इत्याकर्ण्य वचस्तस्य ब्रह्मणो हि प्रजापतेः
सूत उवाच
इत्याकर्ण्य वचस्तस्य ब्रह्मणो हि प्रजापतेः ।
प्रसन्नमानसो भूत्वा तं प्रोवाच स नारदः
॥१॥नारद उवाच
ब्रह्मन् विधे महाभाग विष्णुशिष्य महामते ।
धन्यस्त्वं शिवभक्तो हि परतत्त्वप्रदर्शकः
॥२॥श्राविता सुकथा दिव्या शिवभक्तिविवर्द्धिनी ।
अरुंधत्यास्तथा तस्याः स्वरूपायाः परे भवे
॥३॥इदानीं ब्रूहि धर्मज्ञ पवित्रं चरितं परम् ।
शिवस्य परपापघ्नं मंगलप्रदमुत्तमम्
॥४॥गृहीतदारे कामे च दृष्टे तेषु गतेषु च ।
संध्यायां किं तपस्तप्तुं गतायामभवत्ततः
॥५॥सूत उवाच
इति श्रुत्वा वचस्तस्य ऋषेर्वै भावितात्मनः ।
सुप्रसन्नतरो भूत्वा ब्रह्मा वचनमब्रवीत्
॥६॥ब्रह्मोवाच
शृणु नारद विप्रेन्द्र तदैव चरितं शुभम् ।
शिवलीलान्वितं भक्त्या धन्यस्त्वं शिवसेवकः
॥७॥अहं विमोहितस्तात यदैवांतर्हितः पुरा ।
अचिंतयं सदाहं तच्छंभुवाक्यविषार्दितः
॥८॥चिंतयित्वा चिरं चित्ते शिवमायाविमोहितः ।
शिवे चेर्ष्यामकार्षं हि तच्छ्ृवृणुष्व वदामि ते
॥९॥अथाहमगमं तत्र यत्र दक्षादयः स्थिताः ।
सरतिं मदनं दृष्ट्वा समदोह हि किञ्चन
॥१०॥दक्षमाभाष्य सुप्रीत्या परान्पुत्रांश्च नारद ।
अवोचं वचनं सोहं शिवमायाविमोहितः
॥११॥ब्रह्मोवाच
हे दक्ष हे मरीच्याद्यास्सुताः शृणुत मद्वचः ।
श्रुत्वोपायं विधेयं हि मम कष्टापनुत्तये
॥१२॥कांताभिलाषमात्रं मे दृष्ट्वा शम्भुरगर्हयत् ।
मां च युष्मान्महायोगी धिक्कारं कृतवान्बहु
॥१३॥तेन दुःखाभितप्तोहं लभेहं शर्म न क्वचित् ।
यथा गृह्णातु कांतां स स यत्नः कार्य एव हि
॥१४॥यथा गृह्णातु कांतां स सुखी स्यां दुःखवर्जितः ।
दुर्लभस्य तु कामो मे परं मन्ये विचारतः
॥१५॥कांताभिलाषमात्रं मे दृष्ट्वा शंभुरगर्हयत् ।
मुनीनां पुरतः कस्मात्स कांतां संग्रहीष्यति
॥१६॥का वा नारी त्रिलोकेस्मिन् या भवेत्तन्मनाः स्थिता ।
योगमार्गमवज्ञाप्य तस्य मोहं करिष्यति
॥१७॥मन्मथोपि समर्थो नो भविष्यत्यस्य मोहने ।
नितांतयोगी रामाणां नामापि सहते न सः
॥१८॥अगृहीतेषुणा चैव हरेण कथमादिना ।
मध्यमा च भवेत्सृष्टिस्तद्वाचा नान्यवारिता
॥१९॥भुवि केचिद्भविष्यंति मायाबद्धा महासुराः ।
बद्धा केचिद्धरेर्नूनं केचिच्छंभोरुपायतः
॥२०॥संसारविमुखे शंभौ तथैकांतविरागिणि ।
अस्मादृते न कर्मान्यत् करिष्यति न संशयः
॥२१॥इत्युक्त्वा तनयांश्चाहं दक्षादीन् सुनिरीक्ष्य च ।
सरतिं मदनं तत्र सानंदमगदं ततः
॥२२॥ब्रह्मोवाच
मत्पुत्र वर काम त्वं सर्वथा सुखदायकः ।
मद्वचश्शृणु सुप्रीत्या स्वपत्न्या पितृवत्सल
॥२३॥अनया सहचारिण्या राजसे त्वं मनोभव ।
एषा च भवता पत्या युक्ता संशोभते भृशम्
॥२४॥यथा स्त्रिया हृषीकेशो हरिणा सा यथा रमा ।
क्षणदा विधुना युक्ता तया युक्तो यथा विधुः
॥२५॥तथैव युवयोश्शोभा दांपत्यं च पुरस्कृतम् ।
अतस्त्वं जगतः केतुर्विश्वकेतुर्भविष्यसि
॥२६॥जगद्धिताय वत्स त्वं मोहयस्व पिनाकिनम् ।
यथाशु सुमनश्शंभुः कुर्य्याद्दारप्रतिग्रहम्
॥२७॥विजने स्निग्धदेशे तु पर्वतेषु सरस्सु च ।
यत्रयत्र प्रयातीशस्तत्र तत्रानया सह
॥२८॥मोहय त्वं यतात्मानं वनिताविमुखं हरम् ।
त्वदृते विद्यते नान्यः कश्चिदस्य विमोहकः
॥२९॥भूते हरे सानुरागे भवतोपि मनोभव ।
शापोपशांतिर्भविता तस्मादात्महितं कुरु
॥३०॥सानुरागो वरारोहां यदीच्छति महेश्वरः ।
तदा भवोपि योग्यार्यस्त्वां च संतारयिष्यति
॥३१॥तस्माज्जायाद्वितीयस्त्वं यतस्व हरमोहने ।
विश्वस्य भव केतुस्त्वं मोहयित्वा महेश्वरम्
॥३२॥ब्रह्मोवाच
इति श्रुत्वा वचो मे हि जनकस्य जगत्प्रभोः ।
उवाच मन्मथस्तथ्यं तदा मां जगतां पतिम्
॥३३॥मन्मथ उवाच
करिष्येहं तव विभो वचनाच्छंभुमोहनम् ।
किं तु योषिन्महास्त्रं मे तत्कांतां भगवन् सृज
॥३४॥मया संमोहिते शंभो यया तस्यानुमोहनम् ।
कर्तव्यमधुना धातस्तत्रोपायं परं कुरु
॥३५॥ब्रह्मोवाच
एवंवादिनि कंदर्पे धाताहं स प्रजापतिः ।
कया संमोहनीयोसाविति चिंतामयामहम्
॥३६॥चिंताविष्टस्य मे तस्य निःश्वासो यो विनिस्सृतः ।
तस्माद्वसंतस्संजातः पुष्पव्रातविभूषितः
॥३७॥शोणराजीवसंकाशः फुल्लतामरसेक्षणः ।
संध्योदिताखंडशशिप्रतिमास्यस्सुनासिकः
॥३८॥शार्ङ्गवच्चरणावर्त्तश्श्यामकुंचितमूर्द्धजः ।
संध्यांशुमालिसदृशः कुडलद्वयमंडितः
॥३९॥प्रमत्तेभगतिः पीनायतदोरुन्नतांसकः ।
कंबुग्रीवस्सुविस्तीर्णहृदयः पीनसन्मुखः
॥४०॥सर्वांगसुन्दरः श्यामस्सम्पूर्णस्सर्वलक्षणैः ।
दर्शनीयतमस्सर्वमोहनः कामवर्द्धनः
॥४१॥एतादृशे समुत्पन्ने वसंते कुसुमाकरे ।
ववौ वायुस्सुसुरभिः पादपा अपि पुष्पिताः
॥४२॥पिका विनेदुश्शतशः पंचमं मधुरस्वनाः ।
प्रफुल्लपद्मा अभवन्सरस्यः स्वच्छपुष्कराः
॥४३॥तमुत्पन्नमहं वीक्ष्य तदा तादृशमुत्तमम् ।
हिरण्यगर्भो मदनमगदं मधुरं वचः
॥४४॥ब्रह्मोवाच
एवं स मन्मथनिभस्सदा सहचरोभवत् ।
आनुकूल्यं तव कृतः सर्वं देव करिष्यति
॥४५॥यथाग्नेः पवनो मित्रं सर्वत्रोपकरिष्यति ।
तथायं भवतो मित्रं सदा त्वामनुयास्यति
॥४६॥वसंतेरंतहेतुत्वाद्वसंताख्यो भवत्वयम् ।
तवानुगमनं कर्म तथा लोकानुरञ्जनम्
॥४७॥असौ वसंतशृंगारो वासंतो मलयानिलः ।
भवेत्तु सुहृदो भावस्सदा त्वद्वशवर्त्तिनः
॥४८॥विष्वोकाद्यास्तथा हावाश्चतुष्षष्टिकलास्तथा ।
रत्याः कुर्वंतु सौहृद्यं सुहृदस्ते यथा तव
॥४९॥एभिस्सहचरैः काम वसंत प्रमुखैर्भवान् ।
मोहयस्व महादेवं रत्या सह महोद्यतः
॥५०॥अहं तां कामिनीं तात भावयिष्यामि यत्नतः ।
मनसा सुविचार्यैव या हरं मोहयिष्यति
॥५१॥ब्रह्मोवाच
एवमुक्तो मया कामः सुरज्येष्ठेन हर्षितः ।
ननाम चरणौ मेऽपि स पत्नी सहितस्तदा
॥५२॥दक्षं प्रणम्य तान् सर्वान्मानसानभिवाद्य च ।
यत्रात्मा गतवाञ्शंभुस्तत्स्थानं मन्मथो ययौ
॥५३॥इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां सतीचरित्रे द्वितीये सतीखंडे वसंतस्वरूपवर्णनं नामाष्टमोऽध्यायः ॥ ८ ॥