saṃnyāsamaṇḍalavidhivarṇanam
īśvara uvāca
parīkṣya vidhivadbhūmiṃ gaṃdhavarṇarasādibhiḥ |
manobhilaṣite tatra vitānavitatāmbare
||1||परीक्ष्य विधिवद्भूमिं गंधवर्णरसादिभिः ।
मनोभिलषिते तत्र वितानवितताम्बरे
supralipte mahīpṛṣṭhe darpaṇodarasannibhe |
aratniyugmamānena caturasraṃ prakalpayet
||2||सुप्रलिप्ते महीपृष्ठे दर्पणोदरसन्निभे ।
अरत्नियुग्ममानेन चतुरस्रं प्रकल्पयेत्
tālapatraṃ samādāya tatsamāyāmavistaram |
tasminbhāgānprakurvīta trayodaśasamāṃ kalām
||3||तालपत्रं समादाय तत्समायामविस्तरम् ।
तस्मिन्भागान्प्रकुर्वीत त्रयोदशसमां कलाम्
tatpatraṃ tatra nikṣipya paścimābhimukhaḥ sthitaḥ |
tatpūrvabhāge sudṛḍhaṃ sūtramādāya raṃjitam
||4||तत्पत्रं तत्र निक्षिप्य पश्चिमाभिमुखः स्थितः ।
तत्पूर्वभागे सुदृढं सूत्रमादाय रंजितम्
prākpratyagdakṣiṇodak ca caturdiśi nipātayet |
sūtrāṇi devadeveśi navaṣaṣṭyuttaraṃ śatam
||5||प्राक्प्रत्यग्दक्षिणोदक् च चतुर्दिशि निपातयेत् ।
सूत्राणि देवदेवेशि नवषष्ट्युत्तरं शतम्
koṣṭhāni syustatastasya madhyakoṣṭhaṃ tu karṇikā |
koṣṭhāṣṭakaṃ bahistasya dalāṣṭakamihocyate
||6||कोष्ठानि स्युस्ततस्तस्य मध्यकोष्ठं तु कर्णिका ।
कोष्ठाष्टकं बहिस्तस्य दलाष्टकमिहोच्यते
dalāni śvetavarṇāni dalāṣṭakamihocyate |
dalāni śvetavarṇātri samagrāṇi prakalpayet |
pītarūpāṃ karṇikāṃ ca kṛtvā raktaṃ ca vṛttakam
||7||दलानि श्वेतवर्णानि दलाष्टकमिहोच्यते ।
दलानि श्वेतवर्णात्रि समग्राणि प्रकल्पयेत् ।
पीतरूपां कर्णिकां च कृत्वा रक्तं च वृत्तकम्
vanabhiddaladakṣaṃ tu samārabhya sureśvari |
raktakṛṣṇāḥ krameṇaiva dalasandhīnvicitrayet
||8||वनभिद्दलदक्षं तु समारभ्य सुरेश्वरि ।
रक्तकृष्णाः क्रमेणैव दलसन्धीन्विचित्रयेत्
karṇikāyāṃ likhedyaṃtraṃ praṇavārthaprakāśakam |
adhaḥ pīṭhaṃ samālikhya śrīkaṇṭhaṃ ca tadūrdhvataḥ
||9||कर्णिकायां लिखेद्यंत्रं प्रणवार्थप्रकाशकम् ।
अधः पीठं समालिख्य श्रीकण्ठं च तदूर्ध्वतः
taduparyyamareśaṃ ca mahākālaṃ ca madhyataḥ |
tanmastakasthaṃ daṇḍaṃ ca tata īśvaramālikhet
||10||तदुपर्य्यमरेशं च महाकालं च मध्यतः ।
तन्मस्तकस्थं दण्डं च तत ईश्वरमालिखेत्
śyāmena pīṭhaṃ pītena śrīkaṇṭhaṃ ca vicitrayet |
amareśaṃ mahākālaṃ raktaṃ kṛṣṇaṃ ca tau kramāt
||11||श्यामेन पीठं पीतेन श्रीकण्ठं च विचित्रयेत् ।
अमरेशं महाकालं रक्तं कृष्णं च तौ क्रमात्
kuryātsudhūmraṃ daṇḍaṃ ca dhavalaṃ ceśvaraṃ budhaḥ |
evaṃ yaṃtraṃ samālikhya raktaṃ sadyena veṣṭayet
||12||कुर्यात्सुधूम्रं दण्डं च धवलं चेश्वरं बुधः ।
एवं यंत्रं समालिख्य रक्तं सद्येन वेष्टयेत्
tadutthenaiva nādena vidyādīśānamīśvari |
tadvāsapaṃktīrgṛhṇīyādāgneyādikrameṇa vai
||13||तदुत्थेनैव नादेन विद्यादीशानमीश्वरि ।
तद्वासपंक्तीर्गृह्णीयादाग्नेयादिक्रमेण वै
koṣṭhāni koṇabhāgeṣu catvāryetāni sundari |
śuklenāpūryya varṇādi catuṣkaṃ raktadhātubhiḥ
||14||कोष्ठानि कोणभागेषु चत्वार्येतानि सुन्दरि ।
शुक्लेनापूर्य्य वर्णादि चतुष्कं रक्तधातुभिः
āpūryya tāni catvāri dvārāṇi parikalpayet |
tatastatpārśvayordvaṃdvaṃ pītenaiva prapūrayet
||15||आपूर्य्य तानि चत्वारि द्वाराणि परिकल्पयेत् ।
ततस्तत्पार्श्वयोर्द्वंद्वं पीतेनैव प्रपूरयेत्
āgneyakoṣṭhamadhye tu pītābhe caturasrake |
aṣṭapatraṃ likhetpadmaṃ raktābhaṃ pītakarṇikam
||16||आग्नेयकोष्ठमध्ये तु पीताभे चतुरस्रके ।
अष्टपत्रं लिखेत्पद्मं रक्ताभं पीतकर्णिकम्
hakāraṃ vilikhenmadhye vinduyuktaṃ samāhitaḥ |
padmasya nairṛte koṣṭhe caturasrantadā likhet
||17||हकारं विलिखेन्मध्ये विन्दुयुक्तं समाहितः ।
पद्मस्य नैर्ऋते कोष्ठे चतुरस्रन्तदा लिखेत्
padmamaṣṭadalaṃ raktaṃ pītakiṃjalkakarṇikam |
śavargasya tṛtīyantu ṣaṣṭhasvarasamanvitam
||18||पद्ममष्टदलं रक्तं पीतकिंजल्ककर्णिकम् ।
शवर्गस्य तृतीयन्तु षष्ठस्वरसमन्वितम्
caturdaśasvaropetaṃ bindunādavibhūṣitam |
etadbījavaraṃ bhadre padmamadhye samālikhet
||19||चतुर्दशस्वरोपेतं बिन्दुनादविभूषितम् ।
एतद्बीजवरं भद्रे पद्ममध्ये समालिखेत्
padmasyeśānakoṣṭhe tu tathā padmaṃ samālikhet |
kavargasya tṛtīyaṃ tu paṃcamasvarasaṃyutam
||20||पद्मस्येशानकोष्ठे तु तथा पद्मं समालिखेत् ।
कवर्गस्य तृतीयं तु पंचमस्वरसंयुतम्
vilikhenmadhyatastasya bindukaṇṭhe svalaṃkṛtam |
tadbāhyapaṃktitritaye pūrvādiparitaḥ kramāt
||21||विलिखेन्मध्यतस्तस्य बिन्दुकण्ठे स्वलंकृतम् ।
तद्बाह्यपंक्तित्रितये पूर्वादिपरितः क्रमात्
koṣṭhāni paṃca gṛhrīyādgirirājasute śive |
madhye tu karṇikāṃ kuryātpītāṃ raktaṃ ca vṛttakam
||22||कोष्ठानि पंच गृह्रीयाद्गिरिराजसुते शिवे ।
मध्ये तु कर्णिकां कुर्यात्पीतां रक्तं च वृत्तकम्
dalāni raktavarṇāni kalpayetkalpavittamaḥ |
dalabāhye tu kṛṣṇena raṃdhrāṇi paripūrayet
||23||दलानि रक्तवर्णानि कल्पयेत्कल्पवित्तमः ।
दलबाह्ये तु कृष्णेन रंध्राणि परिपूरयेत्
āgneyādīni catvāri śuklenaiva prapūrayet |
pūrve ṣaḍbindusahitaṃ ṣaṭkoṇaṃ kṛṣṇamālikhet
||24||आग्नेयादीनि चत्वारि शुक्लेनैव प्रपूरयेत् ।
पूर्वे षड्बिन्दुसहितं षट्कोणं कृष्णमालिखेत्
raktavarṇaṃ dakṣiṇatastrikoṇaṃ cottare tataḥ |
śvetābhamarddhacandraṃ ca pītavarṇaṃ ca paścime
||25||रक्तवर्णं दक्षिणतस्त्रिकोणं चोत्तरे ततः ।
श्वेताभमर्द्धचन्द्रं च पीतवर्णं च पश्चिमे
caturasraṃ kramātteṣu likhedbījacatuṣṭayam |
pūrve binduṃ samālikhya śubhraṃ kṛṣṇaṃ tu dakṣiṇe
||26||चतुरस्रं क्रमात्तेषु लिखेद्बीजचतुष्टयम् ।
पूर्वे बिन्दुं समालिख्य शुभ्रं कृष्णं तु दक्षिणे
ukāramuttare raktaṃ makāraṃ paścime tataḥ |
akāraṃ pītamevaṃ tu kṛtvā varṇacatuṣṭayam
||27||उकारमुत्तरे रक्तं मकारं पश्चिमे ततः ।
अकारं पीतमेवं तु कृत्वा वर्णचतुष्टयम्
sarvorddhvapaṃktyadhaḥ paṃktau samārabhya ca sundari |
pītaṃ śvetaṃ ca raktaṃ ca kṛṣṇaṃ ceti catuṣṭayam
||28||सर्वोर्द्ध्वपंक्त्यधः पंक्तौ समारभ्य च सुन्दरि ।
पीतं श्वेतं च रक्तं च कृष्णं चेति चतुष्टयम्
tadadho dhavalaṃ śyāmaṃ pītaṃ raktaṃ catuṣṭayam |
adhastrikoṇake raktaṃ śuklaṃ pītaṃ varānane
||29||तदधो धवलं श्यामं पीतं रक्तं चतुष्टयम् ।
अधस्त्रिकोणके रक्तं शुक्लं पीतं वरानने
evandakṣiṇamārabhya kuryātsomāntamīśvari |
tadbāhyapaṃktau pūrvādimadhyamāntaṃ vicitrayet
||30||एवन्दक्षिणमारभ्य कुर्यात्सोमान्तमीश्वरि ।
तद्बाह्यपंक्तौ पूर्वादिमध्यमान्तं विचित्रयेत्
pītaṃ raktaṃ ca kṛṣṇaṃ ca śyāmaṃ śvetaṃ ca pītakam |
āgreyyādi samārabhya raktaṃ śyāmaṃ sitaṃ priye
||31||पीतं रक्तं च कृष्णं च श्यामं श्वेतं च पीतकम् ।
आग्रेय्यादि समारभ्य रक्तं श्यामं सितं प्रिये
raktaṃ kṛṣṇaṃ ca raktaṃ ca ṣaṭkameva prakīrtitam |
dakṣiṇādyaṃ maheśāni pūrvāvadhi samīritam
||32||रक्तं कृष्णं च रक्तं च षट्कमेव प्रकीर्तितम् ।
दक्षिणाद्यं महेशानि पूर्वावधि समीरितम्
nairṛtādyantu vijñeyamāgneyāvadhi ceśvari |
vāruṇaṃ tu samārabhya dakṣiṇāvadhi ceritama
||33||नैर्ऋताद्यन्तु विज्ञेयमाग्नेयावधि चेश्वरि ।
वारुणं तु समारभ्य दक्षिणावधि चेरितम
vāyavyādyaṃ mahādevi nairṛtāvadhi ceritam |
somārthaṃ parameśāni vāruṇāvadhi ceritam
||34||वायव्याद्यं महादेवि नैर्ऋतावधि चेरितम् ।
सोमार्थं परमेशानि वारुणावधि चेरितम्
īśānādyaṃ tu vijñeyaṃ vāyavyāvadhi cāmbike |
ityukto maṇḍalavidhirmayā tubhyaṃ ca pārvati
||35||ईशानाद्यं तु विज्ञेयं वायव्यावधि चाम्बिके ।
इत्युक्तो मण्डलविधिर्मया तुभ्यं च पार्वति
evaṃ maṇḍalamālikhya niyatātmā yatissvataḥ |
saurapūjāṃ prakurvīta sa hi tadvastutatparaḥ
||36||एवं मण्डलमालिख्य नियतात्मा यतिस्स्वतः ।
सौरपूजां प्रकुर्वीत स हि तद्वस्तुतत्परः
iti śrīśivamahāpurāṇe ṣaṣṭhyāṃ kailāsasaṃhitāyāṃ saṃnyāsamaṇḍalavidhivarṇanaṃ nāma paṃcamo'dhyāyaḥ || 5 ||