tilādeśvaratīrthamāhātmyavarṇanam
śrīmārkaṇḍeya uvāca
tataḥ krośāntare gacchettilādaṃ tīrthamuttamam |
tilaprāśanakṛdyatra jābāliḥ śuddhimāptavān
||1||ततः क्रोशान्तरे गच्छेत्तिलादं तीर्थमुत्तमम् ।
तिलप्राशनकृद्यत्र जाबालिः शुद्धिमाप्तवान्
pitṛmātṛparityāgī bhrāturbhāryābhilāṣakṛt |
putravikrayakṛtpāpaśchalakṛdguruṇā saha
||2||पितृमातृपरित्यागी भ्रातुर्भार्याभिलाषकृत् ।
पुत्रविक्रयकृत्पापश्छलकृद्गुरुणा सह
evaṃ doṣasamāviṣṭo yatra yatrāpi gacchati |
tatra tatrāpi dhikkāraṃ labhate satsu bhārata |
na ko'pi saṃgatiṃ dhatte tena sārddhaṃ sabhāsvapi
||3||एवं दोषसमाविष्टो यत्र यत्रापि गच्छति ।
तत्र तत्रापि धिक्कारं लभते सत्सु भारत ।
न कोऽपि संगतिं धत्ते तेन सार्द्धं सभास्वपि
iti lajjānvito vipraḥ kāle na mahatā nṛpa |
cintāmavāpa mahatīmagatijño hi pāvane
||4||इति लज्जान्वितो विप्रः काले न महता नृप ।
चिन्तामवाप महतीमगतिज्ञो हि पावने
cakāra sarvatīrthāni revāṃ cāpyavagāhayat
||5||चकार सर्वतीर्थानि रेवां चाप्यवगाहयत्
aṇivāpāntamāsādya dakṣiṇe narmadātaṭe |
tasthau yatra vratī pārtha jābāliḥ prāśayaṃstilān
||6||अणिवापान्तमासाद्य दक्षिणे नर्मदातटे ।
तस्थौ यत्र व्रती पार्थ जाबालिः प्राशयंस्तिलान्
tilairekāśanaṃ kurvaṃstathaivaikāntarāśanam |
tryahaṣaḍdvādaśāhāśī pakṣamāsāśanastathā
||7||तिलैरेकाशनं कुर्वंस्तथैवैकान्तराशनम् ।
त्र्यहषड्द्वादशाहाशी पक्षमासाशनस्तथा
kṛcchracāndrāyaṇādīni vratāni ca tilairapi |
tilādatvamanuprāpto hyabdadvāsaptatiṃ kramāt
||8||कृच्छ्रचान्द्रायणादीनि व्रतानि च तिलैरपि ।
तिलादत्वमनुप्राप्तो ह्यब्दद्वासप्ततिं क्रमात्
kālena gacchatā tasya prasanno'bhavadīśvaraḥ |
prādādihāmutrikīṃ tu śuddhiṃ sālokyamātmakam
||9||कालेन गच्छता तस्य प्रसन्नोऽभवदीश्वरः ।
प्रादादिहामुत्रिकीं तु शुद्धिं सालोक्यमात्मकम्
tena sa sthāpito devaḥ svanāmnā bharatarṣabha |
tilādeśvarasaṃjñāṃ ca prāpa lokādapi prabhuḥ
||10||तेन स स्थापितो देवः स्वनाम्ना भरतर्षभ ।
तिलादेश्वरसंज्ञां च प्राप लोकादपि प्रभुः
tadā prabhṛti vikhyātaṃ tīrthaṃ pāpapraṇāśanam |
tatra tīrthe naraḥ snātvā caturdaśyaṣṭamīṣu ca
||11||तदा प्रभृति विख्यातं तीर्थं पापप्रणाशनम् ।
तत्र तीर्थे नरः स्नात्वा चतुर्दश्यष्टमीषु च
upavāsaparaḥ pārtha tathaiva harivāsare |
tilahomī tilodvartī tilasnāyī tilodakī
||12||उपवासपरः पार्थ तथैव हरिवासरे ।
तिलहोमी तिलोद्वर्ती तिलस्नायी तिलोदकी
tiladātā ca bhoktā ca nānāpāpaiḥ pramucyate |
tilairāpūrayelliṅgaṃ tilatailena dīpadaḥ |
rudralokamavāpnoti punātyā saptamaṃ kulam
||13||तिलदाता च भोक्ता च नानापापैः प्रमुच्यते ।
तिलैरापूरयेल्लिङ्गं तिलतैलेन दीपदः ।
रुद्रलोकमवाप्नोति पुनात्या सप्तमं कुलम्
tilapiṇḍapradānena śrāddhe nṛpatisattama |
vikarmasthāśca gacchanti gatimiṣṭāṃ hi pūrvajāḥ
||14||तिलपिण्डप्रदानेन श्राद्धे नृपतिसत्तम ।
विकर्मस्थाश्च गच्छन्ति गतिमिष्टां हि पूर्वजाः
svargalokasthitāḥ śrāddhairbrāhmaṇānāṃ ca bhojanaiḥ |
akṣayāṃ tṛptimāsādya modante śāśvatīḥ samāḥ
||15||स्वर्गलोकस्थिताः श्राद्धैर्ब्राह्मणानां च भोजनैः ।
अक्षयां तृप्तिमासाद्य मोदन्ते शाश्वतीः समाः
pituḥ kulaṃ mātṛkulaṃ tathā bhāryākulaṃ nṛpa |
kulatrayaṃ samuddhṛtya svargaṃ nayati vai naraḥ
||16||पितुः कुलं मातृकुलं तथा भार्याकुलं नृप ।
कुलत्रयं समुद्धृत्य स्वर्गं नयति वै नरः
iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe revākhaṇḍe tilādeśvaratīrthamāhātmyavarṇanaṃ nāma dvāviṃśadadhikadviśatatamo'dhyāyaḥ ||