मुख्यं गम्यताम्

उदाहरणानि

शीघ्र मार्गाः

पूर्ण पृष्ठसूची

शिवपुराणम् — कुमारखण्डः, अध्याय ११

3
रुद्रसंहिता · कुमारखण्डः · 11

एतस्मिन्नंतरे तत्र क्रौञ्चनामाचलो मुने

ब्रह्मोवाच

एतस्मिन्नंतरे तत्र क्रौञ्चनामाचलो मुने ।

आजगाम कुमारस्य शरणं बाणपीडित

॥१॥

पलायमानो यो युद्धादसोढा तेज ऐश्वरम् ।

तुतोदातीव स क्रौञ्चं कोट्यायुतबलान्वितः

॥२॥

प्रणिपत्य कुमारस्य स भक्त्या चरणाम्बुजम् ।

प्रेमनिर्भरया वाचा तुष्टाव गुहमादरात्

॥३॥

क्रौंच उवाच

कुमार स्कंद देवेश तारकासुरनाशक ।

पाहि मां शरणापन्नं बाणासुरनिपीडितम्

॥४॥

संगरात्ते महासेन समुच्छिन्नः पलायितः ।

न्यपीडयच्च मागत्य हा नाथ करुणाकर

॥५॥

तत्पीडितस्ते शरणमागतोऽहं सुदुःखितः ।

पलायमानो देवेश शरजन्मन्दयां कुरु

॥६॥

दैत्यं तं नाशय विभो बाणाह्वं मां सुखीकुरु ।

दैत्यघ्नस्त्वं विशेषेण देवावनकरस्स्वराट्

॥७॥

ब्रह्मोवाच

इति क्रौंचस्तुतस्स्कन्दः प्रसन्नो भक्तपालकः ।

गृहीत्वा शक्तिमतुलां स्वां सस्मार शिवो धिया

॥८॥

चिक्षेप तां समुद्दिश्य स बाणं शंकरात्मजः ।

महाशब्दो बभूवाथ जज्वलुश्च दिशो नभः

॥९॥

सबलं भस्मसात्कृत्वासुरं तं क्षणमात्रतः ।

गुहोपकंठं शक्तिस्सा जगाम परमा मुने ।

ततः कुमार प्रोवाच क्रौंचं गिरिवरं प्रभुः ।

निर्भयस्स्वगृहं गच्छ नष्टस्स सबलोऽसुरः

॥११॥

तच्छुत्वा स्वामिवचनं मुदितो गिरिराट् तदा ।

स्तुत्वा गुहं तदारातिं स्वधाम प्रत्यपद्यत

॥१२॥

ततः स्कन्दो महेशस्य मुदा स्थापितवान्मुने ।

त्रीणि लिंगानि तत्रैव पापघ्नानि विधानतः

॥१३॥

प्रतिज्ञेश्वरनामादौ कपालेश्वरमादरात् ।

कुमारेश्वरमेवाथ सर्वसिद्धिप्रदं त्रयम्

॥१४॥

पुनस्सर्वेश्वरस्तत्र जयस्तंभसमीपतः ।

स्तंभेश्वराभिधं लिंगं गुहः स्थापितवान्मुदा

॥१५॥

ततस्सर्वे सुरास्तत्र विष्णुप्रभृतयो मुदा ।

लिंगं स्थापितवंतस्ते देवदेवस्य शूलिनः

॥१६॥

सर्वेषां शिवलिंगानां महिमाभूत्तदाद्भुतः ।

सर्वकामप्रदश्चापि मुक्तिदो भक्तिकारिणाम्

॥१७॥

ततस्सर्वे सुरा विष्णुप्रमुखाः प्रीतमानसाः ।

ऐच्छन्गिरिवरं गंतुं पुरस्कृत्य गुहं मुदा

॥१८॥

तस्मिन्नवसरे शेषपुत्रः कुमुद नामकः ।

आजगाम कुमारस्य शरणं दैत्यपीडितः

॥१९॥

प्रलंबाख्योऽसुरो यो हि रणादस्मात्पलायितः ।

स तत्रोपद्रवं चक्रे प्रबलस्तारकानुगः

॥२०॥

सोऽथ शेषस्य तनयः कुमुदोऽहिपतेर्महान् ।

कुमारशरणं प्राप्तस्तुष्टाव गिरिजात्मजम्

॥२१॥

कुमुद उवाच

देवदेव महादेव वरतात महाप्रभो ।

पीडितोऽहं प्रलंबेन त्वाहं शरणमागतः

॥२२॥

पाहि मां शरणापन्नं प्रलंबा सुरपीडितम् ।

कुमार स्कन्द देवेश तारकारे महाप्रभो

॥२३॥

त्वं दीनबंधुः करुणासिन्धुरानतवत्सलः ।

खलनिग्रहकर्ता हि शरण्यश्च सतां गतिः

॥२४॥

कुमुदेनस्तुतश्चेत्थं विज्ञप्तस्तद्वधाय हि ।

स्वाश्च शक्तिं स जग्राह स्मृत्वा शिवपदांबुजौ

॥२५॥

चिक्षेप तां समुद्दिश्य प्रलंबं गिरिजासुतः ।

महाशब्दो बभूवाथ जज्वलुश्च दिशो नभः

॥२६॥

तं सायुतबलं शक्तिर्द्रुतं कृत्वा च भस्मसात् ।

गुहोपकंठं सहसाजगामाक्लिष्टवारिणी

॥२७॥

ततः कुमारः प्रोवाच कुमुदं नागबालकम् ।

निर्भयः स्वगृहं गच्छ नष्टस्स सबलोऽसुरः

॥२८॥

तच्छुत्वा गुहवाक्यं स कुमुदोहिपतेस्सुतः ।

स्तुत्वा कुमारं नत्वा च पातालं मुदितो ययौ

॥२९॥

एवं कुमारविजयं वर्णितं ते मुनीश्वर ।

चरितं तारकवधं परमाश्चर्यकारकम्

॥३०॥

सर्वपापहरं दिव्यं सर्वकामप्रदं नृणाम् ।

धन्यं यशस्यमायुष्यं भुक्तिमुक्तिप्रदं सताम्

॥३१॥

ये कीर्तयंति सुयशोऽमितभाग्ययुता नराः ।

कुमारचरितं दिव्यं शिव लोकं प्रयांति ते

॥३२॥

श्रोष्यंति ये च तत्कीर्तिं भक्त्या श्रद्धान्विता जनाः ।

मुक्तिं प्राप्स्यन्ति ते दिव्यामिह भुक्त्वा परं सुखम्

॥३३॥

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां चतुर्थे कुमारखंडे बाणप्रलंबवध कुमारविजयवर्णनं नामैकादशोऽध्यायः ॥ ११ ॥