मुख्यं गम्यताम्

उदाहरणानि

शीघ्र मार्गाः

पूर्ण पृष्ठसूची

स्कन्दपुराणम् — चतुरशीतिलिङ्गमाहात्म्यम्, अध्याय ४

3
अवन्तीखण्डः · चतुरशीतिलिङ्गमाहात्म्यम् · 4

ख्यातोऽवंत्यां चतुर्थोऽसौ देवो डमरुकेश्वरः

श्रीमहादेव उवाच

ख्यातोऽवंत्यां चतुर्थोऽसौ देवो डमरुकेश्वरः ॥

दृष्टे यस्मिञ्जगन्नाथे याति पापं च संक्षयम्

॥१॥

पुरा वैवस्वते कल्पे रुरुर्नाम महासुरः ॥

तस्य पुत्रो महाबाहुर्वज्रोनाम महाबलः ॥

बभूव सुमहाकायस्तीक्ष्णदंष्ट्रो भयंकरः

॥२॥

तेन देवाः स्वाधिकाराच्चालितास्त्रिदशाल यात्

॥३॥

ततो नीतं धनं तेषां ब्रह्माणं ते ततो ययुः ॥

ब्रह्मापि भयसंविग्नो बभूवाकुलितेंद्रियः

॥४॥

ज्ञात्वावध्यं सुरैः सार्धं सर्वैः सोऽथमहा बलः ॥

तेषु नष्टेषु ये विप्रा यज्वानोऽथ तपस्विनः ॥

ताञ्जघान स दुष्टात्मा ये चान्ये धर्मचारिणः

॥५॥

निःस्वाध्यायवषट्कारं तदासीद्धरणीत तलम् ॥

नष्टयज्ञोत्सवं देवि हाहाभूतमचेतनम्

॥६॥

ततः प्रव्यथिता देवास्तथा सर्वे महर्षयः ॥

समेत्यामंत्रयन्मंत्रं वधार्थं तस्य दुर्मतेः

॥७॥

ततः कायोऽभवत्सद्यः सर्वेषां पुरतस्तदा ॥

तेषां चिंतयतां देवि तेजःपुंजेन चावृतः

॥८॥

तस्मात्कृत्या समुत्पन्ना दिव्या कमललोचना ॥

द्योतयंती दिशः सर्वाः स्वतेजोभिः समंततः

॥९॥

साब्रवीत्त्रिदशान्सर्वान्कस्मात्सृष्टा ह्यहं सुराः ॥

यत्कर्तव्यं मया कर्म तच्छीघ्रं संनिवेद्यताम्

॥१०॥

ततस्तु त्रिदशाः सर्वे श्रुत्वा तस्याः शुभा गिरः ॥

आचख्युः सकलं तस्यै तदा वज्रस्य चेष्टितम्

॥११॥

श्रुत्वा जहास सा देवी साट्टहासं मुहुर् मुहुः ॥

तस्या हसंत्या निःसस्रुः कन्याः कमललोचनाः

॥१२॥

पाशांकुशधरा रौद्रा ज्वालामालावृताननाः ॥

फेत्कारेण च संनादैश्चालयंत्यश्चराचरम्

॥१३॥

गताः सर्वा महादेवि यत्र वज्रो महासुरः ॥

युद्धं तु तुमुलं जातं ताभिस्तस्य भयावहम्

॥१४॥

शस्त्रास्त्रैर्बहुधा मुक्तैर्व्याप्तं चैव दिगंतरम् ॥

संनद्धाखिलसैन्यास्ते युयुधुः समरे भृशम्

॥१५॥

ततः प्रववृते युद्धं तया देव्या सुरद्विषाम् ॥

ततो मातृगणं क्रुद्धं मर्द्दयन्तं महासु रान् ॥

पराङ्मुखं बलं दृष्ट्वा वज्रो मायामथासृजत्

॥१६॥

तामसींनाम दुःसाध्यां यया मुह्यति कन्यकाः

॥१७॥

तमोभूते ततस्तस्मिन्सा देवी भयविह्वला ॥

ताभिः सार्द्धं समायाता महाकालवनोत्तमम्

॥१८॥

कपालवान्हरो यत्र लिंगाकारेण संस्थितः ॥

ज्ञात्वा मातृगणं नष्टं ततो मायाप्रभावतः

॥१९॥

वज्रोऽपि त्रिदशाञ्ज्ञात्वा देव्या सार्द्धमथोपि(षि?)तान् ॥

आजगाम तमुद्देशं स्वसैन्यपरिवारितः

॥२०॥

महाकालवने दिव्ये रथकोटिशतैर्वृतः ॥

समंताच्च वनं देवि तत्क्रुद्धो वाक्यमब्रवीत्

॥२१॥

अद्य देवान्हनिष्यामि तया साकं सुदुष्टया ॥

कन्याभिः सह या नष्टा तमोमायाबलेन तु

॥२२॥

एतस्मिन्नंतरे काले नारदो मुनिसत्तमः ॥

सोत्सुकस्तु समायातो मंदरे चारुकंदरे

॥२३॥

कथयामास देवनां वज्राद्देवपराभवम्

॥२४॥

महाकालवने देव ताडितास्त्त्रिदशाः प्रभो ॥

वज्रेण रुरुपुत्रेण तस्माद्याहि महेश्वर

॥२५॥

नारदस्य वचः श्रुत्वा ततोऽहं परमेश्वरि ॥

मंदरादागतस्तूर्णं कृत्वा रूपं सुभैरवम्

॥२६॥

सर्पैर्लसद्भिरत्युग्रैर्भीषणैर्गणसंवृतः ॥

अग्रे दृष्टं महत्सैन्यं दानवानां भयावहम्

॥२७॥

महाकालवनं रुद्धं समंतादसुरेण तु ॥

वज्रेण रुरुपुत्रेण दुःसहेन यशस्विनि

॥२८॥

तदागत्य मया ताड्य रौद्रं डमरुकं तथा ॥

मोहितं सहसा सैन्यं वज्रस्यैव दुरात्मनः

॥२९॥

डमरुकस्य नादेन ह्युत्थितं लिंगमुत्तमम् ॥

विदार्य वसुधां देवि ज्वालामालाकुलं तदा

॥३०॥

तस्य लिंगस्य च तदा महाज्वाला विनिर्गता ॥

एकदेशाद्वरारोहे ब्रह्मांडव्यापिनी तथा

॥३१॥

लिंगस्यान्यप्रदेशात्तु वायुः समभवन्महान्

॥३२॥

तेजोज्वालासमूहेन वातेन प्रेरितेन च ॥

सह चक्रेण तत्सैन्यं दग्धं भस्मत्वमागतम्

॥३३॥

ततो देवगणाः सर्वे हर्षनिर्भरमानसाः ॥

नमश्चक्रुर्ह ते तस्मिन्रुरुपुत्रे महाबले

॥३४॥

अस्य देवस्य माहात्म्याद्दग्धो वज्रो महाबलः ॥

ससैन्योभूत्ततस्तस्मादेष डमरुकेश्वरः ॥

ख्यातिं यास्यति लोकेस्मिन्सर्वकामफलप्रदः

॥३५॥

डमरुकस्य तु नादेन जातो यस्मान्महीतले ॥

अतः पूज्यवरो देवो भविष्यति न संशयः

॥३६॥

दृष्ट्वा ये पूजयिष्यंति देवं डमरुकेश्वरम् ॥

ते सर्वे दुःखनिर्मुक्ता भविष्यंति गतज्वराः

॥३७॥

चांद्रायणानां विधिवच्छतानामथ यत्फलम् ॥

तत्फलं समवाप्नोति डमरुकेश्वरपूजनात्

॥३८॥

अस्मिन्स्थाने स्थितं लिंगं भक्त्या डमरुकेश्वरम् ॥

प्रसंगादपि पश्यंति ह्यपि पापपरा नराः

॥३९॥

तेऽप्यवश्यं तु यास्यंति रुद्रलोकं सनातनम् ॥

भक्ताः स्तोष्यंति ये लिंगं ख्यातं डमरुकेश्वरम्

॥४०॥

मानसैः पातकैर्मुक्ता यास्यंति परमं पदम् ॥

अश्वमेधसहस्रं तु वाजपेयशतं भवेत् ॥

गोसहस्रफलं चात्र दृष्ट्वा प्राप्स्यंति मानवाः

॥४१॥

यो याति संगरे धीरो दृष्ट्वा डमरुकेश्वरम् ॥

जयेद्रिपूनथांते स रुद्रलोके महीयते

॥४२॥

एष ते कथितो देवि प्रभावः पापनाशनः ॥

स्तुतस्तु कीर्तितश्चैव सर्वाभीष्टफलप्रद

॥४३॥

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां पञ्चम आवंत्यखण्डे चतुरशीतिलिङ्गमाहात्म्ये डमरुकेश्वरूमाहात्म्यवर्णनंनाम चतुर्थोऽ ध्यायः ॥ ४ ॥