piṃḍārakatīrthamāhātmyavarṇanam
pulastya uvāca
tataḥ piṃḍārakaṃ gacchettīrthaṃ pāpaharaṃ nṛpa ||
yatra pūrvaṃ tapastaptaṃ maṃkinā brāhmaṇena ca ||
siddhiṃ gatastathā rājaṃstīrthasyāsya prabhāvataḥ
||1||ततः पिंडारकं गच्छेत्तीर्थं पापहरं नृप ॥
यत्र पूर्वं तपस्तप्तं मंकिना ब्राह्मणेन च ॥
सिद्धिं गतस्तथा राजंस्तीर्थस्यास्य प्रभावतः
purā maṃkirabhūdvipro nāmamātreṇa bhūpate ||
mūrkho brāhmaṇakṛtyānāmanabhijñaḥ sumandadhīḥ
||2||पुरा मंकिरभूद्विप्रो नाममात्रेण भूपते ॥
मूर्खो ब्राह्मणकृत्यानामनभिज्ञः सुमन्दधीः
athāsau parvate ramye lokānāṃ nṛpasattama ||
mahiṣī rakṣayāmāsa tataḥ piṃḍārakarmaṇi
||3||अथासौ पर्वते रम्ये लोकानां नृपसत्तम ॥
महिषी रक्षयामास ततः पिंडारकर्मणि
kasyacittvatha kālasya tena vittamupārjitam ||
dūrātkṛcchreṇa ca stokaṃ jagṛhe goyugaṃ tataḥ
||4||कस्यचित्त्वथ कालस्य तेन वित्तमुपार्जितम् ॥
दूरात्कृच्छ्रेण च स्तोकं जगृहे गोयुगं ततः
tatastaddamayāmāsa goyugaṃ nṛpasattama ||
atha daivavaśādrājandamitaṃ tasya goyugam
||5||ततस्तद्दमयामास गोयुगं नृपसत्तम ॥
अथ दैववशाद्राजन्दमितं तस्य गोयुगम्
nibaddhamuṣṭramāsādya grīvādeśe balātsthitam ||
athoṣṭrastvarayā rājannutthitastrāsatatparaḥ
||6||निबद्धमुष्ट्रमासाद्य ग्रीवादेशे बलात्स्थितम् ॥
अथोष्ट्रस्त्वरया राजन्नुत्थितस्त्रासतत्परः
goyugena hi grīvāyāṃ lambamānena bhūpate ||
taddṛṣṭvā sumahāścaryaṃ vināśaṃ goyugasya tu
||7||गोयुगेन हि ग्रीवायां लम्बमानेन भूपते ॥
तद्दृष्ट्वा सुमहाश्चर्यं विनाशं गोयुगस्य तु
maṃkirvairāgyamāpannastyaktvā grāmaṃ vanaṃ yayau ||
sa gatvā nirjharaṃ kañcidarbude nṛpasattama
||8||मंकिर्वैराग्यमापन्नस्त्यक्त्वा ग्रामं वनं ययौ ॥
स गत्वा निर्झरं कञ्चिदर्बुदे नृपसत्तम
trikālaṃ kurute snānaṃ gāyatrījapamuttamam ||
tenāsau gatapāpo'bhūddivyadarśī ca bhūmipa
||9||त्रिकालं कुरुते स्नानं गायत्रीजपमुत्तमम् ॥
तेनासौ गतपापोऽभूद्दिव्यदर्शी च भूमिप
etasminneva kāle tu tena mārgeṇa śaṃkaraḥ ||
saha gauryā viniṣkrāṃtaḥ krīḍārthaṃ ramyaparvate
||10||एतस्मिन्नेव काले तु तेन मार्गेण शंकरः ॥
सह गौर्या विनिष्क्रांतः क्रीडार्थं रम्यपर्वते
sa dṛṣṭaḥ sahasā tena piṃḍāreṇa mahātmanā ||
praṇāmamakarodrājaṃstatastaṃ śaṃkaro'bravīt
||11||स दृष्टः सहसा तेन पिंडारेण महात्मना ॥
प्रणाममकरोद्राजंस्ततस्तं शंकरोऽब्रवीत्
na vṛthā darśanaṃ me syādvaro me gṛhyatāṃ dvija ||
yadabhīṣṭaṃ mahārāja yadyapi syātsudurlabham
||12||न वृथा दर्शनं मे स्याद्वरो मे गृह्यतां द्विज ॥
यदभीष्टं महाराज यद्यपि स्यात्सुदुर्लभम्
piṃḍāraka uvāca
gaṇo'haṃ tava deveśa bhavāni tripurāṃtaka ||
yathā tathā kuru vibho nānyanme hṛdi vartate
||13||गणोऽहं तव देवेश भवानि त्रिपुरांतक ॥
यथा तथा कुरु विभो नान्यन्मे हृदि वर्तते
etatpiṇḍārakaṃ tīrtha mama nāmnā prasidhyatu
||14||एतत्पिण्डारकं तीर्थ मम नाम्ना प्रसिध्यतु
bhagavānuvāca
bhaviṣyasi gaṇo'smākaṃ dehāṃte tvaṃ dvijottama ||
etatpiṃḍārakaṃnāma tīrthamatra bhaviṣyati
||15||भविष्यसि गणोऽस्माकं देहांते त्वं द्विजोत्तम ॥
एतत्पिंडारकंनाम तीर्थमत्र भविष्यति
ahamatra mahāṣṭamyāṃ nivekṣyāmi mahāmate ||
ye ca snānaṃ kariṣyaṃti saṃprāpte cāṣṭamīdine ||
te yāsyaṃti paraṃ sthānaṃ yatrāhaṃ nityasaṃsthitaḥ
||16||अहमत्र महाष्टम्यां निवेक्ष्यामि महामते ॥
ये च स्नानं करिष्यंति संप्राप्ते चाष्टमीदिने ॥
ते यास्यंति परं स्थानं यत्राहं नित्यसंस्थितः
pulastya uvāca
evamuktvā mahādevastatraivāṃtaradhīyata ||
maṃkiḥ piṃḍārakastatra tapastepe divāniśam
||17||एवमुक्त्वा महादेवस्तत्रैवांतरधीयत ॥
मंकिः पिंडारकस्तत्र तपस्तेपे दिवानिशम्
tataḥ kālena mahatā tyaktvā dehaṃ divaṃ gataḥ ||
yatrāste bhagavānrudro gaṇastatra babhūva ha
||18||ततः कालेन महता त्यक्त्वा देहं दिवं गतः ॥
यत्रास्ते भगवान्रुद्रो गणस्तत्र बभूव ह
tasmātsarvaprayatnena snānaṃ mantreṇa cācaret
||19||तस्मात्सर्वप्रयत्नेन स्नानं मन्त्रेण चाचरेत्
rājendra mahiṣīdānamathāṣṭamyāṃ viśeṣataḥ ||
ya icchati sadā'bhīṣṭamiha loke paratra ca
||20||राजेन्द्र महिषीदानमथाष्टम्यां विशेषतः ॥
य इच्छति सदाऽभीष्टमिह लोके परत्र च
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ saptame prabhāsakhaṇḍe tṛtīye'rbudakhaṇḍe piṃḍārakatīrthamāhātmyavarṇanaṃnāma paṃcaviṃśo'dhyāyaḥ || 25 ||