nyāsavarṇanam
īśvara uvāca
dakṣiṇe maṃḍalasyātha vaiyāghraṃ carmaśobhanam |
āstīryya śuddhatoyena prokṣayedastramaṃtrataḥ
||1||दक्षिणे मंडलस्याथ वैयाघ्रं चर्मशोभनम् ।
आस्तीर्य्य शुद्धतोयेन प्रोक्षयेदस्त्रमंत्रतः
praṇavaṃ pūrvamuddhṛtya paścādādhāra muddharet |
tatpaścācchaktikamalaṃ caturthyaṃtaṃ namontakam
||2||प्रणवं पूर्वमुद्धृत्य पश्चादाधार मुद्धरेत् ।
तत्पश्चाच्छक्तिकमलं चतुर्थ्यंतं नमोन्तकम्
manumevaṃ samuccārya sthitvā tasminnudaṅmukhaḥ |
prāṇānāyamya vidhivatpra ṇavoccārapūrvakam
||3||मनुमेवं समुच्चार्य स्थित्वा तस्मिन्नुदङ्मुखः ।
प्राणानायम्य विधिवत्प्र णवोच्चारपूर्वकम्
agnirityādibhirmaṃtrairbhasma saṃdhārayettataḥ |
śirasi śrīguruṃ natvā maṇḍalaṃ racayetpunaḥ
||4||अग्निरित्यादिभिर्मंत्रैर्भस्म संधारयेत्ततः ।
शिरसि श्रीगुरुं नत्वा मण्डलं रचयेत्पुनः
trikoṇavṛttaṃ bāhye tu caturasrātmakaṃ kramāt |
abhyarcyomiti sādhāraṃ sthāpya śaṃkhaṃ samarcayet
||5||त्रिकोणवृत्तं बाह्ये तु चतुरस्रात्मकं क्रमात् ।
अभ्यर्च्योमिति साधारं स्थाप्य शंखं समर्चयेत्
āpūrya śuddhatoyena praṇavena sugaṃdhinā |
abhyarcya gaṃdhapuṣpādyaiḥ praṇavena ca saptadhā
||6||आपूर्य शुद्धतोयेन प्रणवेन सुगंधिना ।
अभ्यर्च्य गंधपुष्पाद्यैः प्रणवेन च सप्तधा
abhimaṃtrya tatastasmindhenumudrāṃ pradarśayeta |
śaṃkhamudrāṃ ca tenaiva prokṣayedastramaṃtrataḥ
||7||अभिमंत्र्य ततस्तस्मिन्धेनुमुद्रां प्रदर्शयेत ।
शंखमुद्रां च तेनैव प्रोक्षयेदस्त्रमंत्रतः
ātmānaṃ gaṃdhapuṣpādipūjopakaraṇāni ca |
prāṇāyāmatrayaṃ kṛtvā ṛṣyādikamathācaret
||8||आत्मानं गंधपुष्पादिपूजोपकरणानि च ।
प्राणायामत्रयं कृत्वा ऋष्यादिकमथाचरेत्
asya śrīsauramaṃtrasya devabhāga ṛṣistataḥ |
chando gāyatramityuktaṃ devassūryo maheśvaraḥ
||9||अस्य श्रीसौरमंत्रस्य देवभाग ऋषिस्ततः ।
छन्दो गायत्रमित्युक्तं देवस्सूर्यो महेश्वरः
devatā syātṣaḍaṃgāni hrāmityādīni vinyaset |
tatassaṃprokṣayetpadmamastreṇāgneragocaram
||10||देवता स्यात्षडंगानि ह्रामित्यादीनि विन्यसेत् ।
ततस्संप्रोक्षयेत्पद्ममस्त्रेणाग्नेरगोचरम्
tasminsamarcayedvidvān prabhūtāṃ vimalāmapi |
sārāṃ cātha samārādhya pūrvādiparataḥ kramāt
||11||तस्मिन्समर्चयेद्विद्वान् प्रभूतां विमलामपि ।
सारां चाथ समाराध्य पूर्वादिपरतः क्रमात्
atha kālāgnirudraṃ ca śaktimādhārasaṃjñitām |
anantaṃ pṛthivīṃ caiva ratnadvīpaṃ tathaiva ca
||12||अथ कालाग्निरुद्रं च शक्तिमाधारसंज्ञिताम् ।
अनन्तं पृथिवीं चैव रत्नद्वीपं तथैव च
saṃkalpavṛkṣodyānaṃ ca gṛhaṃ maṇimayaṃ tataḥ |
raktapīṭhaṃ ca saṃpūjya pādeṣu prāgupakramāt
||13||संकल्पवृक्षोद्यानं च गृहं मणिमयं ततः ।
रक्तपीठं च संपूज्य पादेषु प्रागुपक्रमात्
dharmaṃ jñānaṃ ca vairāgyamaiśvaryaṃ ca catuṣṭayam |
adharmādyagnikoṇādikoṇeṣu ca samarcayet
||14||धर्मं ज्ञानं च वैराग्यमैश्वर्यं च चतुष्टयम् ।
अधर्माद्यग्निकोणादिकोणेषु च समर्चयेत्
māyādhaśchadanaṃ paścādvidyordhvacchadanaṃ tataḥ |
sattvaṃ rajastamaścaiva samabhyarcya yathākramam
||15||मायाधश्छदनं पश्चाद्विद्योर्ध्वच्छदनं ततः ।
सत्त्वं रजस्तमश्चैव समभ्यर्च्य यथाक्रमम्
pūrvādidikṣu madhye ca dīptāṃ sūkṣmāṃ jayāmapi |
bhadrāṃ vibhūti vimalāmamoghāṃ vaidyutāmapi
||16||पूर्वादिदिक्षु मध्ये च दीप्तां सूक्ष्मां जयामपि ।
भद्रां विभूति विमलाममोघां वैद्युतामपि
sarvatomukhasaṃjñāṃ ca kandanālaṃ tathaiva ca |
suṣiraṃ ca tatastaṃ tu kaṃṭakāṃstadanaṃtaram
||17||सर्वतोमुखसंज्ञां च कन्दनालं तथैव च ।
सुषिरं च ततस्तं तु कंटकांस्तदनंतरम्
mūlacchadanakiṃjalkaprakāśasakalātmanaḥ |
paṃcagraṃthikarṇikāṃ ca dalāni tadanaṃtaram
||18||मूलच्छदनकिंजल्कप्रकाशसकलात्मनः ।
पंचग्रंथिकर्णिकां च दलानि तदनंतरम्
keśarānbrahmaviṣṇū ca rudramātmānameva ca |
antarātmānamapi ca jñānātmaparamātmani
||19||केशरान्ब्रह्मविष्णू च रुद्रमात्मानमेव च ।
अन्तरात्मानमपि च ज्ञानात्मपरमात्मनि
sampūjya paścātsaurākhyaṃ yogapīṭhaṃ samarcayet |
pīṭhopari samākalpya mūrttiṃ mūlena mūlavit
||20||सम्पूज्य पश्चात्सौराख्यं योगपीठं समर्चयेत् ।
पीठोपरि समाकल्प्य मूर्त्तिं मूलेन मूलवित्
niruddhaprāṇa āsīno mūlenaiva svamūlataḥ |
śaktimutthāpya tattejaḥ prabhāvātpiṃgalādhvanā
||21||निरुद्धप्राण आसीनो मूलेनैव स्वमूलतः ।
शक्तिमुत्थाप्य तत्तेजः प्रभावात्पिंगलाध्वना
puṣpāṃjalau nirgamayya maṇḍalasthasya bhāsvataḥ |
sindūrāruṇadehasya vāmārddhadayitasya ca
||22||पुष्पांजलौ निर्गमय्य मण्डलस्थस्य भास्वतः ।
सिन्दूरारुणदेहस्य वामार्द्धदयितस्य च
akṣasrakpāśakhaṭvāṃgakapālāṃkuśapaṃkajam |
śaṃkhaṃ cakraṃ dadhānasya caturvaktrasya locanaiḥ
||23||अक्षस्रक्पाशखट्वांगकपालांकुशपंकजम् ।
शंखं चक्रं दधानस्य चतुर्वक्त्रस्य लोचनैः
rājitasya dvādaśabhistasya hṛtpaṃkajodare |
praṇavaṃ pūrvamuddhṛtya hrāṃhrīṃsastadanantaram
||24||राजितस्य द्वादशभिस्तस्य हृत्पंकजोदरे ।
प्रणवं पूर्वमुद्धृत्य ह्रांह्रींसस्तदनन्तरम्
prakāśaśaktisahitaṃ mārtaṇḍaṃ ca tataḥ param |
āvāhayāmi nama ityāvāhyā vāhanākhyayā
||25||प्रकाशशक्तिसहितं मार्तण्डं च ततः परम् ।
आवाहयामि नम इत्यावाह्या वाहनाख्यया
mudrayā sthāpanādyāśca mudrāssaṃdarśayettataḥ |
vinyasyāṃgāni hrāṃ hrīṃ hrūmaṃtena manunā tataḥ
||26||मुद्रया स्थापनाद्याश्च मुद्रास्संदर्शयेत्ततः ।
विन्यस्यांगानि ह्रां ह्रीं ह्रूमंतेन मनुना ततः
paṃcopacārānsaṃkalpya mūlenābhyarcayettridhā |
keśareṣu ca padmasya ṣaḍaṃgāni maheśvari
||27||पंचोपचारान्संकल्प्य मूलेनाभ्यर्चयेत्त्रिधा ।
केशरेषु च पद्मस्य षडंगानि महेश्वरि
vahnīśarakṣovāyūnāṃ paritaḥ kramataḥ sudhīḥ |
dvitīyāvaraṇe pūjyāścatasro mūrtayaḥ kramāt
||28||वह्नीशरक्षोवायूनां परितः क्रमतः सुधीः ।
द्वितीयावरणे पूज्याश्चतस्रो मूर्तयः क्रमात्
pūrvādyuttaraparyaṃtaṃ dalamūleṣu pārvati |
ādityo bhāskaro bhānū raviścetyanupūrvaśaḥ
||29||पूर्वाद्युत्तरपर्यंतं दलमूलेषु पार्वति ।
आदित्यो भास्करो भानू रविश्चेत्यनुपूर्वशः
arko brahmā tathā rudro viṣṇuśceti punaḥ priye |
īśānādiṣu saṃpūjyāstṛtīyāvaraṇe punaḥ
||30||अर्को ब्रह्मा तथा रुद्रो विष्णुश्चेति पुनः प्रिये ।
ईशानादिषु संपूज्यास्तृतीयावरणे पुनः
somaṃ kujaṃ budhaṃ jīvaṃ kaviṃ maṃdaṃ tama stamaḥ |
samaṃtato yajedetānpūrvādidalamadhyataḥ
||31||सोमं कुजं बुधं जीवं कविं मंदं तम स्तमः ।
समंततो यजेदेतान्पूर्वादिदलमध्यतः
athavā dvādaśādityāndvitīyāvaraṇe yajeta |
tṛtīyāvaraṇe caiva rāśīrdvādaśa pūjayet
||32||अथवा द्वादशादित्यान्द्वितीयावरणे यजेत ।
तृतीयावरणे चैव राशीर्द्वादश पूजयेत्
saptasāgaragaṃgāśca bahirasya samaṃtataḥ |
ṛṣīndevāṃśca gaṃdharvānpannagānapsarogaṇān
||33||सप्तसागरगंगाश्च बहिरस्य समंततः ।
ऋषीन्देवांश्च गंधर्वान्पन्नगानप्सरोगणान्
grāmaṇyaśca tathā yakṣānyātudhānāṃstathā hayān |
saptacchandomayāṃścaiva vālakhilyāṃśca pūjayet
||34||ग्रामण्यश्च तथा यक्षान्यातुधानांस्तथा हयान् ।
सप्तच्छन्दोमयांश्चैव वालखिल्यांश्च पूजयेत्
evaṃ tryāvaraṇaṃ devaṃ samabhyarcya divākaram |
viracya maṃḍalaṃ paścāccaturasraṃ samāhitaḥ
||35||एवं त्र्यावरणं देवं समभ्यर्च्य दिवाकरम् ।
विरच्य मंडलं पश्चाच्चतुरस्रं समाहितः
sthāpya sādhārakaṃ tāmrapātraṃ prasthodavistṛtam |
pūrayitvā jalaiḥ śuddhairvāsitaiḥ kusumādibhiḥ
||36||स्थाप्य साधारकं ताम्रपात्रं प्रस्थोदविस्तृतम् ।
पूरयित्वा जलैः शुद्धैर्वासितैः कुसुमादिभिः
abhyarcya gaṃdhapuṣpādyairjānubhyāmavanīṃ gataḥ |
arghyapātraṃ samādāya bhūmadhyāntaṃ samuddharet
||37||अभ्यर्च्य गंधपुष्पाद्यैर्जानुभ्यामवनीं गतः ।
अर्घ्यपात्रं समादाय भूमध्यान्तं समुद्धरेत्
tato brūyādimaṃ maṃtraṃ sāvitraṃ sarvasiddhidam |
śṛṇu tacca mahādevi bhaktimuktipradaṃ sadā
||38||ततो ब्रूयादिमं मंत्रं सावित्रं सर्वसिद्धिदम् ।
शृणु तच्च महादेवि भक्तिमुक्तिप्रदं सदा
sindūravarṇāya sumaṇḍalāya namo'stu vajrābharaṇāya tubhyam |
padmābhanetrāya supaṃkajāya brahmendranārāyaṇakāraṇāya
||39||सिन्दूरवर्णाय सुमण्डलाय नमोऽस्तु वज्राभरणाय तुभ्यम् ।
पद्माभनेत्राय सुपंकजाय ब्रह्मेन्द्रनारायणकारणाय
saraktacūrṇaṃ sasuvarṇatoyaṃ srakkuṃkumāḍhyaṃ sakuśaṃ sapuṣpam |
pradattamādāya sahemapātraṃ praśastamarghyaṃ bhagavanprasīda
||40||सरक्तचूर्णं ससुवर्णतोयं स्रक्कुंकुमाढ्यं सकुशं सपुष्पम् ।
प्रदत्तमादाय सहेमपात्रं प्रशस्तमर्घ्यं भगवन्प्रसीद
evamuktvā tato dattvā tadarthaṃ sūryamūrttaye |
namaskuryādimaṃ maṃtraṃ paṭhitvā susamāhitaḥ
||41||एवमुक्त्वा ततो दत्त्वा तदर्थं सूर्यमूर्त्तये ।
नमस्कुर्यादिमं मंत्रं पठित्वा सुसमाहितः
namaśśivāya sāmbāya sagaṇāyādihetave |
rudrāya viṣṇave tubhyaṃ brahmaṇe ca trimūrtaye
||42||नमश्शिवाय साम्बाय सगणायादिहेतवे ।
रुद्राय विष्णवे तुभ्यं ब्रह्मणे च त्रिमूर्तये
evamuktvā namaskṛtya svāsane samavasthitaḥ |
ṛṣyādikaṃ punaḥ kṛtvā karaṃ saṃśodhya vāriṇā
||43||एवमुक्त्वा नमस्कृत्य स्वासने समवस्थितः ।
ऋष्यादिकं पुनः कृत्वा करं संशोध्य वारिणा
punaśca bhasma saṃdhārya pūrvoktenaiva vartmanā |
nyāsajātamprakurvīta śivabhāvavivṛddhdhaye
||44||पुनश्च भस्म संधार्य पूर्वोक्तेनैव वर्त्मना ।
न्यासजातम्प्रकुर्वीत शिवभावविवृद्ध्धये
paṃcopacāraissaṃpūjya śirasā śrīgurumbudhaḥ |
praṇavaṃ śrīcaturthyaṃtaṃ namoṃtaṃ praṇamettataḥ
||45||पंचोपचारैस्संपूज्य शिरसा श्रीगुरुम्बुधः ।
प्रणवं श्रीचतुर्थ्यंतं नमोंतं प्रणमेत्ततः
paṃcātmakaṃ binduyutaṃ paṃcamasvarasaṃyutam |
tadeva bindusahitaṃ paṃcamasvaravarjitam
||46||पंचात्मकं बिन्दुयुतं पंचमस्वरसंयुतम् ।
तदेव बिन्दुसहितं पंचमस्वरवर्जितम्
paṃcamasvarasaṃyuktaṃ maṃtrīśaṃ ca sabindukam |
uddhṛtya bindusahitaṃ saṃvartakamathoddharet
||47||पंचमस्वरसंयुक्तं मंत्रीशं च सबिन्दुकम् ।
उद्धृत्य बिन्दुसहितं संवर्तकमथोद्धरेत्
etaireva kramādbījairuddhṛtaiḥ praṇamedbudhaḥ |
bhujayorūruyugme ca guruṃ gaṇapatintathā
||48||एतैरेव क्रमाद्बीजैरुद्धृतैः प्रणमेद्बुधः ।
भुजयोरूरुयुग्मे च गुरुं गणपतिन्तथा
durgāṃ ca kṣetrapālaṃ ca baddhāṃjalipuṭaḥ sthitaḥ |
omastrāya phaḍityuktvā karau saṃśodhya ṣaṭ kramāt
||49||दुर्गां च क्षेत्रपालं च बद्धांजलिपुटः स्थितः ।
ओमस्त्राय फडित्युक्त्वा करौ संशोध्य षट् क्रमात्
apasarppantviti procya praṇavaṃ tadanaṃtaram |
astrāya phaḍiti procya pārṣṇighātatrayeṇa tu
||50||अपसर्प्पन्त्विति प्रोच्य प्रणवं तदनंतरम् ।
अस्त्राय फडिति प्रोच्य पार्ष्णिघातत्रयेण तु
uddhṛtya vighnānbhūyiṣṭhānkara tālatrayeṇa tu |
antarikṣagatā ndṛṣṭvā vilokya divi saṃsthitān
||51||उद्धृत्य विघ्नान्भूयिष्ठान्कर तालत्रयेण तु ।
अन्तरिक्षगता न्दृष्ट्वा विलोक्य दिवि संस्थितान्
niruddhaprāṇa āsīno haṃsamaṃtramanusmaran |
hṛdisthaṃ jīvacaitanyaṃ brahmanāḍyā samāna yet
||52||निरुद्धप्राण आसीनो हंसमंत्रमनुस्मरन् ।
हृदिस्थं जीवचैतन्यं ब्रह्मनाड्या समान येत्
dvādaśāṃtassthaviśade sahasrāramahāmbuje |
ciccandramaṇḍalāntasthaṃ cidrūpaṃ parameśvaram
||53||द्वादशांतस्स्थविशदे सहस्रारमहाम्बुजे ।
चिच्चन्द्रमण्डलान्तस्थं चिद्रूपं परमेश्वरम्
śoṣadāhaplavānkuryādrecakādi krameṇa tu |
saṣoḍaśacatuṣṣaṣṭidvātriṃśadgaṇanāyutaiḥ
||54||शोषदाहप्लवान्कुर्याद्रेचकादि क्रमेण तु ।
सषोडशचतुष्षष्टिद्वात्रिंशद्गणनायुतैः
vāyvagnisalilādyaistaisstavedādyairanukramāt |
prāṇānāyamya mūlasthāṃ kuṇḍalīṃ brahmaraṃdhragām
||55||वाय्वग्निसलिलाद्यैस्तैस्स्तवेदाद्यैरनुक्रमात् ।
प्राणानायम्य मूलस्थां कुण्डलीं ब्रह्मरंध्रगाम्
ānīya dvādaśāṃtasthasahasrārāmbujodare |
ciccandramaṇḍalodbhūtaparamāmṛtadhārayā
||56||आनीय द्वादशांतस्थसहस्राराम्बुजोदरे ।
चिच्चन्द्रमण्डलोद्भूतपरमामृतधारया
saṃsiktāyāṃ tanau bhūyaśśuddhadehassubhāvanaḥ |
sohamityavatīryātha svātmānaṃ hṛdayāmbuje
||57||संसिक्तायां तनौ भूयश्शुद्धदेहस्सुभावनः ।
सोहमित्यवतीर्याथ स्वात्मानं हृदयाम्बुजे
ātmanyāveśya cātmānamamṛtaṃ sṛtidhārayā |
prāṇapratiṣṭhāṃ vidhivatkuryādatra samāhitaḥ
||58||आत्मन्यावेश्य चात्मानममृतं सृतिधारया ।
प्राणप्रतिष्ठां विधिवत्कुर्यादत्र समाहितः
ekāgramānaso yogī vimṛśyāttāṃ ca mātṛkām |
puṭitāṃ praṇavenātha nyasedbāhye ca mātṛkām
||59||एकाग्रमानसो योगी विमृश्यात्तां च मातृकाम् ।
पुटितां प्रणवेनाथ न्यसेद्बाह्ये च मातृकाम्
punaśca saṃyataprāṇaḥ kuryāddṛṣṭyādikaṃ budhaḥ |
śaṃkaraṃ saṃsmaraṃścitte saṃnyasecca vimatsaraḥ
||60||पुनश्च संयतप्राणः कुर्याद्दृष्ट्यादिकं बुधः ।
शंकरं संस्मरंश्चित्ते संन्यसेच्च विमत्सरः
praṇavasya ṛṣirbrahmā devi gāyatramīritam |
chandotra devatāhaṃ vai paramātmā sadāśivaḥ
||61||प्रणवस्य ऋषिर्ब्रह्मा देवि गायत्रमीरितम् ।
छन्दोत्र देवताहं वै परमात्मा सदाशिवः
akāro bījamākhyātamukāraḥ śaktirucyate |
makāraḥ kīlakaṃ proktaṃ mokṣārthe viniyujyate
||62||अकारो बीजमाख्यातमुकारः शक्तिरुच्यते ।
मकारः कीलकं प्रोक्तं मोक्षार्थे विनियुज्यते
aṃguṣṭhadvayamārabhya talāṃtaṃ parimārjayet |
omityuktvātha deveśi karanyāsaṃ samārabhet
||63||अंगुष्ठद्वयमारभ्य तलांतं परिमार्जयेत् ।
ओमित्युक्त्वाथ देवेशि करन्यासं समारभेत्
dakṣahastasthitāṃguṣṭhaṃ samārabhya yathākramam |
vāmahastakaniṣṭhāṃtaṃ vinyasetpūrvavatkramāt
||64||दक्षहस्तस्थितांगुष्ठं समारभ्य यथाक्रमम् ।
वामहस्तकनिष्ठांतं विन्यसेत्पूर्ववत्क्रमात्
akāramapyukāraṃ ca makāraṃ bindusaṃyutam |
namontaṃ procya sarvatra hṛdayādau nyasedatha
||65||अकारमप्युकारं च मकारं बिन्दुसंयुतम् ।
नमोन्तं प्रोच्य सर्वत्र हृदयादौ न्यसेदथ
akāraṃ pūrvamuddhṛtya brahmātmānamathācaret |
ṅeṃtaṃ namoṃtaṃ hṛdaye viniyujyāttathā punaḥ
||66||अकारं पूर्वमुद्धृत्य ब्रह्मात्मानमथाचरेत् ।
ङेंतं नमोंतं हृदये विनियुज्यात्तथा पुनः
ukāraṃ viṣṇusahitaṃ śirodeśe pravinyaset |
makāraṃ rudrasahitaṃ śikhāyāntu pravinyaset
||67||उकारं विष्णुसहितं शिरोदेशे प्रविन्यसेत् ।
मकारं रुद्रसहितं शिखायान्तु प्रविन्यसेत्
evamuktvā munirmaṃtrī kavacaṃ netramastake |
vinyaseddevadeveśi sāvadhānena cetasā
||68||एवमुक्त्वा मुनिर्मंत्री कवचं नेत्रमस्तके ।
विन्यसेद्देवदेवेशि सावधानेन चेतसा
aṃgavaktrakalābhedātpaṃca brahmāṇi vinyaset |
śirovadanahṛdaguhyapādeṣvetāni vinyaset
||69||अंगवक्त्रकलाभेदात्पंच ब्रह्माणि विन्यसेत् ।
शिरोवदनहृदगुह्यपादेष्वेतानि विन्यसेत्
īśānyasya kalāḥ paṃca paṃcasveteṣu ca kramāt |
tataścaturṣu vaktreṣu puruṣasya kalā api
||70||ईशान्यस्य कलाः पंच पंचस्वेतेषु च क्रमात् ।
ततश्चतुर्षु वक्त्रेषु पुरुषस्य कला अपि
catasraḥ praṇidhātavyāḥ pūrvādikramayogataḥ |
hṛtkaṃṭhāṃseṣu nābhau ca kukṣau pṛṣṭhe ca vakṣasi
||71||चतस्रः प्रणिधातव्याः पूर्वादिक्रमयोगतः ।
हृत्कंठांसेषु नाभौ च कुक्षौ पृष्ठे च वक्षसि
aghorasya kalāścāṣṭau pūjanīyā yathākramam |
paścāttrayodaśakalāḥ pāyumeḍhrorujānuṣu
||72||अघोरस्य कलाश्चाष्टौ पूजनीया यथाक्रमम् ।
पश्चात्त्रयोदशकलाः पायुमेढ्रोरुजानुषु
jaṃghāsphikkaṭipārśveṣu vāmadevasya bhāvayet |
sadyasyāpi kalā cāṣṭau netreṣu ca yathākramam
||73||जंघास्फिक्कटिपार्श्वेषु वामदेवस्य भावयेत् ।
सद्यस्यापि कला चाष्टौ नेत्रेषु च यथाक्रमम्
kīrtitāstāḥ kalāścaiva pādayorapi hastayoḥ |
prāṇe śirasi bāhvośca kalpayetkalpavittamaḥ
||74||कीर्तितास्ताः कलाश्चैव पादयोरपि हस्तयोः ।
प्राणे शिरसि बाह्वोश्च कल्पयेत्कल्पवित्तमः
aṣṭatriṃśatkalānyāsamevaṃ kṛtvā tu sarvaśaḥ |
paścātpraṇavaviddhīmānpraṇavanyāsamācaret |
bāhudvaye kūrparayostathā ca maṇibandhayoḥ |
pārśvatodarajaṃgheṣu pādayoḥ pṛṣṭhatastathā
||76||अष्टत्रिंशत्कलान्यासमेवं कृत्वा तु सर्वशः ।
पश्चात्प्रणवविद्धीमान्प्रणवन्यासमाचरेत् ।
बाहुद्वये कूर्परयोस्तथा च मणिबन्धयोः ।
पार्श्वतोदरजंघेषु पादयोः पृष्ठतस्तथा
itthaṃ praṇavavinyāsaṃ kṛtvā nyāsavicakṣaṇaḥ |
haṃsanyāsaṃ prakurvīta paramātmavibodhini
||77||इत्थं प्रणवविन्यासं कृत्वा न्यासविचक्षणः ।
हंसन्यासं प्रकुर्वीत परमात्मविबोधिनि
iti śrīśivamahāpurāṇe ṣaṣṭhyāṃ kailāsasaṃhitāyāṃ saṃnyāsapaddhatau nyāsavarṇanaṃ nāma ṣaṣṭho'dhyāyaḥ || 6 ||