Study
- Anukramaṇī
- Source
22 prajāpatirvaiśvāmitraḥ, prajāpatirvācyo vā| viśve devāḥ| triṣṭup|
i̱maṃ ma̱he vi̍da̱thyā̍ya śū̱ṣaṃ śaśva̱t kṛtva̱ īḍyā̍ya̱ pra ja̍bhruḥ |
śṛ̱ṇotu̍ no̱ damye̍bhi̱ranī̍kaiḥ śṛ̱ṇotva̱gnirdi̱vyairaja̍sraḥ
||1||इ॒मं म॒हे वि॑द॒थ्या॑य शू॒षं शश्व॒त् कृत्व॒ ईड्या॑य॒ प्र ज॑भ्रुः ।
शृ॒णोतु॑ नो॒ दम्ये॑भि॒रनी॑कैः शृ॒णोत्व॒ग्निर्दि॒व्यैरज॑स्रः
mahi̍ ma̱he di̱ve a̍rcā pṛthi̱vyai kāmo̍ ma i̱cchañca̍rati prajā̱nan |
yayo̍rha̱ stome̍ vi̱dathe̍ṣu de̱vāḥ sa̍pa̱ryavo̍ mā̱daya̍nte̱ sacā̱yoḥ
||2||महि॑ म॒हे दि॒वे अ॑र्चा पृथि॒व्यै कामो॑ म इ॒च्छञ्च॑रति प्रजा॒नन् ।
ययो॑र्ह॒ स्तोमे॑ वि॒दथे॑षु दे॒वाः स॑प॒र्यवो॑ मा॒दय॑न्ते॒ सचा॒योः
yu̱vorṛ̱taṃ ro̍dasī sa̱tyama̍stu ma̱he ṣu ṇa̍: suvi̱tāya̱ pra bhū̍tam |
i̱daṃ di̱ve namo̍ agne pṛthi̱vyai sa̍pa̱ryāmi̱ praya̍sā̱ yāmi̱ ratna̍m
||3||यु॒वोर्ऋ॒तं रो॑दसी स॒त्यम॑स्तु म॒हे षु ण॑: सुवि॒ताय॒ प्र भू॑तम् ।
इ॒दं दि॒वे नमो॑ अग्ने पृथि॒व्यै स॑प॒र्यामि॒ प्रय॑सा॒ यामि॒ रत्न॑म्
u̱to hi vā̍ṃ pū̱rvyā ā̍vivi̱dra ṛtā̍varī rodasī satya̱vāca̍: |
nara̍ścid vāṃ sami̱the śūra̍sātau vavandi̱re pṛ̍thivi̱ vevi̍dānāḥ
||4||उ॒तो हि वां॑ पू॒र्व्या आ॑विवि॒द्र ऋता॑वरी रोदसी सत्य॒वाच॑: ।
नर॑श्चिद् वां समि॒थे शूर॑सातौ ववन्दि॒रे पृ॑थिवि॒ वेवि॑दानाः
ko a̱ddhā ve̍da̱ ka i̱ha pra vo̍cadde̱vām̐ acchā̍ pa̱thyā̱3 kā same̍ti |
dadṛ̍śra eṣāmava̱mā sadā̍ṃsi̱ pare̍ṣu̱ yā guhye̍ṣu vra̱teṣu̍
||5||को अ॒द्धा वे॑द॒ क इ॒ह प्र वो॑चद्दे॒वाँ अच्छा॑ प॒थ्या॒३ का समे॑ति ।
ददृ॑श्र एषामव॒मा सदां॑सि॒ परे॑षु॒ या गुह्ये॑षु व्र॒तेषु॑
ka̱virnṛ̱cakṣā̍ a̱bhi ṣī̍macaṣṭa ṛ̱tasya̱ yonā̱ vighṛ̍te̱ mada̍ntī |
nānā̍ cakrāte̱ sada̍na̱ṃ yathā̱ veḥ sa̍mā̱nena̱ kratu̍nā saṃvidā̱ne
||6||क॒विर्नृ॒चक्षा॑ अ॒भि षी॑मचष्ट ऋ॒तस्य॒ योना॒ विघृ॑ते॒ मद॑न्ती ।
नाना॑ चक्राते॒ सद॑नं॒ यथा॒ वेः स॑मा॒नेन॒ क्रतु॑ना संविदा॒ने
sa̱mā̱nyā viyu̍te dū̱rea̍nte dhru̱ve pa̱de ta̍sthaturjāga̱rūke̍ |
u̱ta svasā̍rā yuva̱tī bhava̍ntī̱ ādu̍ bruvāte mithu̱nāni̱ nāma̍
||7||स॒मा॒न्या वियु॑ते दू॒रेअ॑न्ते ध्रु॒वे प॒दे त॑स्थतुर्जाग॒रूके॑ ।
उ॒त स्वसा॑रा युव॒ती भव॑न्ती॒ आदु॑ ब्रुवाते मिथु॒नानि॒ नाम॑
viśvede̱te jani̍mā̱ saṃ vi̍vikto ma̱ho de̱vān bibhra̍tī̱ na vya̍thete |
eja̍d dhru̱vaṃ pa̍tyate̱ viśva̱meka̱ṃ cara̍t pata̱tri viṣu̍ṇa̱ṃ vi jā̱tam
||8||विश्वेदे॒ते जनि॑मा॒ सं वि॑विक्तो म॒हो दे॒वान् बिभ्र॑ती॒ न व्य॑थेते ।
एज॑द् ध्रु॒वं प॑त्यते॒ विश्व॒मेकं॒ चर॑त् पत॒त्रि विषु॑णं॒ वि जा॒तम्
sanā̍ purā̱ṇamadhye̍myā̱rānma̱haḥ pi̱turja̍ni̱turjā̱mi tanna̍: |
de̱vāso̱ yatra̍ pani̱tāra̱ evai̍ru̱rau pa̱thi vyu̍te ta̱sthura̱ntaḥ
||9||सना॑ पुरा॒णमध्ये॑म्या॒रान्म॒हः पि॒तुर्ज॑नि॒तुर्जा॒मि तन्न॑: ।
दे॒वासो॒ यत्र॑ पनि॒तार॒ एवै॑रु॒रौ प॒थि व्यु॑ते त॒स्थुर॒न्तः
i̱maṃ stoma̍ṃ rodasī̱ pra bra̍vīmyṛdū̱darā̍: śṛṇavannagniji̱hvāḥ |
mi̱traḥ sa̱mrājo̱ varu̍ṇo̱ yuvā̍na ādi̱tyāsa̍: ka̱vaya̍: paprathā̱nāḥ
||10||इ॒मं स्तोमं॑ रोदसी॒ प्र ब्र॑वीम्यृदू॒दरा॑: शृणवन्नग्निजि॒ह्वाः ।
मि॒त्रः स॒म्राजो॒ वरु॑णो॒ युवा॑न आदि॒त्यास॑: क॒वय॑: पप्रथा॒नाः
hira̍ṇyapāṇiḥ savi̱tā su̍ji̱hvastrirā di̱vo vi̱dathe̱ patya̍mānaḥ |
de̱veṣu̍ ca savita̱: śloka̱maśre̱rāda̱smabhya̱mā su̍va sa̱rvatā̍tim
||11||हिर॑ण्यपाणिः सवि॒ता सु॑जि॒ह्वस्त्रिरा दि॒वो वि॒दथे॒ पत्य॑मानः ।
दे॒वेषु॑ च सवित॒: श्लोक॒मश्रे॒राद॒स्मभ्य॒मा सु॑व स॒र्वता॑तिम्
su̱kṛt su̱pā̱ṇiḥ svavā̍m̐ ṛ̱tāvā̍ de̱vastvaṣṭāva̍se̱ tāni̍ no dhāt |
pū̱ṣa̱ṇvanta̍ ṛbhavo mādayadhvamū̱rdhvagrā̍vāṇo adhva̱rama̍taṣṭa
||12||सु॒कृत् सु॒पा॒णिः स्ववाँ॑ ऋ॒तावा॑ दे॒वस्त्वष्टाव॑से॒ तानि॑ नो धात् ।
पू॒ष॒ण्वन्त॑ ऋभवो मादयध्वमू॒र्ध्वग्रा॑वाणो अध्व॒रम॑तष्ट
vi̱dyudra̍thā ma̱ruta̍ ṛṣṭi̱manto̍ di̱vo maryā̍ ṛ̱tajā̍tā a̱yāsa̍: |
sara̍svatī śṛṇavan ya̱jñiyā̍so̱ dhātā̍ ra̱yiṃ sa̱havī̍raṃ turāsaḥ
||13||वि॒द्युद्र॑था म॒रुत॑ ऋष्टि॒मन्तो॑ दि॒वो मर्या॑ ऋ॒तजा॑ता अ॒यास॑: ।
सर॑स्वती शृणवन् य॒ज्ञिया॑सो॒ धाता॑ र॒यिं स॒हवी॑रं तुरासः
viṣṇu̱ṃ stomā̍saḥ puruda̱smama̱rkā bhaga̍syeva kā̱riṇo̱ yāma̍ni gman |
u̱ru̱kra̱maḥ ka̍ku̱ho yasya̍ pū̱rvīrna ma̍rdhanti yuva̱tayo̱ jani̍trīḥ
||14||विष्णुं॒ स्तोमा॑सः पुरुद॒स्मम॒र्का भग॑स्येव का॒रिणो॒ याम॑नि ग्मन् ।
उ॒रु॒क्र॒मः क॑कु॒हो यस्य॑ पू॒र्वीर्न म॑र्धन्ति युव॒तयो॒ जनि॑त्रीः
indro̱ viśvai̍rvī̱ryai̱3: patya̍māna u̱bhe ā pa̍prau̱ roda̍sī mahi̱tvā |
pu̱ra̱ṃda̱ro vṛ̍tra̱hā dhṛ̱ṣṇuṣe̍ṇaḥ sa̱ṃgṛbhyā̍ na̱ ā bha̍rā̱ bhūri̍ pa̱śvaḥ
||15||इन्द्रो॒ विश्वै॑र्वी॒र्यै॒३: पत्य॑मान उ॒भे आ प॑प्रौ॒ रोद॑सी महि॒त्वा ।
पु॒रं॒द॒रो वृ॑त्र॒हा धृ॒ष्णुषे॑णः सं॒गृभ्या॑ न॒ आ भ॑रा॒ भूरि॑ प॒श्वः
nāsa̍tyā me pi̱tarā̍ bandhu̱pṛcchā̍ sajā̱tya̍ma̱śvino̱ścāru̱ nāma̍ |
yu̱vaṃ hi stho ra̍yi̱dau no̍ rayī̱ṇāṃ dā̱traṃ ra̍kṣethe̱ aka̍vai̱rada̍bdhā
||16||नास॑त्या मे पि॒तरा॑ बन्धु॒पृच्छा॑ सजा॒त्य॑म॒श्विनो॒श्चारु॒ नाम॑ ।
यु॒वं हि स्थो र॑यि॒दौ नो॑ रयी॒णां दा॒त्रं र॑क्षेथे॒ अक॑वै॒रद॑ब्धा
ma̱hat tad va̍: kavaya̱ścāru̱ nāma̱ yaddha̍ devā̱ bhava̍tha̱ viśva̱ indre̍ |
sakha̍ ṛ̱bhubhi̍: puruhūta pri̱yebhi̍ri̱māṃ dhiya̍ṃ sā̱taye̍ takṣatā naḥ
||17||म॒हत् तद् व॑: कवय॒श्चारु॒ नाम॒ यद्ध॑ देवा॒ भव॑थ॒ विश्व॒ इन्द्रे॑ ।
सख॑ ऋ॒भुभि॑: पुरुहूत प्रि॒येभि॑रि॒मां धियं॑ सा॒तये॑ तक्षता नः
a̱rya̱mā ṇo̱ adi̍tirya̱jñiyā̱so'da̍bdhāni̱ varu̍ṇasya vra̱tāni̍ |
yu̱yota̍ no anapa̱tyāni̱ ganto̍: pra̱jāvā̍n naḥ paśu̱mām̐ a̍stu gā̱tuḥ
||18||अ॒र्य॒मा णो॒ अदि॑तिर्य॒ज्ञिया॒सोऽद॑ब्धानि॒ वरु॑णस्य व्र॒तानि॑ ।
यु॒योत॑ नो अनप॒त्यानि॒ गन्तो॑: प्र॒जावा॑न् नः पशु॒माँ अ॑स्तु गा॒तुः
de̱vānā̍ṃ dū̱taḥ pu̍ru̱dha prasū̱to'nā̍gān no vocatu sa̱rvatā̍tā |
śṛ̱ṇotu̍ naḥ pṛthi̱vī dyauru̱tāpa̱: sūryo̱ nakṣa̍trairu̱rva1ntari̍kṣam
||19||दे॒वानां॑ दू॒तः पु॑रु॒ध प्रसू॒तोऽना॑गान् नो वोचतु स॒र्वता॑ता ।
शृ॒णोतु॑ नः पृथि॒वी द्यौरु॒ताप॒: सूर्यो॒ नक्ष॑त्रैरु॒र्व१न्तरि॑क्षम्
śṛ̱ṇvantu̍ no̱ vṛṣa̍ṇa̱: parva̍tāso dhru̱vakṣe̍māsa̱ il̤a̍yā̱ mada̍ntaḥ |
ā̱di̱tyairno̱ adi̍tiḥ śṛṇotu̱ yaccha̍ntu no ma̱ruta̱: śarma̍ bha̱dram
||20||शृ॒ण्वन्तु॑ नो॒ वृष॑ण॒: पर्व॑तासो ध्रु॒वक्षे॑मास॒ इळ॑या॒ मद॑न्तः ।
आ॒दि॒त्यैर्नो॒ अदि॑तिः शृणोतु॒ यच्छ॑न्तु नो म॒रुत॒: शर्म॑ भ॒द्रम्
sadā̍ su̱gaḥ pi̍tu̱mām̐ a̍stu̱ panthā̱ madhvā̍ devā̱ oṣa̍dhī̱: saṃ pi̍pṛkta |
bhago̍ me agne sa̱khye na mṛ̍dhyā̱ ud rā̱yo a̍śyā̱ṃ sada̍naṃ puru̱kṣoḥ
||21||सदा॑ सु॒गः पि॑तु॒माँ अ॑स्तु॒ पन्था॒ मध्वा॑ देवा॒ ओष॑धी॒: सं पि॑पृक्त ।
भगो॑ मे अग्ने स॒ख्ये न मृ॑ध्या॒ उद् रा॒यो अ॑श्यां॒ सद॑नं पुरु॒क्षोः
svada̍sva ha̱vyā samiṣo̍ didīhyasma̱drya1k saṃ mi̍mīhi̱ śravā̍ṃsi |
viśvā̍m̐ agne pṛ̱tsu tāñje̍ṣi̱ śatrū̱nahā̱ viśvā̍ su̱manā̍ dīdihī naḥ
||22||स्वद॑स्व ह॒व्या समिषो॑ दिदीह्यस्म॒द्र्य१क् सं मि॑मीहि॒ श्रवां॑सि ।
विश्वाँ॑ अग्ने पृ॒त्सु ताञ्जे॑षि॒ शत्रू॒नहा॒ विश्वा॑ सु॒मना॑ दीदिही नः