kalahāmokṣakathanam
dharmadatta uvāca
vilayaṃ yāṃti pāpāni tīrthe dānavratādibhiḥ ||
pretadehasthitāyāste teṣu naivā'dhikāritā
||1||विलयं यांति पापानि तीर्थे दानव्रतादिभिः ॥
प्रेतदेहस्थितायास्ते तेषु नैवाऽधिकारिता
tvadglānidarśanādasmātkhinnaṃ ca mama mānasam ||
na vai nirvṛtimāyāti tvāmanuddhṛtya duḥkhitām
||2||त्वद्ग्लानिदर्शनादस्मात्खिन्नं च मम मानसम् ॥
न वै निर्वृतिमायाति त्वामनुद्धृत्य दुःखिताम्
tasmādājanmacaritaṃ yanmayā kārtikavratam ||
tatpuṇyasyārddhabhāgena sadgatiṃ tvamavāpnuhi
||3||तस्मादाजन्मचरितं यन्मया कार्तिकव्रतम् ॥
तत्पुण्यस्यार्द्धभागेन सद्गतिं त्वमवाप्नुहि
nārada uvāca
ityuktvā dharmadatto'sau yāvattāmabhyaṣecayat ||
tulasīmiśratoyena śrāvayandvādaśākṣaram
||4||इत्युक्त्वा धर्मदत्तोऽसौ यावत्तामभ्यषेचयत् ॥
तुलसीमिश्रतोयेन श्रावयन्द्वादशाक्षरम्
tāvatpretatvanirmuktā jvaladagniśikhopamā ||
divyarūpadharā jātā lāvaṇyena yatheṃdirā
||5||तावत्प्रेतत्वनिर्मुक्ता ज्वलदग्निशिखोपमा ॥
दिव्यरूपधरा जाता लावण्येन यथेंदिरा
tataḥ sā daṃḍavadbhūmau praṇanāmātha taṃ dvijam ||
uvāca sā tadā vākyairharṣagadgadabhāṣiṇī
||6||ततः सा दंडवद्भूमौ प्रणनामाथ तं द्विजम् ॥
उवाच सा तदा वाक्यैर्हर्षगद्गदभाषिणी
kalahovāca
tvatprasādāddvijaśreṣṭha vimuktā nirayādaham ||
pāpābdhau majjamānāyāstvaṃ naubhūto'si me dhruvam
||7||त्वत्प्रसादाद्द्विजश्रेष्ठ विमुक्ता निरयादहम् ॥
पापाब्धौ मज्जमानायास्त्वं नौभूतोऽसि मे ध्रुवम्
nārada uvāca
itthaṃ vadantī sā vipraṃ dadarśā''yātamaṃbarāt ||
vimānaṃ bhāsvaraṃ yuktaṃ viṣṇurūpadharairgaṇaiḥ
||8||इत्थं वदन्ती सा विप्रं ददर्शाऽऽयातमंबरात् ॥
विमानं भास्वरं युक्तं विष्णुरूपधरैर्गणैः
atha sā tadvimānā'gryaṃ dvāḥsthābhyāmavaropitā ||
puṇyaśīlasuśīlābhyāmapsarogaṇasevitā
||9||अथ सा तद्विमानाऽग्र्यं द्वाःस्थाभ्यामवरोपिता ॥
पुण्यशीलसुशीलाभ्यामप्सरोगणसेविता
tadvimānaṃ tadā'paśyaddharmadattaḥ savismayaḥ ||
papāta daṇḍavadbhūmau dṛṣṭvā tau viṣṇurūpiṇau
||10||तद्विमानं तदाऽपश्यद्धर्मदत्तः सविस्मयः ॥
पपात दण्डवद्भूमौ दृष्ट्वा तौ विष्णुरूपिणौ
puṇyaśīlasuśīlau ca tamutthāpyā''nataṃ dvijam ||
abhinandya tato vākyamūcaturdharmasaṃyutam
||11||पुण्यशीलसुशीलौ च तमुत्थाप्याऽऽनतं द्विजम् ॥
अभिनन्द्य ततो वाक्यमूचतुर्धर्मसंयुतम्
gaṇāvūcatuḥ
sādhusādhu dvijaśreṣṭha yastvaṃ viṣṇurataḥ sadā ||
dīnā'nukampī sarvajño viṣṇuvrataparāyaṇaḥ
||12||साधुसाधु द्विजश्रेष्ठ यस्त्वं विष्णुरतः सदा ॥
दीनाऽनुकम्पी सर्वज्ञो विष्णुव्रतपरायणः
ā bālatvācchubhaṃ tvetadyattvayā kārtikavratam ||
kṛtaṃ tasyā'rddhadānena puṇyaṃ dvaiguṇyamāgamat
||13||आ बालत्वाच्छुभं त्वेतद्यत्त्वया कार्तिकव्रतम् ॥
कृतं तस्याऽर्द्धदानेन पुण्यं द्वैगुण्यमागमत्
janmāṃtaraśatodbhūtaṃ pāpaṃ tadvilayaṃ gatam ||
snānaireva gataṃ pāpaṃ yadasyāḥ pūrvakarmajam
||14||जन्मांतरशतोद्भूतं पापं तद्विलयं गतम् ॥
स्नानैरेव गतं पापं यदस्याः पूर्वकर्मजम्
harijāgaraṇādyaiśca vimānamidamāsthitā ||
vaikuṇṭhe nīyate sādho nānābhogayutā tviyam
||15||हरिजागरणाद्यैश्च विमानमिदमास्थिता ॥
वैकुण्ठे नीयते साधो नानाभोगयुता त्वियम्
dīpadānabhavaiḥ puṇyaistejaḥsārūpyamāsthitā ||
tulasīpūjanādyaiśca kārtikavratakaiḥ śubhaiḥ ||
viṣṇusānnidhyagā jātā tvayā dattaiḥ kṛpānidhe
||16||दीपदानभवैः पुण्यैस्तेजःसारूप्यमास्थिता ॥
तुलसीपूजनाद्यैश्च कार्तिकव्रतकैः शुभैः ॥
विष्णुसान्निध्यगा जाता त्वया दत्तैः कृपानिधे
tvamapyasya bhavasyāṃte bhāryābhyāṃ saha yāsyasi ||
vaikuṇṭha bhuvanaṃ viṣṇoḥ sānnidhyaṃ ca sarūpatām
||17||त्वमप्यस्य भवस्यांते भार्याभ्यां सह यास्यसि ॥
वैकुण्ठ भुवनं विष्णोः सान्निध्यं च सरूपताम्
te dhanyāḥ kṛtakṛtyāste teṣāṃ ca saphalo bhavaḥ ||
yairbhaktyārādhito viṣṇurdharmadatta yathā tvayā
||18||ते धन्याः कृतकृत्यास्ते तेषां च सफलो भवः ॥
यैर्भक्त्याराधितो विष्णुर्धर्मदत्त यथा त्वया
samyagārādhito viṣṇuḥ kiṃ na yacchati dehinām ||
auttānacaraṇiryena dhruvatve sthāpitaḥ purā
||19||सम्यगाराधितो विष्णुः किं न यच्छति देहिनाम् ॥
औत्तानचरणिर्येन ध्रुवत्वे स्थापितः पुरा
yannāmasmaraṇādeva dehino yāṃti sadgatim
||20||यन्नामस्मरणादेव देहिनो यांति सद्गतिम्
grāhagrasto hi nāgeṃdro yannāmasmaraṇātpurā ||
vimuktaḥ saṃnidhiṃ prāpto jāto'yaṃ jayasaṃjñakaḥ
||21||ग्राहग्रस्तो हि नागेंद्रो यन्नामस्मरणात्पुरा ॥
विमुक्तः संनिधिं प्राप्तो जातोऽयं जयसंज्ञकः
yatastvayā'rcito viṣṇustatsānnidhyaṃ prayāsyasi ||
bahūnyabdasahasrāṇi bhāryādvayayutaḥ kila
||22||यतस्त्वयाऽर्चितो विष्णुस्तत्सान्निध्यं प्रयास्यसि ॥
बहून्यब्दसहस्राणि भार्याद्वययुतः किल
tataḥ puṇyakṣayejāte yadā yāsyasi bhūtalam ||
sūryavaṃśodbhavo rājā vikhyātastvaṃ bhaviṣyasi
||23||ततः पुण्यक्षयेजाते यदा यास्यसि भूतलम् ॥
सूर्यवंशोद्भवो राजा विख्यातस्त्वं भविष्यसि
nāmnā daśarathastatra bhāryādvayayutaḥ punaḥ ||
tṛtīyayā'nayā cā'pi yā te puṇyārddhabhāginī
||24||नाम्ना दशरथस्तत्र भार्याद्वययुतः पुनः ॥
तृतीययाऽनया चाऽपि या ते पुण्यार्द्धभागिनी
tatrā'pi tava sānnidhyaṃ viṣṇuryāsyati bhūtale ||
ātmānaṃ tava putratve prakalpyā'marakāryakṛt
||25||तत्राऽपि तव सान्निध्यं विष्णुर्यास्यति भूतले ॥
आत्मानं तव पुत्रत्वे प्रकल्प्याऽमरकार्यकृत्
tava janmavratādasmādviṣṇusaṃtuṣṭikārakāt ||
na yajñā na ca dānāni na tīrthānyadhikāni vai
||26||तव जन्मव्रतादस्माद्विष्णुसंतुष्टिकारकात् ॥
न यज्ञा न च दानानि न तीर्थान्यधिकानि वै
dhanyo'si viprāgrya yatastvayaitadvrataṃ kṛtaṃ tuṣṭikaraṃ jagadguroḥ ||
yadardhabhāgātsaphalā murāreḥ praṇīyate'smābhiriyaṃ salokatām
||27||धन्योऽसि विप्राग्र्य यतस्त्वयैतद्व्रतं कृतं तुष्टिकरं जगद्गुरोः ॥
यदर्धभागात्सफला मुरारेः प्रणीयतेऽस्माभिरियं सलोकताम्
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ dvitīye vaiṣṇavakhaṇḍe kārtikamāsamāhātmye dharmadattopākhyāne kalahāmokṣakathanaṃnāma pañcaviṃśo'dhyāyaḥ || 25 ||