Study
- Anukramaṇī
- Source
31 gargo bhāradvāja: | iṃdra:, 1–5 soma:, 20 deva–bhūmi-bṛhaspatīndrā,22- 25 sārñjaya: prastoka: [ dānastuti: ], 26–28 ratha:, 29 -30 duṃdubhi:, 31 duṃdubhīndrau | triṣṭup ; 19 bṛhatī, 23 anuṣṭup , 24 gāyatrī , 25 dvipadā triṣṭup , 27 jagatī |
svā̱duṣkilā̱yaṃ madhu̍mām̐ u̱tāyaṃ tī̱vraḥ kilā̱yaṃ rasa̍vām̐ u̱tāyam |
u̱to nva1sya pa̍pi̱vāṃsa̱mindra̱ṃ na kaśca̱na sa̍hata āha̱veṣu̍
||1||स्वा॒दुष्किला॒यं मधु॑माँ उ॒तायं ती॒व्रः किला॒यं रस॑वाँ उ॒तायम् ।
उ॒तो न्व१स्य प॑पि॒वांस॒मिन्द्रं॒ न कश्च॒न स॑हत आह॒वेषु॑
a̱yaṃ svā̱duri̱ha madi̍ṣṭha āsa̱ yasyendro̍ vṛtra̱hatye̍ ma̱māda̍ |
pu̱rūṇi̱ yaścyau̱tnā śamba̍rasya̱ vi na̍va̱tiṃ nava̍ ca de̱hyo̱3 han
||2||अ॒यं स्वा॒दुरि॒ह मदि॑ष्ठ आस॒ यस्येन्द्रो॑ वृत्र॒हत्ये॑ म॒माद॑ ।
पु॒रूणि॒ यश्च्यौ॒त्ना शम्ब॑रस्य॒ वि न॑व॒तिं नव॑ च दे॒ह्यो॒३ हन्
a̱yaṃ me̍ pī̱ta udi̍yarti̱ vāca̍ma̱yaṃ ma̍nī̱ṣāmu̍śa̱tīma̍jīgaḥ |
a̱yaṃ ṣal̤u̱rvīra̍mimīta̱ dhīro̱ na yābhyo̱ bhuva̍na̱ṃ kacca̱nāre
||3||अ॒यं मे॑ पी॒त उदि॑यर्ति॒ वाच॑म॒यं म॑नी॒षामु॑श॒तीम॑जीगः ।
अ॒यं षळु॒र्वीर॑मिमीत॒ धीरो॒ न याभ्यो॒ भुव॑नं॒ कच्च॒नारे
a̱yaṃ sa yo va̍ri̱māṇa̍ṃ pṛthi̱vyā va̱rṣmāṇa̍ṃ di̱vo akṛ̍ṇoda̱yaṃ saḥ |
a̱yaṃ pī̱yūṣa̍ṃ ti̱sṛṣu̍ pra̱vatsu̱ somo̍ dādhāro̱rva1ntari̍kṣam
||4||अ॒यं स यो व॑रि॒माणं॑ पृथि॒व्या व॒र्ष्माणं॑ दि॒वो अकृ॑णोद॒यं सः ।
अ॒यं पी॒यूषं॑ ति॒सृषु॑ प्र॒वत्सु॒ सोमो॑ दाधारो॒र्व१न्तरि॑क्षम्
a̱yaṃ vi̍daccitra̱dṛśī̍ka̱marṇa̍: śu̱krasa̍dmanāmu̱ṣasā̱manī̍ke |
a̱yaṃ ma̱hānma̍ha̱tā skambha̍ne̱noddyāma̍stabhnādvṛṣa̱bho ma̱rutvā̍n
||5||अ॒यं वि॑दच्चित्र॒दृशी॑क॒मर्ण॑: शु॒क्रस॑द्मनामु॒षसा॒मनी॑के ।
अ॒यं म॒हान्म॑ह॒ता स्कम्भ॑ने॒नोद्द्याम॑स्तभ्नाद्वृष॒भो म॒रुत्वा॑न्
dhṛ̱ṣatpi̍ba ka̱laśe̱ soma̍mindra vṛtra̱hā śū̍ra sama̱re vasū̍nām |
mādhya̍ṃdine̱ sava̍na̱ ā vṛ̍ṣasva rayi̱sthāno̍ ra̱yima̱smāsu̍ dhehi
||6||धृ॒षत्पि॑ब क॒लशे॒ सोम॑मिन्द्र वृत्र॒हा शू॑र सम॒रे वसू॑नाम् ।
माध्यं॑दिने॒ सव॑न॒ आ वृ॑षस्व रयि॒स्थानो॑ र॒यिम॒स्मासु॑ धेहि
indra̱ pra ṇa̍: purae̱teva̍ paśya̱ pra no̍ naya prata̱raṃ vasyo̱ accha̍ |
bhavā̍ supā̱ro a̍tipāra̱yo no̱ bhavā̱ sunī̍tiru̱ta vā̱manī̍tiḥ
||7||इन्द्र॒ प्र ण॑: पुरए॒तेव॑ पश्य॒ प्र नो॑ नय प्रत॒रं वस्यो॒ अच्छ॑ ।
भवा॑ सुपा॒रो अ॑तिपार॒यो नो॒ भवा॒ सुनी॑तिरु॒त वा॒मनी॑तिः
u̱ruṃ no̍ lo̱kamanu̍ neṣi vi̱dvāntsva̍rva̱jjyoti̱rabha̍yaṃ sva̱sti |
ṛ̱ṣvā ta̍ indra̱ sthavi̍rasya bā̱hū upa̍ stheyāma śara̱ṇā bṛ̱hantā̍
||8||उ॒रुं नो॑ लो॒कमनु॑ नेषि वि॒द्वान्त्स्व॑र्व॒ज्ज्योति॒रभ॑यं स्व॒स्ति ।
ऋ॒ष्वा त॑ इन्द्र॒ स्थवि॑रस्य बा॒हू उप॑ स्थेयाम शर॒णा बृ॒हन्ता॑
vari̍ṣṭhe na indra va̱ndhure̍ dhā̱ vahi̍ṣṭhayoḥ śatāva̱nnaśva̍yo̱rā |
iṣa̱mā va̍kṣī̱ṣāṃ varṣi̍ṣṭhā̱ṃ mā na̍stārīnmaghava̱nrāyo̍ a̱ryaḥ
||9||वरि॑ष्ठे न इन्द्र व॒न्धुरे॑ धा॒ वहि॑ष्ठयोः शताव॒न्नश्व॑यो॒रा ।
इष॒मा व॑क्षी॒षां वर्षि॑ष्ठां॒ मा न॑स्तारीन्मघव॒न्रायो॑ अ॒र्यः
indra̍ mṛ̱l̤a mahya̍ṃ jī̱vātu̍miccha co̱daya̱ dhiya̱maya̍so̱ na dhārā̍m |
yatkiṃ cā̱haṃ tvā̱yuri̱daṃ vadā̍mi̱ tajju̍ṣasva kṛ̱dhi mā̍ de̱vava̍ntam
||10||इन्द्र॑ मृ॒ळ मह्यं॑ जी॒वातु॑मिच्छ चो॒दय॒ धिय॒मय॑सो॒ न धारा॑म् ।
यत्किं चा॒हं त्वा॒युरि॒दं वदा॑मि॒ तज्जु॑षस्व कृ॒धि मा॑ दे॒वव॑न्तम्
trā̱tāra̱mindra̍mavi̱tāra̱mindra̱ṃ have̍have su̱hava̱ṃ śūra̱mindra̍m |
hvayā̍mi śa̱kraṃ pu̍ruhū̱tamindra̍ṃ sva̱sti no̍ ma̱ghavā̍ dhā̱tvindra̍:
||11||त्रा॒तार॒मिन्द्र॑मवि॒तार॒मिन्द्रं॒ हवे॑हवे सु॒हवं॒ शूर॒मिन्द्र॑म् ।
ह्वया॑मि श॒क्रं पु॑रुहू॒तमिन्द्रं॑ स्व॒स्ति नो॑ म॒घवा॑ धा॒त्विन्द्र॑:
indra̍: su̱trāmā̱ svavā̱m̐ avo̍bhiḥ sumṛl̤ī̱ko bha̍vatu vi̱śvave̍dāḥ |
bādha̍tā̱ṃ dveṣo̱ abha̍yaṃ kṛṇotu su̱vīrya̍sya̱ pata̍yaḥ syāma
||12||इन्द्र॑: सु॒त्रामा॒ स्ववाँ॒ अवो॑भिः सुमृळी॒को भ॑वतु वि॒श्ववे॑दाः ।
बाध॑तां॒ द्वेषो॒ अभ॑यं कृणोतु सु॒वीर्य॑स्य॒ पत॑यः स्याम
tasya̍ va̱yaṃ su̍ma̱tau ya̱jñiya̱syā'pi̍ bha̱dre sau̍mana̱se syā̍ma |
sa su̱trāmā̱ svavā̱m̐ indro̍ a̱sme ā̱rācci̱ddveṣa̍: sanu̱taryu̍yotu
||13||तस्य॑ व॒यं सु॑म॒तौ य॒ज्ञिय॒स्याऽपि॑ भ॒द्रे सौ॑मन॒से स्या॑म ।
स सु॒त्रामा॒ स्ववाँ॒ इन्द्रो॑ अ॒स्मे आ॒राच्चि॒द्द्वेष॑: सनु॒तर्यु॑योतु
ava̱ tve i̍ndra pra̱vato̱ normirgiro̱ brahmā̍ṇi ni̱yuto̍ dhavante |
u̱rū na rādha̱: sava̍nā pu̱rūṇya̱po gā va̍jrinyuvase̱ samindū̍n
||14||अव॒ त्वे इ॑न्द्र प्र॒वतो॒ नोर्मिर्गिरो॒ ब्रह्मा॑णि नि॒युतो॑ धवन्ते ।
उ॒रू न राध॒: सव॑ना पु॒रूण्य॒पो गा व॑ज्रिन्युवसे॒ समिन्दू॑न्
ka ī̍ṃ stava̱tkaḥ pṛ̍ṇā̱tko ya̍jāte̱ yadu̱graminma̱ghavā̍ vi̱śvahāve̍t |
pādā̍viva pra̱hara̍nna̱nyama̍nyaṃ kṛ̱ṇoti̱ pūrva̱mapa̍ra̱ṃ śacī̍bhiḥ
||15||क ईं॑ स्तव॒त्कः पृ॑णा॒त्को य॑जाते॒ यदु॒ग्रमिन्म॒घवा॑ वि॒श्वहावे॑त् ।
पादा॑विव प्र॒हर॑न्न॒न्यम॑न्यं कृ॒णोति॒ पूर्व॒मप॑रं॒ शची॑भिः
śṛ̱ṇve vī̱ra u̱gramu̍graṃ damā̱yanna̱nyama̍nyamatinenī̱yamā̍naḥ |
e̱dha̱mā̱na̱dvil̤u̱bhaya̍sya̱ rājā̍ coṣkū̱yate̱ viśa̱ indro̍ manu̱ṣyā̍n
||16||शृ॒ण्वे वी॒र उ॒ग्रमु॑ग्रं दमा॒यन्न॒न्यम॑न्यमतिनेनी॒यमा॑नः ।
ए॒ध॒मा॒न॒द्विळु॒भय॑स्य॒ राजा॑ चोष्कू॒यते॒ विश॒ इन्द्रो॑ मनु॒ष्या॑न्
parā̱ pūrve̍ṣāṃ sa̱khyā vṛ̍ṇakti vi̱tartu̍rāṇo̱ apa̍rebhireti |
anā̍nubhūtīravadhūnvā̱naḥ pū̱rvīrindra̍: śa̱rada̍startarīti
||17||परा॒ पूर्वे॑षां स॒ख्या वृ॑णक्ति वि॒तर्तु॑राणो॒ अप॑रेभिरेति ।
अना॑नुभूतीरवधून्वा॒नः पू॒र्वीरिन्द्र॑: श॒रद॑स्तर्तरीति
rū̱paṃrū̍pa̱ṃ prati̍rūpo babhūva̱ tada̍sya rū̱paṃ pra̍ti̱cakṣa̍ṇāya |
indro̍ mā̱yābhi̍: puru̱rūpa̍ īyate yu̱ktā hya̍sya̱ hara̍yaḥ śa̱tā daśa̍
||18||रू॒पंरू॑पं॒ प्रति॑रूपो बभूव॒ तद॑स्य रू॒पं प्र॑ति॒चक्ष॑णाय ।
इन्द्रो॑ मा॒याभि॑: पुरु॒रूप॑ ईयते यु॒क्ता ह्य॑स्य॒ हर॑यः श॒ता दश॑
yu̱jā̱no ha̱ritā̱ rathe̱ bhūri̱ tvaṣṭe̱ha rā̍jati |
ko vi̱śvāhā̍ dviṣa̱taḥ pakṣa̍ āsata u̱tāsī̍neṣu sū̱riṣu̍
||19||यु॒जा॒नो ह॒रिता॒ रथे॒ भूरि॒ त्वष्टे॒ह रा॑जति ।
को वि॒श्वाहा॑ द्विष॒तः पक्ष॑ आसत उ॒तासी॑नेषु सू॒रिषु॑
a̱ga̱vyū̱ti kṣetra̱māga̍nma devā u̱rvī sa̱tī bhūmi̍raṃhūra̱ṇābhū̍t |
bṛha̍spate̱ pra ci̍kitsā̱ gavi̍ṣṭāvi̱tthā sa̱te ja̍ri̱tra i̍ndra̱ panthā̍m
||20||अ॒ग॒व्यू॒ति क्षेत्र॒माग॑न्म देवा उ॒र्वी स॒ती भूमि॑रंहूर॒णाभू॑त् ।
बृह॑स्पते॒ प्र चि॑कित्सा॒ गवि॑ष्टावि॒त्था स॒ते ज॑रि॒त्र इ॑न्द्र॒ पन्था॑म्
di̱vedi̍ve sa̱dṛśī̍ra̱nyamardha̍ṃ kṛ̱ṣṇā a̍sedha̱dapa̱ sadma̍no̱ jāḥ |
aha̍ndā̱sā vṛ̍ṣa̱bho va̍sna̱yanto̱davra̍je va̱rcina̱ṃ śamba̍raṃ ca
||21||दि॒वेदि॑वे स॒दृशी॑र॒न्यमर्धं॑ कृ॒ष्णा अ॑सेध॒दप॒ सद्म॑नो॒ जाः ।
अह॑न्दा॒सा वृ॑ष॒भो व॑स्न॒यन्तो॒दव्र॑जे व॒र्चिनं॒ शम्ब॑रं च
pra̱sto̱ka innu rādha̍sasta indra̱ daśa̱ kośa̍yī̱rdaśa̍ vā̱jino̍'dāt |
divo̍dāsādatithi̱gvasya̱ rādha̍: śāmba̱raṃ vasu̱ pratya̍grabhīṣma
||22||प्र॒स्तो॒क इन्नु राध॑सस्त इन्द्र॒ दश॒ कोश॑यी॒र्दश॑ वा॒जिनो॑ऽदात् ।
दिवो॑दासादतिथि॒ग्वस्य॒ राध॑: शाम्ब॒रं वसु॒ प्रत्य॑ग्रभीष्म
daśāśvā̱ndaśa̱ kośā̱ndaśa̱ vastrādhi̍bhojanā | daśo̍ hiraṇyapi̱ṇḍāndivo̍dāsādasāniṣam
||23||दशाश्वा॒न्दश॒ कोशा॒न्दश॒ वस्त्राधि॑भोजना । दशो॑ हिरण्यपि॒ण्डान्दिवो॑दासादसानिषम्
daśa̱ rathā̱npraṣṭi̍mataḥ śa̱taṃ gā atha̍rvabhyaḥ | a̱śva̱thaḥ pā̱yave̍'dāt
||24||दश॒ रथा॒न्प्रष्टि॑मतः श॒तं गा अथ॑र्वभ्यः । अ॒श्व॒थः पा॒यवे॑ऽदात्
mahi̱ rādho̍ vi̱śvaja̍nya̱ṃ dadhā̍nānbha̱radvā̍jāntsārñja̱yo a̱bhya̍yaṣṭa
||25||महि॒ राधो॑ वि॒श्वज॑न्यं॒ दधा॑नान्भ॒रद्वा॑जान्त्सार्ञ्ज॒यो अ॒भ्य॑यष्ट
vana̍spate vī̱ḍva̍ṅgo̱ hi bhū̱yā a̱smatsa̍khā pra̱tara̍ṇaḥ su̱vīra̍: |
gobhi̱: sana̍ddho asi vī̱l̤aya̍svā''sthā̱tā te̍ jayatu̱ jetvā̍ni
||26||वन॑स्पते वी॒ड्व॑ङ्गो॒ हि भू॒या अ॒स्मत्स॑खा प्र॒तर॑णः सु॒वीर॑: ।
गोभि॒: सन॑द्धो असि वी॒ळय॑स्वाऽऽस्था॒ता ते॑ जयतु॒ जेत्वा॑नि
di̱vaspṛ̍thi̱vyāḥ paryoja̱ udbhṛ̍ta̱ṃ vana̱spati̍bhya̱: paryābhṛ̍ta̱ṃ saha̍: |
a̱pāmo̱jmāna̱ṃ pari̱ gobhi̱rāvṛ̍ta̱mindra̍sya̱ vajra̍ṃ ha̱viṣā̱ ratha̍ṃ yaja
||27||दि॒वस्पृ॑थि॒व्याः पर्योज॒ उद्भृ॑तं॒ वन॒स्पति॑भ्य॒: पर्याभृ॑तं॒ सह॑: ।
अ॒पामो॒ज्मानं॒ परि॒ गोभि॒रावृ॑त॒मिन्द्र॑स्य॒ वज्रं॑ ह॒विषा॒ रथं॑ यज
indra̍sya̱ vajro̍ ma̱rutā̱manī̍kaṃ mi̱trasya̱ garbho̱ varu̍ṇasya̱ nābhi̍: |
semāṃ no̍ ha̱vyadā̍tiṃ juṣā̱ṇo deva̍ ratha̱ prati̍ ha̱vyā gṛ̍bhāya
||28||इन्द्र॑स्य॒ वज्रो॑ म॒रुता॒मनी॑कं मि॒त्रस्य॒ गर्भो॒ वरु॑णस्य॒ नाभि॑: ।
सेमां नो॑ ह॒व्यदा॑तिं जुषा॒णो देव॑ रथ॒ प्रति॑ ह॒व्या गृ॑भाय
upa̍ śvāsaya pṛthi̱vīmu̱ta dyāṃ pu̍ru̱trā te̍ manutā̱ṃ viṣṭhi̍ta̱ṃ jaga̍t |
sa du̍ndubhe sa̱jūrindre̍ṇa de̱vairdū̱rāddavī̍yo̱ apa̍ sedha̱ śatrū̍n
||29||उप॑ श्वासय पृथि॒वीमु॒त द्यां पु॑रु॒त्रा ते॑ मनुतां॒ विष्ठि॑तं॒ जग॑त् ।
स दु॑न्दुभे स॒जूरिन्द्रे॑ण दे॒वैर्दू॒राद्दवी॑यो॒ अप॑ सेध॒ शत्रू॑न्
ā kra̍ndaya̱ bala̱mojo̍ na̱ ā dhā̱ niḥ ṣṭa̍nihi duri̱tā bādha̍mānaḥ |
apa̍ protha dundubhe du̱cchunā̍ i̱ta indra̍sya mu̱ṣṭira̍si vī̱l̤aya̍sva
||30||आ क्र॑न्दय॒ बल॒मोजो॑ न॒ आ धा॒ निः ष्ट॑निहि दुरि॒ता बाध॑मानः ।
अप॑ प्रोथ दुन्दुभे दु॒च्छुना॑ इ॒त इन्द्र॑स्य मु॒ष्टिर॑सि वी॒ळय॑स्व
āmūra̍ja pra̱tyāva̍rtaye̱māḥ ke̍tu̱maddu̍ndu̱bhirvā̍vadīti |
samaśva̍parṇā̱ścara̍nti no̱ naro̱'smāka̍mindra ra̱thino̍ jayantu
||31||आमूर॑ज प्र॒त्याव॑र्तये॒माः के॑तु॒मद्दु॑न्दु॒भिर्वा॑वदीति ।
समश्व॑पर्णा॒श्चर॑न्ति नो॒ नरो॒ऽस्माक॑मिन्द्र र॒थिनो॑ जयन्तु