye'rthavādamidaṃ brūyusteṣāṃ vai nāstikātmanām
||22||अर्थवादोऽयमिति च न वक्तव्यं कदाचन ॥
येऽर्थवादमिदं ब्रूयुस्तेषां वै नास्तिकात्मनाम्
jihvāgre paraśuṃ taptaṃ prakṣipanti ca kiṃkarāḥ ||
tasmātkaṭāhatīrthaṃ tu sevanīyaṃ prayatnataḥ
||23||जिह्वाग्रे परशुं तप्तं प्रक्षिपन्ति च किंकराः ॥
तस्मात्कटाहतीर्थं तु सेवनीयं प्रयत्नतः
sarvaduḥkhapraśamanamapavargaphalapradam ||
yatra pītvā naro bhaktyā sarvānkāmānavāpnuyāt
||24||सर्वदुःखप्रशमनमपवर्गफलप्रदम् ॥
यत्र पीत्वा नरो भक्त्या सर्वान्कामानवाप्नुयात्
evamuktvā mahābhāgaḥ kāśīṃ trailokyapāvanīm ||
saṃprāpto nāradaḥ śrīmānsūta paurāṇikottama
||25||एवमुक्त्वा महाभागः काशीं त्रैलोक्यपावनीम् ॥
संप्राप्तो नारदः श्रीमान्सूत पौराणिकोत्तम
saṃkṣepataśca bhagavānnaimiṣe hyuktavānkhalu ||
idānīṃ śrotumicchāmaḥ kaṭāhasya ca vaibhavam
||26||संक्षेपतश्च भगवान्नैमिषे ह्युक्तवान्खलु ॥
इदानीं श्रोतुमिच्छामः कटाहस्य च वैभवम्
suvistareṇa cāsmākaṃ vada sūta kṛpāvaśāt
||27||सुविस्तरेण चास्माकं वद सूत कृपावशात्
atha kaṭāhatīrthapānakramaḥ ||
śrīsūta uvāca ||
bhobhostapodhanāḥ sarve naimiṣāraṇyavāsinaḥ ||
kaṭāhatīrthamāhātmyaṃ śṛṇudhvaṃ dvijasattamāḥ
||28||अथ कटाहतीर्थपानक्रमः ॥
श्रीसूत उवाच ॥
भोभोस्तपोधनाः सर्वे नैमिषारण्यवासिनः ॥
कटाहतीर्थमाहात्म्यं शृणुध्वं द्विजसत्तमाः
kaṭāhatīrthaṃ bho viprāḥ sarva lokeṣu viśrutam ||
sarvasampatkaraṃ śuddhaṃ sarvapāpapraṇāśanam
||29||कटाहतीर्थं भो विप्राः सर्व लोकेषु विश्रुतम् ॥
सर्वसम्पत्करं शुद्धं सर्वपापप्रणाशनम्
duḥsvapnanāśanaṃ hyetanmahāpātakanāśanam ||
mahāvighnapraśamanaṃ mahāśāntikaraṃ nṛṇām
||30||दुःस्वप्ननाशनं ह्येतन्महापातकनाशनम् ॥
महाविघ्नप्रशमनं महाशान्तिकरं नृणाम्
smṛtimātreṇa yatpuṃsāṃ sarvapāpaniṣūdanam ||
mantreṇāṣṭākṣareṇaiva pibettīrthaṃ manoharam
||31||स्मृतिमात्रेण यत्पुंसां सर्वपापनिषूदनम् ॥
मन्त्रेणाष्टाक्षरेणैव पिबेत्तीर्थं मनोहरम्
athavā keśavādyaiśca nāmabhirvā pibejjalam ||
yadvā nāmatrayeṇā'pi pibettīrthaṃ śubhapradam
||32||अथवा केशवाद्यैश्च नामभिर्वा पिबेज्जलम् ॥
यद्वा नामत्रयेणाऽपि पिबेत्तीर्थं शुभप्रदम्
āhosvidveṃkaṭeśasya mantreṇāṣṭākṣareṇa vai ||
pibetkaṭāhatīrthaṃ tadbhuktimuktipradāyakam
||33||आहोस्विद्वेंकटेशस्य मन्त्रेणाष्टाक्षरेण वै ॥
पिबेत्कटाहतीर्थं तद्भुक्तिमुक्तिप्रदायकम्
vinā maṃtreṇa yo vipraḥ saṃpibettīrthamuttamam ||
pāpaṃ me nāśaya kṣipraṃ janmāntarakṛtaṃ mahat
||34||विना मंत्रेण यो विप्रः संपिबेत्तीर्थमुत्तमम् ॥
पापं मे नाशय क्षिप्रं जन्मान्तरकृतं महत्
ityuktvā sa pibennityaṃ mokṣamārgaikasādhanam ||
svāmipuṣkariṇīsnānaṃ varāhaśrīśadarśanam
||35||इत्युक्त्वा स पिबेन्नित्यं मोक्षमार्गैकसाधनम् ॥
स्वामिपुष्करिणीस्नानं वराहश्रीशदर्शनम्
kaṭāhatīrthapānaṃ ca trayaṃ trailokyadurlabham ||
bahunā kimihoktena brahmahatyādināśanam
||36||कटाहतीर्थपानं च त्रयं त्रैलोक्यदुर्लभम् ॥
बहुना किमिहोक्तेन ब्रह्महत्यादिनाशनम्
atha keśavākhyadvijavṛttāntaḥ ||
purā kaściddvijo mohātkeśavākhyo bahuśrutam ||
hatvā khaḍgena durbuddhyā brahmahatyāmavāptavān
||37||अथ केशवाख्यद्विजवृत्तान्तः ॥
पुरा कश्चिद्द्विजो मोहात्केशवाख्यो बहुश्रुतम् ॥
हत्वा खड्गेन दुर्बुद्ध्या ब्रह्महत्यामवाप्तवान्
so'pi tasminmahātīrthe pītvā jalamanuttamam ||
keśavākhyo mahāpāpī vimukto brahmahatyayā
||38||सोऽपि तस्मिन्महातीर्थे पीत्वा जलमनुत्तमम् ॥
केशवाख्यो महापापी विमुक्तो ब्रह्महत्यया
ṛṣaya ūcuḥ
kasya putraḥ keśavākhyaḥ kathaṃ prāpto bhayaṃkarīm ||
brahmahatyāmatikrūrāmasmākaṃ vaktumarhasi
||39||कस्य पुत्रः केशवाख्यः कथं प्राप्तो भयंकरीम् ॥
ब्रह्महत्यामतिक्रूरामस्माकं वक्तुमर्हसि
śrīsūta uvāca
tuṅgabhadrātaṭe ramye gandharvairupasevite ||
agrahāro mahānāsīdvedāḍhya iti nāmataḥ
||40||तुङ्गभद्रातटे रम्ये गन्धर्वैरुपसेविते ॥
अग्रहारो महानासीद्वेदाढ्य इति नामतः
tasminvedapure ramye brāhmaṇā vedapāragāḥ ||
śabdaśāstraparāḥ sarve jyotiḥśāstrapravartakāḥ
||41||तस्मिन्वेदपुरे रम्ये ब्राह्मणा वेदपारगाः ॥
शब्दशास्त्रपराः सर्वे ज्योतिःशास्त्रप्रवर्तकाः
mīmāṃsātarkaśāstrajñāḥ sarve vedāntavādinaḥ ||
dharmaśāstreṣu niratā annadānaparāḥ sadā
||42||मीमांसातर्कशास्त्रज्ञाः सर्वे वेदान्तवादिनः ॥
धर्मशास्त्रेषु निरता अन्नदानपराः सदा
putravantaśca te sarve hyagrahāre mahājanāḥ ||
vedāḍhaye'pyagrahāre vai padmanābha iti śrutaḥ
||43||पुत्रवन्तश्च ते सर्वे ह्यग्रहारे महाजनाः ॥
वेदाढयेऽप्यग्रहारे वै पद्मनाभ इति श्रुतः
atha gaṇikālaṃpaṭasya keśavadvijasya brahmahatyāprāptikramaḥ ||
tasya putraḥ keśavākhyaḥ sarvakarmabahiṣkṛtaḥ ||
mātaraṃ pitaraṃ tyaktvā bhāryāmapi pativratām
||44||अथ गणिकालंपटस्य केशवद्विजस्य ब्रह्महत्याप्राप्तिक्रमः ॥
तस्य पुत्रः केशवाख्यः सर्वकर्मबहिष्कृतः ॥
मातरं पितरं त्यक्त्वा भार्यामपि पतिव्रताम्
sarvadā gaṇikāsakto veśyāgāraṃ viveśa ha ||
dinadvaye ca tāṃ veśyāmanubhūya dvijastataḥ
||45||सर्वदा गणिकासक्तो वेश्यागारं विवेश ह ॥
दिनद्वये च तां वेश्यामनुभूय द्विजस्ततः
niṣkadvayaṃ pradātavyaṃ haste dattvā gataḥ sukham ||
veśyayā cādhanastyaktastatsaṃyogaikatatparaḥ
||46||निष्कद्वयं प्रदातव्यं हस्ते दत्त्वा गतः सुखम् ॥
वेश्यया चाधनस्त्यक्तस्तत्संयोगैकतत्परः
itastataścorayitvā bahudravyāṇi santatam ||
dattvā tayā ciraṃ reme tadgṛhe bubhuje ca saḥ
||47||इतस्ततश्चोरयित्वा बहुद्रव्याणि सन्ततम् ॥
दत्त्वा तया चिरं रेमे तद्गृहे बुभुजे च सः
ekena caṣakeṇāsau tayā saha surāṃ papau ||
sa kadācitkirātaistu dravyaṃ hartuṃ yayau dvijaḥ
||48||एकेन चषकेणासौ तया सह सुरां पपौ ॥
स कदाचित्किरातैस्तु द्रव्यं हर्तुं ययौ द्विजः
viprasya kasyacidgehe so'pi kairātaveṣadhṛk ||
keśavo viprabandhurvai sāhasī khaṅgahastavān
||49||विप्रस्य कस्यचिद्गेहे सोऽपि कैरातवेषधृक् ॥
केशवो विप्रबन्धुर्वै साहसी खङ्गहस्तवान्
tadgṛhasvāminaṃ vipraṃ hatvā khaḍgena sāhasāt ||
samādāya bahu dravyaṃ veśyāgāraṃ viveśa ha
||50||तद्गृहस्वामिनं विप्रं हत्वा खड्गेन साहसात् ॥
समादाय बहु द्रव्यं वेश्यागारं विवेश ह
taṃ yāntamanuyāti sma brahmahatyā bhayaṃkarī ||
nīlavastradharā bhīmā bhṛśaṃ raktaśiroruhā
||51||तं यान्तमनुयाति स्म ब्रह्महत्या भयंकरी ॥
नीलवस्त्रधरा भीमा भृशं रक्तशिरोरुहा
garjantī sāṭṭahāsaṃ sā kampayantī ca rodasī ||
anudrutastayā vipro babhrāma jagatītale
||52||गर्जन्ती साट्टहासं सा कम्पयन्ती च रोदसी ॥
अनुद्रुतस्तया विप्रो बभ्राम जगतीतले
evaṃ bhramandharāṃ sarvāṃ viprabandhurdurātmavān ||
svagrāmaṃ prayayau bhītyā śaunakādyā mahaujasaḥ
||53||एवं भ्रमन्धरां सर्वां विप्रबन्धुर्दुरात्मवान् ॥
स्वग्रामं प्रययौ भीत्या शौनकाद्या महौजसः
anudrutastayā bhītaḥ prayayau svaniketanam ||
brahmahatyāpyanudrutya tena sākaṃ gṛhaṃ yayau
||54||अनुद्रुतस्तया भीतः प्रययौ स्वनिकेतनम् ॥
ब्रह्महत्याप्यनुद्रुत्य तेन साकं गृहं ययौ
janakaṃ rakṣa rakṣeti keśavaḥ śaraṇaṃ yayau ||
mā bhaiṣīriti sa procya pitā rakṣitumudyataḥ
||55||जनकं रक्ष रक्षेति केशवः शरणं ययौ ॥
मा भैषीरिति स प्रोच्य पिता रक्षितुमुद्यतः
atha svasutarakṣaṇodyukte padmanābhe brahmahatyoktiḥ ||
krūrainaṃ brahmahatyā sā janakaṃ pratyabhāṣata
||56||अथ स्वसुतरक्षणोद्युक्ते पद्मनाभे ब्रह्महत्योक्तिः ॥
क्रूरैनं ब्रह्महत्या सा जनकं प्रत्यभाषत
brahmahatyovāca
mainaṃ tvaṃ pratigṛhṇīṣva padmanābha dvijottama ||
ayaṃ surāpī steyī ca brahmahā cātipātakī
||57||मैनं त्वं प्रतिगृह्णीष्व पद्मनाभ द्विजोत्तम ॥
अयं सुरापी स्तेयी च ब्रह्महा चातिपातकी
mātṛdrohī pitṛdrohī bhāryātyāgī ca duṣṭadhīḥ ||
gaṇikāsaktacittaśca hyenaṃ muñca durātmakam
||58||मातृद्रोही पितृद्रोही भार्यात्यागी च दुष्टधीः ॥
गणिकासक्तचित्तश्च ह्येनं मुञ्च दुरात्मकम्
gṛhṇāsi cetsutaṃ vipra mahāpātakinaṃ vṛthā ||
tvadbhāryāmasya bhāryāṃ ca tvāṃ ca putramimaṃ dvija
||59||गृह्णासि चेत्सुतं विप्र महापातकिनं वृथा ॥
त्वद्भार्यामस्य भार्यां च त्वां च पुत्रमिमं द्विज
bhakṣayiṣyāmi vaṃśaṃ ca tasmānmuñca durātmakam ||
imaṃ tyajasi cetputraṃ yuṣmānmuñcāmi sāṃpratam
||60||भक्षयिष्यामि वंशं च तस्मान्मुञ्च दुरात्मकम् ॥
इमं त्यजसि चेत्पुत्रं युष्मान्मुञ्चामि सांप्रतम्
naikasyārthe kulaṃ hantumarhasi tvaṃ mahāmate ||
ityuktaḥ sa tayā tatra padmanābho'bravīcca tām
||61||नैकस्यार्थे कुलं हन्तुमर्हसि त्वं महामते ॥
इत्युक्तः स तया तत्र पद्मनाभोऽब्रवीच्च ताम्
padmanābha uvāca
bādhate māṃ sutasnehaḥ kathaṃ putraṃ parityaje ||
brahmahatyā tadākarṇya padmanābhaṃ tamabravīt
||62||बाधते मां सुतस्नेहः कथं पुत्रं परित्यजे ॥
ब्रह्महत्या तदाकर्ण्य पद्मनाभं तमब्रवीत्
brahmahatyovāca
putro'yaṃ patito'bhūtte varṇāśramabahiṣkṛtaḥ ||
putresminmā kuru snehaṃ niṃditaṃ tasya darśanam
||63||पुत्रोऽयं पतितोऽभूत्ते वर्णाश्रमबहिष्कृतः ॥
पुत्रेस्मिन्मा कुरु स्नेहं निंदितं तस्य दर्शनम्
ityuktvā brahmahatyā sā padmanābhasya paśyataḥ ||
hastena prajahārāsya sutaṃ keśavanāmakam
||64||इत्युक्त्वा ब्रह्महत्या सा पद्मनाभस्य पश्यतः ॥
हस्तेन प्रजहारास्य सुतं केशवनामकम्
ruroda tātatāteti janakaṃ prabruvanmuhuḥ ||
rurudurjanako mātā bhāryā tasya durātmanaḥ
||65||रुरोद ताततातेति जनकं प्रब्रुवन्मुहुः ॥
रुरुदुर्जनको माता भार्या तस्य दुरात्मनः
atha padmanābhaṃ prati bharadvājakathito brahmahatyāvimuktyupāyaḥ ||
tasminkāle mahābhāgo bharadvājo mahāmuniḥ ||
diṣṭyā samāyayau yogī śaunakādyā mahaujasaḥ
||66||अथ पद्मनाभं प्रति भरद्वाजकथितो ब्रह्महत्याविमुक्त्युपायः ॥
तस्मिन्काले महाभागो भरद्वाजो महामुनिः ॥
दिष्ट्या समाययौ योगी शौनकाद्या महौजसः
padmanābho'tha taṃ dṛṣṭvā bharadvājaṃ mahāmunim ||
stutvā praṇamya śaraṇaṃ yayāce putrakāraṇāt
||67||पद्मनाभोऽथ तं दृष्ट्वा भरद्वाजं महामुनिम् ॥
स्तुत्वा प्रणम्य शरणं ययाचे पुत्रकारणात्
bharadvāja mahābhāga sākṣādviṣṇvaṃśako bhavān ||
tvaddarśanamapuṇyānāṃ bhavitā na kadācana
||68||भरद्वाज महाभाग साक्षाद्विष्ण्वंशको भवान् ॥
त्वद्दर्शनमपुण्यानां भविता न कदाचन
brahmahā ca surāpī ca steyī cābhūtsuto mama ||
putraṃ prahartumā yātā brahmahatyā bhayaṃkarī
||69||ब्रह्महा च सुरापी च स्तेयी चाभूत्सुतो मम ॥
पुत्रं प्रहर्तुमा याता ब्रह्महत्या भयंकरी
bhūyādyathā me putroyaṃ mahāpātakamocitaḥ ||
ghoreyaṃ brahmahatyā ca yathā śīghraṃ layaṃ vrajet
||70||भूयाद्यथा मे पुत्रोयं महापातकमोचितः ॥
घोरेयं ब्रह्महत्या च यथा शीघ्रं लयं व्रजेत्
tamupāyaṃ vadasvādya mama putre dayāṃ kuru ||
eka eva hi putro me nānyo'sti tanayo mune
||71||तमुपायं वदस्वाद्य मम पुत्रे दयां कुरु ॥
एक एव हि पुत्रो मे नान्योऽस्ति तनयो मुने
sute mṛte tu vaṃśo me samucchidyeta mūlataḥ ||
tataḥ pitṛbhyaḥ piṇḍānāṃ dātā'pi na bhaveddhruvam
||72||सुते मृते तु वंशो मे समुच्छिद्येत मूलतः ॥
ततः पितृभ्यः पिण्डानां दाताऽपि न भवेद्ध्रुवम्
tataḥ kṛpāṃ kuruṣva tvamasmāsu bhagavanmune ||
ityuktaḥ sa bharadvājaḥ sākṣānnārāyaṇāṃśakaḥ
||73||ततः कृपां कुरुष्व त्वमस्मासु भगवन्मुने ॥
इत्युक्तः स भरद्वाजः साक्षान्नारायणांशकः
dhyātvā tu suciraṃ kālaṃ padmanābhaṃ vaco'bravīt
||74||ध्यात्वा तु सुचिरं कालं पद्मनाभं वचोऽब्रवीत्
bharadvāja uvāca
padmanābha kṛtaṃ pāpamatikrūraṃ sutena te ||
nāsya pāpasya śāntiḥ syātprāyaścittāyutairapi
||75||पद्मनाभ कृतं पापमतिक्रूरं सुतेन ते ॥
नास्य पापस्य शान्तिः स्यात्प्रायश्चित्तायुतैरपि
tathā'pi te sutasyāhamasya pāpasya śāntaye ||
prāyaścittaṃ vadiṣyāmi padmanābha śṛṇu dvija
||76||तथाऽपि ते सुतस्याहमस्य पापस्य शान्तये ॥
प्रायश्चित्तं वदिष्यामि पद्मनाभ शृणु द्विज
gaṅgāyā dakṣiṇe bhāge dviśatīyojane dvija ||
pūrvāmbhodheḥ paścime tu pañcabhiryojanairmite
||77||गङ्गाया दक्षिणे भागे द्विशतीयोजने द्विज ॥
पूर्वाम्भोधेः पश्चिमे तु पञ्चभिर्योजनैर्मिते
suvarṇamukharītīre cottare krośamātrake ||
veṃkaṭādriti khyātaḥ sarvalokanamaskṛtaḥ
||78||सुवर्णमुखरीतीरे चोत्तरे क्रोशमात्रके ॥
वेंकटाद्रिति ख्यातः सर्वलोकनमस्कृतः
meruputro mahāpuṇyaḥ sarvadevābhivanditaḥ ||
vaikuṇṭhalokādānīto viṣṇoḥ krīḍācalo mahān
||79||मेरुपुत्रो महापुण्यः सर्वदेवाभिवन्दितः ॥
वैकुण्ठलोकादानीतो विष्णोः क्रीडाचलो महान्
garutmatā vegavatā svarṇamukhyāstaṭe śubhe ||
vartate devasaṃghaiśca ṛṣisaṃghaiśca pūjitaḥ
||80||गरुत्मता वेगवता स्वर्णमुख्यास्तटे शुभे ॥
वर्तते देवसंघैश्च ऋषिसंघैश्च पूजितः
tasminveṃkaṭaśailendre sākṣānnārāyaṇaḥ svayam ||
lakṣmīdevyā ca bhūdevyā nīlādevyā samāgataḥ
||81||तस्मिन्वेंकटशैलेन्द्रे साक्षान्नारायणः स्वयम् ॥
लक्ष्मीदेव्या च भूदेव्या नीलादेव्या समागतः
vartate veṃkaṭeśaḥ sa sākṣānmokṣapradāyakaḥ ||
tasya veṃkaṭanāthasya hyālayasya tathottare
||82||वर्तते वेंकटेशः स साक्षान्मोक्षप्रदायकः ॥
तस्य वेंकटनाथस्य ह्यालयस्य तथोत्तरे
kaṭāhatīrthaṃ viprendra vartate maṅgalapradam ||
brahmahatyādipāpaghnaṃ vāñchitārthapradāyakam
||83||कटाहतीर्थं विप्रेन्द्र वर्तते मङ्गलप्रदम् ॥
ब्रह्महत्यादिपापघ्नं वाञ्छितार्थप्रदायकम्
sutena sākaṃ vipreṃdra piba tīrthaṃ manoharam ||
bharadvājasya vākyaṃ tacchrutvā vai vedasaṃmitam
||84||सुतेन साकं विप्रेंद्र पिब तीर्थं मनोहरम् ॥
भरद्वाजस्य वाक्यं तच्छ्रुत्वा वै वेदसंमितम्
śirasā taṃ praṇamyātha yayau veṃkaṭaparvatam
||85||शिरसा तं प्रणम्याथ ययौ वेंकटपर्वतम्
atha bharadvājoktyā kaṭāhatīrthapānena keśavasya brahmahatyāvimuktiḥ ||
taṃ gatvā veṃkaṭaṃ śailaṃ svāmipuṣkariṇījale ||
sutena sākaṃ vipreṃdraḥ sasnau niyamapūrvakam
||86||अथ भरद्वाजोक्त्या कटाहतीर्थपानेन केशवस्य ब्रह्महत्याविमुक्तिः ॥
तं गत्वा वेंकटं शैलं स्वामिपुष्करिणीजले ॥
सुतेन साकं विप्रेंद्रः सस्नौ नियमपूर्वकम्
varāhasvāminaṃ natvā śrīnivāsālayaṃ gataḥ ||
pradakṣiṇaṃ tataḥ kṛtvā vimānaṃ saṃpraṇamya ca
||87||वराहस्वामिनं नत्वा श्रीनिवासालयं गतः ॥
प्रदक्षिणं ततः कृत्वा विमानं संप्रणम्य च
padmanābho'tha putreṇa keśavena durātmanā ||
papau kaṭāhatīrthaṃ tadbrahmahatyāvināśakam
||88||पद्मनाभोऽथ पुत्रेण केशवेन दुरात्मना ॥
पपौ कटाहतीर्थं तद्ब्रह्महत्याविनाशकम्
tadānīṃ brahmahatyā sā śīghrameva layaṃ gatā ||
anantaraṃ tato gatvā veṃkaṭeśaṃ kṛpānidhim
||89||तदानीं ब्रह्महत्या सा शीघ्रमेव लयं गता ॥
अनन्तरं ततो गत्वा वेंकटेशं कृपानिधिम्
putreṇa saha viprendraḥ padmanābho dadarśa saḥ ||
tadā prādurabhūddevo veṅkaṭeśo dayānidhiḥ
||90||पुत्रेण सह विप्रेन्द्रः पद्मनाभो ददर्श सः ॥
तदा प्रादुरभूद्देवो वेङ्कटेशो दयानिधिः
kaṭāhatīrthapānena toṣito vākyamabravīt
||91||कटाहतीर्थपानेन तोषितो वाक्यमब्रवीत्
atha brahmahatyāvimuktasutena sahitaṃ padmanābhaṃ prati bhagavaduktiḥ ||
śrībhagavānuvāca ||
padmanābha mahābuddhe vedavedāntapāraga ||
bharadvājasya vākyena prāpya veṃkaṭaparvatam
||92||अथ ब्रह्महत्याविमुक्तसुतेन सहितं पद्मनाभं प्रति भगवदुक्तिः ॥
श्रीभगवानुवाच ॥
पद्मनाभ महाबुद्धे वेदवेदान्तपारग ॥
भरद्वाजस्य वाक्येन प्राप्य वेंकटपर्वतम्
kaṭāhatīrthaṃ tvaṃ pītvā kṛtārtho'si na saṃśayaḥ ||
tava putraḥ keśavākhyo vimukto brahmahatyayā
||93||कटाहतीर्थं त्वं पीत्वा कृतार्थोऽसि न संशयः ॥
तव पुत्रः केशवाख्यो विमुक्तो ब्रह्महत्यया
tasmātkaṭāhatīrthaṃ tu sevanīyaṃ prayatnataḥ ||
tasmiṃstīrthe mahābhāga pītvā jalamanuttamam
||94||तस्मात्कटाहतीर्थं तु सेवनीयं प्रयत्नतः ॥
तस्मिंस्तीर्थे महाभाग पीत्वा जलमनुत्तमम्
pāpino'pi kṛtārthāḥ syuḥ satyaṃ satyaṃ na saṃśayaḥ ||
māmakaṃ lokamāgatya sukhī bhava mahāmate
||95||पापिनोऽपि कृतार्थाः स्युः सत्यं सत्यं न संशयः ॥
मामकं लोकमागत्य सुखी भव महामते
ityuktvā veṃkaṭeśo'sāvantardhānaṃ gatastataḥ
||96||इत्युक्त्वा वेंकटेशोऽसावन्तर्धानं गतस्ततः
śrīsūta uvāca
tasmāttapodhanāḥ sarve śaunakādyā mahaujasaḥ ||
kaṭāhatīrthamāhātmyamitihāsasamanvitam
||97||तस्मात्तपोधनाः सर्वे शौनकाद्या महौजसः ॥
कटाहतीर्थमाहात्म्यमितिहाससमन्वितम्
yathāśrutaṃ mayā samyaktathoktaṃ bhavatāṃ dvijāḥ
||98||यथाश्रुतं मया सम्यक्तथोक्तं भवतां द्विजाः
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ dvitīye vaiṣṇavakhaṇḍe śrīveṃkaṭācalamāhātmye sūtaśaunaka saṃvāde kaṭāhatīrthapraśaṃsanaṃnāmāṣṭāviṃśo'dhyāyaḥ || 28 ||